$$$ - 16/11: HOSE gặp gỡ các quỹ đầu tư tài chính - $$$

[b] Sắp có hiệp hội các công ty quản lý quỹ đầu tư
Hơn 40 nhà đầu tư tổ chức đã có mặt trong buổi hội thảo gặp gỡ giữa Sở GDCK HCM và các công ty quản lý quỹ đã diễn ra vào chiều ngày 16/11. Phát biểu tại buổi họp, đại diện nhiều quỹ đầu tư cho biết, họ mong muốn có một Hiệp hội Các công ty quản lý quỹ.

Trước mong muốn này, ông Nguyễn Đoan Hùng, Phó chủ tịch UBCK cho hay, sẽ sớm xúc tiến kế hoạch và kiến nghị lên Chính phủ xin thành lập Hiệp hội Các công ty quản lý quỹ.

Theo ông Hùng, hiện UBCK đang xem xét việc cho phép các công ty quản lý quỹ đầu tư nước ngoài được mở chi nhánh hoặc lập công ty 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, Đồng thời, UBCK đang tính đến phương án cho phép thành lập công ty chuyên đầu tư chứng khoán và thành lập quỹ mở...Những công việc trên đang được UBCK cân nhắc trước khi kiến nghị lên Chính phủ. [/b]

Dự báo TTCK 19/11 - 23/11: Rập rình và cơ hội

Ba phiên giảm giá và hai phiên tăng giá trong tuần vừa qua đã khiến VNIndex giảm xuống dưới 1.000 điểm, đạt 998,2 điểm vào phiên đóng cửa cuối tuần. Tựu chung, VNIndex đã giảm 20,09 điểm, tức 1,97% trong tuần vừa qua.

Một điểm đáng chú ý là cho dù có khá nhiều cổ phiếu lớn mới được niêm yết trên sàn giao dịch TP. Hồ Chí Minh, khối lượng giao dịch lại đang trong chiều hướng giảm sút. Trong phiên giao dịch cuối tuần, chỉ có 8,3 triệu cổ phiếu và chứng chỉ quỹ được giao dịch, giảm 40% so với phiên trước đó.
Điều này phản ảnh sự lưỡng lự của các nhà đầu tư về xu hướng sắp tới của thị trường. Khi chưa rõ xu hướng, các nhà đầu tư tạm chuyển về vị thế phòng thủ, ngừng mua và ngừng bán.

