vỡ trận

Kêu to thì được cứu?
riêng chứng thối càng kêu to càng chết
- Chuyên gia kinh tế nói về cách kêu cứu của Ngân hàng, DNNN, DN tư nhân và ứng xử của Nhà nước với chuyện ngụ ngôn về cậu bé chăn cừu.


Chuyện ngân hàng

Ba năm qua, cả ba năm đều tràn ngập những lời kêu cứu của các ngân hàng. Nào là lãi suất đầu vào cao quá, nào là tỷ giá biến động bất thường, rồi thiếu tiền đồng, rồi thiếu đô la, rồi Thông tư 13 gây khó khăn cho ngân hàng…


Ngân hàng luôn có lợi nhuận cao nhờ độc chiếm về lãi suất (


Để rồi cả ba năm qua, dư luận lại bị bất ngờ về lợi nhuận của các ngân hàng. Năm nào cũng vượt xa năm trước, năm nào tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu cũng cao đến bất ngờ.

Tại hội thảo, khi được hỏi ngân hàng lãi lớn như vậy sao không hạ bớt lãi suất cho doanh nghiệp nhờ, một vị lãnh đạo ngân hàng trả lời: ngân hàng cũng là doanh nghiệp, cũng phải ra sức kiếm lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp.

Chỉ ngại là, quá tam ba bận, lần sau ngân hàng có kêu khó kêu khổ thì chẳng còn ai tin, và chẳng còn ai cứu.

[I]Chuyện doanh nghiệp nhà nước
[/I]
Tưởng chỉ là chuyện của ngân hàng, tuần qua doanh nghiệp nhà nước cũng vậy.

Suốt thời kỳ khủng hoảng, doanh nghiệp nào cũng kêu khó kêu khổ, kêu vì không được phép tăng giá, kêu phải bù lỗ… Nhưng khi báo cáo cuối năm thì 20/21 tập đoàn và tổng công ty có lãi.

Và ngay sau khi báo cáo lãi thì tiếp tục kêu: phải cho tăng giá, không thì chết. Cùng một kịch bản chung cho tất cả ngành than, điện, nước, xăng dầu…

Chuyện doanh nghiệp tư nhân

Tất nhiên trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, chắc chắn có những khó khăn và nguy hiểm thật.

Có ai biết là rất nhiều những nguy cơ thật đó, lại nằm ở những doanh nghiệp tư nhân thấp cổ bé miệng. Họ chẳng được độc quyền để cần phải xin tăng giá. Họ cũng chẳng đủ to để đủ sức vận động hành lang.

Chẳng biết kêu ai, kêu chẳng đến đâu, và dần dần đã chẳng còn nghĩ đến chuyện đi kêu cứu.

Nếu nguy lắm thì chỉ còn biết lẳng lặng đóng cửa doanh nghiệp.

Chẳng may là khối không biết kêu đó lại là khối đang tạo ra 85% tổng số việc làm cho nền kinh tế. Và mối lo lớn nhất của mọi nền kinh tế trong khủng hoảng tế chính là thất nghiệp, không phải là giá chứng khoán, không phải là bất động sản như đang tràn ngập trên báo chí hàng ngày.

Chuyện nhà nước

Tất cả những kêu cứu đều hướng đến Nhà nước, để được hưởng cơ chế nào đó hay được miễn cơ chế nào đó.

Thứ nhất, khi cứ người nào kêu to được cứu, thì nguồn lực có hạn của Nhà nước không đi đến đúng nơi cần cứu.

Thứ hai, khi mà Nhà nước nghi ngờ những kêu cứu là không thật, Nhà nước sẽ không vội giải cứu. Chẳng may đó là nguy cơ thật, đổ bể sẽ xảy ra.

Vấn đề quay trở lại là sự minh bạch. Bao gồm cả người kêu cứu phải kêu sự thật, và người đi cứu phải có khả năng phân biệt thật giả.

công nhân và nông dân là thành phần sẽ chịu cơn bão lạm phát đầu tiên
Bữa cơm teo tóp vì... giá .

“Đắt đau cả đầu”, cánh công nhân tại nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn TP HCM cùng “kêu” khi được hỏi về chuyện chợ búa những ngày này.
Đi chợ, nhiều bà nội trợ phải đổi các loại rau củ quen thuộc, để chọn loại có giá hợp với túi tiền hoặc giảm lượng hàng mua.

Công nhân sợ… nấu cơm!


Chị Mai (công nhân Công ty Giày T.B, Thủ Đức), cho biết, trước Tết, loại gạo rẻ nhất giá 10.000 đồng một kg, nay lên 13.000 đồng, “gồng hết nổi”. Còn thức ăn, từ trước Tết đến nay, chị cùng bạn bè ở trọ khu vực này gần như chỉ ăn cá diêu hồng, bởi là loại cá ít tăng giá nhất, dù con bé nhất cũng khoảng 20.000 đồng.

