Bán khống: thực trạng, nguyên nhân, giải pháp. (Cảnh báo thứ 2 tới short sell)

Cảnh báo thứ 2 tới short sell.

2 năm qua, giá trị tài sản ttckvn bị giảm sút nghiêm trọng. Có phải tại kt vĩ mô xấu đi tương ứng? Không. Nguyên nhân chính là khoảng trống pháp lý trong lĩnh vực chứng khoán đã đc lợi dụng để trục lợi. Bán khống là một hành vi đang được sử dụng nhiều nhất, có tác động tiêu cực nhất.

Có nhiều hình thức bán khống:
- Các CTCK cho nđt "mượn" cp đã có sẵn trong danh mục đầu tư dài hạn của mình để bán, nđt có trách nhiệm trả lại đúng số lượng ck đã bán, kèm theo một khoản "lệ phí" nhất định. Nếu nđt cover lại cp có thị giá rẻ hơn thị giá cp đã "mượn" trc đó, thì khoảng chênh lệnh chính là lợi nhuận của nđt đi "mượn". Trái lại,nếu nđt phải cover cp với thị giá lớn hơn thị giá cp đã "mượn" trc đó, thì khoản chênh lệnh chính là khoản lỗ mà nđt đi "mượn" cp phải gánh chịu.
- CTCK "mượn" cổ phiếu trong tk của nđt X, để cho nđt Y bán, sau đó, nđt Y có trách nhiệm mua trả lại đúng số lượng cp đó để trả vào tk cho nđt X...
- CTCK "mượn" cp trong tk của bất kỳ 1 nđt nào, bán đi bằng mọi giá, sau đó sẽ mua lại đúg bằng số cp đó để trả cho nđt...
- Các nđt tổ chức hay nhỏ lẻ cho nhau mượn cp để bán, sau đó mua trả lại, kèm theo 1 khoản "phí"...
Có quá nhiều hình thức "bán khống" đang ngang nhiên tồn tại trên TTCKVN.

Hậu quả của bán khống là:
- Làm giảm giá trị toàn ttck nói chung. Từ cuối 2009 đến nay, giá trị toàn ttckvn đã giảm đi quá nửa. Niềm tin của toàn thể nđt, từ trong nước đến nc ngoài bị giảm sút nghiêm trọng. Doanh nghiệp khó huy động vốn nhàn rỗi trong nhân dân...
-Giảm giá trị cổ phiếu hay tk của nđt nói riêng. Nđt dài hạn nhiều khả năng đã không biết rằng cp trong tk của mình đã bị "mượn" để phục vụ cho hành vi bán khống. Thông thường, những tk bị "mượn" thường là tk lớn, có số lượng cp không nhỏ. Nếu biết đc điều này, chắc hẳn, đa số chủ tk sẽ ko đồng ý, bởi, trong bối cảnh ttck không thuận lợi, thì việc bán khống sẽ làm giảm giá trị ngay chính cp mà mình đang sở hữu- thâm hụt trực tiếp vào túi tiền của mình.
- Chỉ một bộ phận nhỏ nđt có thể kiếm lời từ hoạt động bán khống, trong khi đó, đại đa số nđt nhỏ lẻ nằm ngoài xu hướng này. Tại sao? Vì để đc bán khống, phải có sự hậu thuẫn "tiếp tay" của các CTCK, mà các CTCK thì thường ưu tiên cho khách VIP...
Trong khi luật pháp chưa cho phép bán khống, thì hành vi bán khống là vi phạm pháp luật. Một số tổ chức, cá nhân vin vào cớ: "luật chưa cấm bán khống" để thực hiện hành vi này.

Thách thức, kinh nghiệm:
Một bộ phận nđt thì ngang nhiên thách thức các cơ quan chức năng: "có mà bắt vào mắt", "bắt kiểu gì", "có biết cũng không bắt được", "bán khống là tất yếu trên ttck"... Những biểu hiện này là cực kỳ coi thường năng lực pháp lý của nước nhà.
Không ít quốc gia trên thế giới đã "tạm dừng" nghiệp vụ bán khống để hỗ trợ ttck trong bối cảnh không thuận lợi để phục vụ cho lợi ích của toàn nền kt nói chung, lợi ích của nđt nói riêng.

Không khó để loại trừ hành vi này trên ttck (giải pháp):
- Quy định rõ ràng, phổ biến đến toàn ttck về việc "nghiêm cấm bán khống dưới mọi hình thức", kèm theo đó là chế tài xử lý nghiêm minh.
- Liệt kê những tk chứng khoán đầu tư trung và dài hạn (thường là tk cỡ lớn và vừa), nếu thấy có biểu hiện bán ra ồ ạt từ đó, rồi có thể cover lại vào một thời điểm khác đúng bằng số cp đã bán ra... là dễ có vấn đề???
- Vận động các tổ chức, cá nhân nđt mạnh dạn đứng ra tố cáo các tổ chức tiếp tay cho hành vi bán khống (tố cáo đúng thì thưởng hậu hĩnh).
TTCKVN- phong vũ biểu của nền kt đang có dấu hiệu mất cân đối rõ nét, chưa phản ánh đúng và đầy đủ thực trạng của toàn nền kt. Nếu nói rằng, kt nước nhà còn nhiều bất ổn, dẫn đến việc ttck chưa thể phát triển, thì cần xem xét lại. Nhìn ra các quốc gia phát triển trên tg, cho dù là "cái nôi" của khủng hoảng tài chính, khủng hoảng nợ công... thì phong vũ biểu đó đã lấy lại được hầu hết những gì đã mất từ trc suy thoái. Còn TTCKVN thì sao, HOSE thì ko nói làm gì, vì chỉ số này đang bị "mèo mó" bởi sự chi phối của các cp vốn hóa lớn nhất. HNX thì mới đáng phải bàn, vì chỉ số này đã phá võ cả số điểm trong thời điểm ĐÁY KHỦNG HOẢNG CUỐI 2008, ĐẦU 2009.
Ngay cả nđt ngoại- những người có tính kiên trì lớn, luôn xác định đầu tư lâu dài trên ttckvn cũng đã và đang phải lắc đầu ngao ngán.

Động thái của các cơ quan chức năng:
Thời gian gần đây, các cơ quan chức năng đã bắt đầu quan tâm đến thực trạng này, bằng cách "đánh tiếng" cho các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến hành vi này... Tuy nhiên, những động thái tiếp theo quyết liệt hơn là chưa rõ ràng.
Tuy nhiên, khác với 10 năm trc, 2011 có thể sẽ là năm bản lề của ttckvn, bởi từ mùng 1/8, hàng loạt nghiệp vụ mới sẽ đc vận dung. Nhiều khả năng là sau đó, sẽ tiếp tục có thêm những nghiệp vụ bổ sung khác...
Chính phủ, Bộ tài chính, Ủy ban CKNN, Hiệp hội kinh doanh CK... đã chính thức lên tiếng để can thiệp, hỗ trợ ttck với mục tiêu: đưa ttck phát triển ổn định, bền vững.

Niềm tin, hy vọng về một vận hội mới, rất gần:
Những động thái của các cơ quan chức năng có thể bị coi là muộn, song lại đang mở ra vận hội mới cho những lớp nđt sau.
Không có quốc gia nào có thể phát triển mạnh mẽ nếu "phong vũ biểu của nền kt" không phát triển ổn định/.
(Bài viết hơi dài, cảm ơn ae đã quan tâm)