Tại sao thị trường lại sụt giảm?
Đợt sụt giảm vừa qua của thị trường chứng khoán không bất ngờ đối với nhiều nhà phân tích thị trường. Tuy nhiên, ít ai dự đoán được cường lực dữ dội của đợt suy giảm, khi VNIndex mất điểm 8 phiên liên tiếp, xuống mức đáy 973 điểm.
Trước sự sụt giảm mạnh đột ngột của thị trường, nhiều nhà đầu tư cá nhân đã hoảng loạn và mất phương hướng, dẫn tới những quyết định sai lầm. Câu hỏi đặt ra là trong bối cảnh không có quá nhiều tin tức mới xuất hiện, tại sao thị trường lại đột ngột xấu đi nhanh đến thế?
Thứ nhất, đợt suy giảm vừa qua của thị trường chứng khoán Việt Nam nằm trong trào lưu suy giảm chung của thị trường chứng khoán thế giới. Những lo ngại về giá dầu tăng cao, lạm phát và sự đổ vỡ của ngành tín dụng Mỹ (với tin tức thua lỗ hàng tỷ đôla trong quý III/2007 của các ông lớn tài chính Mỹ như Morgan Stanley, Merill Lynch hay Bank of America) đã khiến thị trường chứng khoán toàn cầu ngập tràn màu đỏ trong 2 - 3 tuần gần đây.
Thị trường châu Âu giảm 3 tuần liên tiếp, thị trường Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục kể từ tháng 7 (Chỉ số Down Jones giảm từ trên 14.000 điểm xuống dưới 13.000 điểm), thị trường Trung Quốc và Nhật cũng giảm mạnh.
Nhìn chung, mức suy giảm trung bình của các thị trường lớn trên thế giới trong thời gian qua là khoảng 7-10%. Là một trùng hợp không ngẫu nhiên, VNIndex cũng đã giảm khoảng 9% trong 1 tháng vừa qua. Điều này cho thấy ?ongôi làng toàn cầu? đang càng ngày càng ?ophẳng? hơn, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán. Nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu và bị tác động ngày càng trực tiếp từ nền kinh tế thế giới.
Thứ hai, không chỉ bị tác động từ những nhân tố ngoại lai, sự suy giảm của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng phản ánh chính xác những sự yếu đi tương đối của các nhân tố cơ bản trên thị trường. Kết quả kinh doanh quý III/2007 của nhiều công ty lớn niêm yết tại Sàn giao dịch TP. Hồ Chí Minh, bao gồm các siêu bluechips như FPT, VNM, REE, TDH? đã giảm sút khá nhiều so với quý II/2007.
Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp của VNM trong quý III đạt 187,4 tỷ, trong khi quý II đạt 248, 3 tỷ. FPT trong quý III đạt mức lợi nhuận 128,3 tỷ, giảm tới gần 50% so với quý II, đạt 256,6 tỷ. Công ty REE trong quý III cũng chỉ đạt mức lợi nhuận trước thuế là 64 tỷ, trong khi quý II đạt trên 97 tỷ. (Số liệu từ VNDirect).
Nhịp tăng trưởng chững lại của các ?oông lớn? đã làm thất vọng nhiều nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nhà phân tích thị trường trước đó đã từng đưa ra các mức dự báo ?ohoành tráng? về kết quả kinh doanh quý III của các công ty niêm yết. Nếu như những kỳ vọng lạc quan về kết quả kinh doanh quý III đã đưa VNIndex đạt mốc trên 1100 điểm, thì chính những thực tế đôi chút thất vọng của kết quả kinh doanh quý III đã góp phần đưa VNIndex quay về mốc dưới 1000 điểm.

Thứ ba, những thông tin bất lợi về chính sách như Chỉ thị 03 hoặc dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định thuế thu nhập từ hoạt động đầu tư chứng khoán khá cao (25%) là những nhân tố quan trọng góp phần kìm hãm thị trường. Đã có nhiều phân tích về những điểm bất hợp lý và không tương thích với thông lệ quốc tế của các quyết định này.

Câu hỏi đặt ra là nếu quy định thu thuế 25% thực sự được ban hành và được thực thi, và sau đó xuất hiện một làn sóng các nhà đầu tư, cả trong nước và ngoài nước, đột ngột tháo chạy khỏi thị trường theo tâm lý bầy đàn, dẫn tới những cú shock, hoặc thậm chí là khủng hoảng, của thị trường chứng khoán Việt Nam, rồi lan truyền tới toàn bộ nền kinh tế, thì khi đó ai sẽ là người chịu trách nhiệm cá nhân về những hệ lụy rất không đáng mong muốn đó?

Thứ tư, sức ép tăng vốn của các DN niêm yết và chưa niêm yết đang tạo nên một nguồn cung khổng lồ. Trong vòng chưa đầy 2 tháng qua, UBCK đã cấp phép cho 48 DN phát hành cổ phiếu, kể cả lần đầu và phát hành thêm, với tổng khối lượng gần 645 triệu cổ phần. IPO Vietcombank thêm một lần lỡ hẹn, phải dời vào tháng 12 và những thông tin về giá bán thấp của Vietcombank cho đối tác nước ngoài cũng đã ảnh hưởng xấu tới tâm lý của nhà đầu tư.
Bao giờ thị trường phục hồi?
Có năm lý do chính để lòng tin của các nhà đầu tư Việt Nam sẽ dần được phục hồi trong các tuần tới:

- Bối cảnh chung rất lạc quan và triển vọng của nền kinh tế - chính trị - xã hôi Việt Nam tiếp tục là bệ phóng vững chắc cho sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.

- Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ và thị trường chứng khoán thế giới dường như đã vượt qua điểm tồi tệ nhất. Những khoản thua lỗ lớn nhất của cuộc khủng hoảng tín dụng cho vay bất động sản ở Hoa Kỳ đã được phơi bày trong kết quả kinh doanh quý III của các ông lớn tài chính Hoa Kỳ.

Các vị CEO của các công ty này đã mất chức và đã được thay thế bởi những tên tuổi mới. Những CEO mới lên đưa ra nhận định lạc quan về tương lai của thị trường. Thông thường, sự khiếp sợ trước mối đe dọa sẽ ở mức tột đỉnh khi mối đe dọa đó còn khuất trong bóng tối, và giảm dần khi được minh bạch hóa. Nhiều khả năng thị trường chứng khoán Hoa Kỳ sẽ phục hồi ngay từ tuần này.

- Kết quả kinh doanh của các công ty niêm yết, cho dù không thật tốt trong quý III, vẫn đang trong đà tăng trưởng khá mạnh nếu so với cùng kỳ 3 quý đầu năm 2006. Sau cú sốc tâm lý ban đầu, các nhà đầu tư sẽ dần dần nhận thấy kết quả kinh doanh 3 quý đầu năm của các công ty niêm yết vẫn rất khả quan.

Dự kiến, các báo cáo kết quả kinh doanh của các tháng 10 và 11 sẽ chứng minh cho nhận định này. Các doanh nghiệp Việt Nam vẫn thường có xu hướng ?ochạy? doanh thu và lợi nhuận trong các quý cuối năm để có một bản báo cáo tổng kết năm đẹp đẽ.

- Những thông tin mới nhất về đợt IPO của Vietcombank đang ngày càng rõ ràng hơn và lạc quan hơn, cũng sẽ là một nhân tố thúc đẩy thị trường đi lên.

- Giá của nhiều mã cổ phiếu đã giảm xuống mức ?ođủ rẻ?, xét theo tương quan với các phân tích cơ bản. Tỷ lệ P/E của nhiều cổ phiều tốt đã ở mức dưới 15. Thị trường xuống sâu sẽ là cơ hội tốt để các NĐT nước ngoài sớm mua vào vì hiện nay lượng tiền mặt của họ khá dồi dào và họ vẫn đang tìm kiếm cơ hội để đầu tư.

Một số nhà quản lý quỹ nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam ước tính có khoảng 46 quỹ đầu tư chuyên đầu tư vào Việt Nam hiện đang hoạt động với tổng tài sản chừng 7-8 tỉ đô la Mỹ. Nhiều quỹ trong số này đang tiếp tục huy động thêm vốn.

Ngoài ra, cũng theo nguồn tin trên, ước tính còn có khoảng 20 quỹ nước ngoài mới được thành lập với số vốn từ 3-4 tỉ đô la Mỹ đang ở dạng tiền mặt và sẵn sàng để đầu tư vào Việt Nam.

Phân tích kỹ thuật

Đồ thị phân tích kỹ thuật cho thấy thị trường vẫn tiếp tục trong xu hướng đi xuống và các chỉ số kỹ thuật chưa đưa ra tín hiệu ?omua vào?. Tuy nhiên, đã xuất hiện những tín hiệu khả quan đầu tiên cho thấy xu hướng downtrend đang giảm đần cường độ.

- Đường hỗ trợ xu thế dài hạn (đường xanh dương đậm) đã đủ sức mạnh để ngăn cản đà suy thoái của VNIndex. Trong 3 phiên giao dịch gần đây, VNIndex biến động dọc theo đường xu thế này. Sẽ là tín hiệu rất xấu trong ngắn hạn nếu VNIndex giảm xuyên qua đường hỗ trợ này, khi đó ngưỡng hỗ trợ mới sẽ là 930 điểm.