Với mức lương trung bình 2,5 triệu đồng một tháng (có tăng ca), mỗi ngày chị em công nhân ở đây chỉ nấu ăn một bữa. Song, giá hiện nay thì “nấu ăn còn đắt hơn cơm bụi nên lâu lâu mới họp mấy chị em cùng dãy trọ nấu cơm”, một đồng nghiệp của chị Mai nói thêm. Với hai chị em Thu Lan (bán bún gạo dạo), thì: “Mỗi tối, hai chị em ăn dè xẻn hai hộp cơm 30.000 đồng, vẫn rẻ hơn bữa cơm tự nấu vì đơn giản nhất cũng mất 40.000 đồng”, Lan tính.


Công nhân nghèo đắn đo với những bữa ăn hàng ngày. Ảnh: T.Tâm.
Những công nhân có gia đình càng khốn đốn hơn. Vợ chồng anh Công (Công ty S.L, Đồng Nai), cám cảnh: “Trước còn hầm cháo cho con. Nhưng gas giờ tăng mấy chục nghìn một bình, nên đành mua cháo bán sẵn”. Với công nhân ngành gỗ, sau một tháng “tăng ca nghẹt thở”, hai vợ chồng này có thu nhập khoảng 5 triệu đồng, trong khi phải nuôi hai con nhỏ. Giờ tan tầm, họ như ngồi trên đống lửa. “Cứ đà làm không đủ ăn này, vợ chồng con cái sớm dọn về quê thôi”.

Giới văn phòng, các bà nội trợ cũng đau đầu với mặt bằng giá mới. Chị Hồng, kế toán của một công ty gần Khu dân cư Vĩnh Quang (phường 16, quận 8) – nơi giá khá mềm, do phục vụ dân lao động mà vẫn tăng từ 20 – 30% so với trước Tết. Đồ ăn sáng từ bánh mì đến cơm tấm, bánh cuốn, món nào cũng tăng từ 2.000 đến 5.000 đồng. Trong Tết, công ty cho tiền cơm trưa 10.000 đồng mỗi người, “thiếu” 2.000 đồng so với quán cơm bình dân gần đấy, nên ra Tết tăng lên cho đủ 12.000 đồng. Chưa mừng thì quán đã lên 15.000 đồng mỗi suất, vẫn hụt 3.000 đồng”, chị Hồng nói.

Hàng quán cũng méo mặt

Người tiêu dùng khổ, người bán hàng ăn cho lao động nghèo cũng khó. Anh Chiến, chủ một quán ăn gần Công ty giày Thái Bình (quận Thủ Đức) tính, trước Tết, giá cua đồng chỉ 50.000 đồng một kg, giờ là 75.000 đồng. Thịt heo đùi tăng từ 120.000 đồng lên 140.000 đồng một kg; dầu ăn từ 35.000 đồng lên 44.000 đồng một lít. Còn rau, giá thứ gì cũng nhích vài ngàn đồng. “Mình tăng giá thêm vài ba ngàn nữa vẫn lỗ, trong khi người nghèo thì làm sao ăn nỗi tô bún riêu 15.000 - 16.000 đồng… Tạm đóng cửa, nghỉ bán là thượng sách”, vợ anh Chiến thở dài.

Tại khu hàng ăn chợ Tân Định (quận 1), rất nhiều ki-ốt gỡ niêm yết giá cũ, chỉ còn để lại vài con số “0”. Quán cơm văn phòng trên đường Điện Biên Phủ ngay sau tết đã sửa giá từ 20.000 đồng lên 25.000 đồng một đĩa. Cơm trưa tại khu vực đường Phan Xích Long (quận Phú Nhuận) cũng tăng giá từ 2.000 đồng - 5.000 đồng một suất, các loại thức uống cũng có mức tăng tương tự.

Tại các chợ truyền thống của TP HCM, các loại thực phẩm liên quan trực tiếp đến bữa cơm gia đình dù không nóng so với cao điểm Tết, nhưng vẫn chưa trở lại ngày thường, do tâm lý sẽ có mặt bằng giá mới. Cũng vì vậy mà nhiều trường hợp bà nội trợ phải đổi các loại thực phẩm quen thuộc, hoặc giảm lượng hàng mua. Có người cứ đắn đo mãi trước sạp cá nục hấp (loại cá rẻ nhất), vì rổ hai con lớn giờ đã 30.000 đồng, rổ ba con bé bằng ngón chân cái cũng 16.000 đồng, và đành quay đi.