Bốn con quỷ đang ám "TTCK Việt Nam"

Quỷ I: là sự pha loãng cổ phiếu. Trong một năm lợi nhuận của các DN hàng đầu dự tính tăng nhẹ (6%) mặc dù tăng trưởng doanh thu là rất tốt (26%), thì sự pha loãng cổ phiếu khiến EPS chỉ tăng hơn 2,5%. EPS gần như không tăng nên giá cổ phiếu cũng không biến động lớn. Một số DN có kết quả kinh doanh quý II khả quan như ngành ngân hàng, nhưng việc nhiều ngân hàng đã sớm lên kế hoạch tăng vốn trong năm nay khiến cho EPS tính trên số vốn mới là không hấp dẫn.
Cũng về vấn đề phát hành thêm cổ phiếu: việc phát hành thêm vào năm 2009 là thích hợp, vì khi thị trường tăng giá DN sẽ tranh thủ phát hành thêm để tăng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, ngay cả trong một thị trường đi xuống thì việc phát hành tăng vốn cũng không hề chậm lại, cho thấy các công ty dường như đứng nhiều hơn về phía ban lãnh đạo (sự tồn tại của ban lãnh đạo và công ty đó) để giảm vay nợ (đồng nghĩa với giảm rủi ro phá sản), hơn là đứng về quyền lợi của cổ đông.
Quỷ II là việc hàng hóa lên niêm yết kém chất lượng hơn: Trong số 47 công ty lên niêm yết gần đây thì chỉ có 2 cổ phiếu (OGC, SBS) được liệt vào dạng blue-chip, nhưng cũng không có sự tham gia tích cực của NĐT nước ngoài. Các DN còn lại hầu hết đều có vốn hóa thị trường thấp (từ 60 tỷ đồng đến 1.200 tỷ đồng). Nhiều đơn vị, để tạo thuận lợi cho việc lên sàn, đã đưa ra các kế hoạch lợi nhuận tăng trưởng mạnh so với năm 2009, điều này khiến hoặc DN mặc dù có kết quả rất tốt so với cùng kỳ năm trước nhưng vẫn chỉ đạt kế hoạch kỳ vọng, hoặc NĐT nghi ngờ về chất lượng lợi nhuận của DN trong những năm tới.
Quỷ 3: là việc phát hành riêng lẻ tràn lan. Việc phát hành riêng lẻ, phát hành trái phiếu chuyển đổi mà chỉ một số NĐT lớn được tham gia với giá chiết khấu từ 25% đến 50% đã đặt các NĐT nhỏ vào thế thua thiệt. Bản thân các mã cổ phiếu có hình thức phát hành trên cũng gặp nhiều trở ngại tăng điểm, do gặp phải lực bán từ các NĐT lớn với giá trung bình thấp.
Quỷ 4: là lực bán của các nhà tạo lập thị trường. Trong khi thị trường khá èo uột về cả điểm số lẫn khối lượng giao dịch thì một số CTCK, dưới áp lực phải đảm bảo lợi nhuận sau khi đã tăng vốn ồ ạt (phần lớn tăng gấp đối vốn điều lệ), đã liên tục bán ra các mã cổ phiếu có giá trung bình thấp (từ việc được mua chiến lược ưu tiên hay mua ở các mức giá thấp với lợi thế khi tư vấn niêm yết), dù giá cổ phiếu có thể nằm thấp hơn giá trị thực.
NĐT nhỏ đã trở nên khôn ngoan hơn nhiều. Sự tăng trưởng chậm của EPS, hàng hóa không hấp dẫn và việc NĐT nhỏ bị thua thiệt trong phần lớn trường hợp đã khiến cho dòng tiền trở nên thận trọng và chỉ chấp nhận mức P/E từ 12 - 13 lần như hiện nay, thay vì mức P/E trung bình 15 lần.
Như vậy, sau thời kỳ tăng trưởng mạnh sau khủng hoảng, TTCK có xu hướng giảm mạnh (từ 25 - 50%) và sau đó dao động trong một biên độ hẹp. Chỉ số VN-Index đã dao động trong biên độ 480 - 550 điểm trong suốt hơn nửa năm 2010.