- ?oChỉ số tâm lý của nhà đầu tư?, được biểu diễn bởi đường xanh dương ở khung trên cùng của đồ thị, đang ở mức 16,6 điểm, tức là vượt qua ngưỡng ?obán quá mức? của thị trường. Điều này cho thấy số đông các nhà đầu tư đã bi quan quá đà.

Đây đồng thời cũng là tín hiệu để các nhà đầu tư khôn ngoan chuẩn bị mua vào. Trong hơn một năm gần đây, có 3 lần ?oChỉ số tâm lý của nhà đầu tư? xuống dưới ngưỡng bán tháo (25 điểm) vào các đợt tháng 8/2006; 4/2007 và 7/2007. Cả 3 lần tâm lý nhà đầu tư phản ứng bi quan quá mức này đều là cột mốc đánh dấu sự khởi đầu của xu hướng đi lên (uptrend) rất mạnh của thị trường.

- Các chỉ số ?oStrenth Index?, MACD, RSI hay MFI đều chưa cho tín hiệu ?omua vào? nhưng đều đã có những chuyển hướng ban đầu, báo hiệu xu hướng đi xuống đang dần giảm tốc độ.

Kết luận và khuyến nghị

Xu hướng đi xuống của thị trường trong hơn một tháng vừa qua vẫn chưa tới hồi kết, tuy nhiên đã có những tia nắng ấm ban đầu. Thị trường sẽ khó có thể giảm sâu bền vững trong thời gian tới, cho dù một số phiên giảm mạnh vẫn có thể xuất hiện.

Các nhà đầu tư đang ở trong tình trạng lưỡng lự về xu hướng của thị trường và họ sẽ rất nhạy cảm với các tin tức sắp tới, đặc biệt 2 luồng thông tin quan trọng là: (1) đợt IPO của VCB và (2) biến động của thị trường chứng khoán thế giới.

Nếu không có tin tức đột biến nào, dự kiến tuần tới là một tuần phục hồi nhẹ của thị trường xung quanh mức 1000 điểm.

Dự báo trung hạn và dài hạn vẫn tương đối khả quan. Triển vọng VNIndex vượt 1200 điểm vào mùa công bố kết quả kinh doanh cuối năm (cuối năm 2007 và quý 1/2008) vẫn là khá chắc chắn.

Trong bối cảnh như vậy, các nhà đầu tư nhỏ lẻ nên dừng việc bán tháo cổ phiếu, tận dụng cơ hội thị trường đi xuống để tái cơ cấu danh mục sang các cổ phiếu có kết quả kinh doanh 3 quý đầu năm thuyết phục. Cơ cấu tiền và cổ phiếu nên duy trì ở mức 40:60.

Tiếng nói từ công ty quản lý quỹ

Lần đầu tiên Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM (Hose) tổ chức gặp gỡ đại diện 42 công ty quản lý quỹ trong và ngoài nước vào ngày 16-11-2007 với sự tham dự đầy đủ của cả hội đồng quản trị và ban giám đốc. Những gương mặt quỹ cũ gắn bó với thị trường từ ngày sàn TPHCM thành lập và những gương mặt quỹ mới mới chào đời cách đó hai, ba tuần cùng có mặt. Họ vui nhiều và băn khoăn không ít.

Mở hai tài khoản, vì sao không?

Dominic Scriven, Giám đốc Dragon Capital, thay mặt cho các quỹ nước ngoài kiến nghị với cơ quan quản lý thị trường bốn điểm. Thứ nhất, không trì hoãn IPO các doanh nghiệp lớn và làm sao để IPO không chỉ đảm bảo lợi ích của Nhà nước, mà cân nhắc cả quyền lợi nhà đầu tư. Thứ hai là mở rộng thời gian giao dịch cho sàn TPHCM. Sàn có thể hoạt động cả buổi chiều như nhiều nước trong khu vực. Thứ ba là xem xét thành lập một bảng giao dịch riêng (foreign board) cho các nhà đầu tư nước ngoài vì hiện tại những cổ phiếu tốt không còn ?oroom? hoặc còn ít, trong khi nếu có bảng này, các nhà đầu tư nước ngoài có thể giao dịch với nhau. Thứ tư là cho phép nhà đầu tư mở nhiều hơn một tài khoản giao dịch. Kiến nghị nhạy cảm này được đón nhận bằng những tiếng vỗ tay đồng tình.

Thực ra việc lập foreign board không phải là đề xuất mới. Nó đã được Kevin Snowball, Giám đốc điều hành Quỹ PXP đưa ra từ hai năm trước, nhưng câu trả lời của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) khi đó là chưa do phần mềm hệ thống giao dịch của sàn TPHCM chưa thể xử lý được vấn đề. Đến nay sau nhiều lần nâng cấp, phần mềm đã mạnh đến mức cần thiết chưa, thì không biết. Đối với việc mở tài khoản thứ hai, trước đây cơ quan quản lý thị trường cho rằng tài khoản thứ hai không cần thiết và việc mở nhiều tài khoản sẽ tạo điều kiện thao túng thị trường, không kiểm soát được. Tuy nhiên bây giờ, trả lời phỏng vấn TBKTSG, Tổng giám đốc Hose Trần Đắc Sinh khẳng định sở đã có đủ khả năng xử lý các vấn đề kỹ thuật, kể cả việc quản lý tài khoản thứ hai, chống lại các hành vi thao túng giao dịch. Kỹ thuật đã cho phép, vì sao việc ứng dụng vẫn chậm trễ? Không chỉ giới đầu tư mà ngay cả Bộ Tài chính cũng hiểu rằng việc chỉ được mở một tài khoản giao dịch đã khiến nhà đầu tư không thể tận dụng tối đa thế mạnh của các công ty chứng khoán. Có công ty mạnh về môi giới, nhưng mảng tư vấn kém và ngược lại. Nếu có hai tài khoản ở hai công ty khác nhau, nhà đầu tư có thể tận dụng được nhiều ưu thế và giao dịch hiệu quả hơn.

Mặt khác, việc cấm mở tài khoản thứ hai đã làm nảy sinh hiện tượng một nhà đầu tư vẫn có hai, ba tài khoản do nhờ người khác đứng tên, ủy quyền. Chính đây mới là điểm khó quản lý và hầu như không quản lý được. Nhà đầu tư nhờ người khác mua bán hộ cổ phiếu bằng tài khoản không phải của họ cũng rất rủi ro. Thiết nghĩ khi hệ thống giao dịch của Hose đã đáp ứng được yêu cầu quản lý tài khoản thứ hai, UBCKNN nên nghiên cứu một cách thực tế hơn đề xuất này.
Mở cửa chứng khoán

Sớm hơn cam kết WTO

Nguồn tin trong giới chứng khoán cho biết UBCKNN đã hoàn tất dự thảo lần cuối và chuẩn bị trình Bộ Tài chính qui chế tổ chức hoạt động của các quỹ, công ty quản lý quỹ nước ngoài. Theo đó Nhà nước cho phép các công ty quản lý quỹ nước ngoài có thể hoặc mở chi nhánh, hoặc lập công ty quản lý quỹ 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam ngay trong năm 2008. Nếu điều này xảy ra thì Việt Nam mở cửa lĩnh vực chứng khoán sớm hơn cam kết WTO tới năm năm. Ngoài ra, trong dự thảo quy chế cũng đề cập tới mô hình công ty đầu tư chứng khoán, một mô hình mới hiện chưa có trên thị trường.

Không phải ngẫu nhiên lĩnh vực chứng khoán lại được dự kiến mở cửa sớm như vậy. Theo một quan chức cấp cao của UBCKNN, việc không cho các công ty quản lý quỹ nước ngoài mở chi nhánh vô tình đã thúc đẩy họ đầu tư chui qua hình thức văn phòng đại diện. Luật hóa việc mở chi nhánh sẽ thu hút được vốn đầu tư, thu được thuế và quản lý được họ. Hơn nữa, các chi nhánh hay công ty quản lý quỹ 100% vốn nước ngoài chỉ được quản lý các quỹ đầu tư nước ngoài. Còn việc quản lý các quỹ nội địa sẽ vẫn thuộc toàn quyền của các công ty quản lý quỹ trong nước. Thêm vào đó, các công ty quản lý quỹ trong nước được phép huy động vốn và quản lý quỹ nước ngoài.

Cấp phép phát hành: quản lý chạy theo thực tế

Một vấn đề khác được các công ty quản lý quỹ bàn luận nhiều là việc cấp phép phát hành cổ phiếu của doanh nghiệp đang rất chậm. Một số công ty mà các quỹ bỏ vốn vào, không thể đảm bảo kế hoạch tăng vốn như thời hạn dự định, làm việc phân bổ vốn của các quỹ bị ảnh hưởng. Ngay cả đại diện Hose cũng thừa nhận nhiều công ty niêm yết phàn nàn họ bị lỡ kế hoạch phát hành. Nhưng việc cấp phép phát hành cổ phiếu không thuộc thẩm quyền của Hose, mà thuộc UBCKNN.

Trao đổi với TBKTSG, Chủ tịch UBCKNN Vũ Bằng nói sự chậm trễ một phần do doanh nghiệp không thực hiện đúng các thủ tục, có đơn vị phát hành xong mới đăng ký với Ủy ban. Phần khác là do hồ sơ phát hành năm nay tăng gấp năm lần so với năm ngoái. Vụ Phát hành của UBCKNN đã phải làm thêm ngoài giờ, trưng tập người của các ban khác để hỗ trợ nhưng vẫn không thể giải quyết kịp. Thế nhưng, theo giới thạo tin, thì một nửa số nhân viên của Vụ Phát hành UBCKNN đang đi học hoặc trong nước, hoặc nước ngoài, chỉ còn một nửa quân số thụ lý hồ sơ doanh nghiệp. Và cho dù có yếu tố khách quan là số lượng hồ sơ phát hành tăng quá nhanh, thì câu chuyện cũ vẫn đang lặp lại: quản lý không theo kịp thực tế. Lẽ ra khi Luật Chứng khoán có hiệu lực, đặc biệt là những quy định liên quan đến quản lý công ty đại chúng, UBCKNN và Bộ Tài chính phải lường trước vấn đề quá tải này. Chứng khoán đang dần trở thành kênh huy động vốn quan trọng đúng như chức năng của nó, do đó việc doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu, tăng vốn hàng năm sẽ ngày một nhiều, một nhanh trong tương lai. Bộ máy xử lý, cấp phép các hồ sơ phát hành thêm cho doanh nghiệp của UBCKNN phải được cấp tốc nâng cấp cả về lượng và chất. Không biết khi nhận UBCKNN về Bộ, Bộ Tài chính đã nhìn thấy trước thực tế này của ngày hôm nay?

Theo một quan chức cấp cao của UBCKNN, việc không cho các công ty quản lý quỹ nước ngoài mở chi nhánh vô tình đã thúc đẩy họ đầu tư chui qua hình thức văn phòng đại diện. Luật hóa việc mở chi nhánh sẽ thu hút được vốn đầu tư, thu được thuế và quản lý được họ.

Đúng .............phải tạo ra sự thông thoáng cho các nhà đầu tư.