Ca nhiễm tại Đà Nẵng, quản trị rủi ro và tâm lý hành vi

Trên các diễn đàn mạng xuất hiện 2 phe (luôn là như vậy), phe lạc quan vs bi quan.
+ Phe lạc quan sẽ nói: (1) giống vụ em Nhung thôi, (2) ổ dịch Budda và Bạch Mai đã xử lý tốt, nên trường hợp này Đà Nẵng sẽ ok; (3) Trước chúng ta mỗi ngày có hàng chục ca nhiễm, có sao đâu, giờ có 1 ca đã nhao lên; (4) Mỹ 4 triệu người nhiễm, mỗi ngày 60k ca mà chứng khoán vẫn tăng ầm ầm....
+ Phe bi quan: (1) Đà Nẵng quy mô tụ tập rất lớn so với Budda bar và Bạch Mai; (2) vấn đề chúng ta có thể xử lý tốt, nhưng nếu việc xử lý dẫn đến cách ly 3 tuần như quý 2 vừa rồi thì GDP quý 3 dễ đứt, (3) Virus mỗi lúc mỗi khác (Vũ Hán khác, Châu âu khác, vì biến thể khác nhau); (4) Không thể so sánh Mỹ với VN vì Mỹ in được đô la và xuất khẩu lạm phát sang các nước khác...
-----

Việc chúng ta không làm gì và để mặc cho thị trường giảm điểm và cả danh mục bị giảm mạnh => thì chưa nói đến việc đúng hay sai (vì nó phụ thuộc vào tương lai tình hình sẽ ra sao). Nhưng chúng ta đã sai vì không giữ nguyên tắc của mình (cái sai ở đây sai vì không giữ nguyên tắc, chứ không phải đúng sai chuyện mai TT tăng hay giảm), đó là bán khi vi phạm quy tắc bán, một trong số quy tắc bán là "BÁN KHI CÓ TIN XẤU BẤT NGỜ", nên hành động quản trị rủi ro đó là: (1) Bán 50% tài khoản, hoặc (2) nếu yêu cổ phiếu quá không chịu bán thì phải short phái sinh để hedge.
Vì sao bán 50% bởi vì cả phe lạc quan lẫn bi quan đều không ai biết tương lai ra sao cả (chúng ta cũng vậy), bán 50% nếu TT tăng chúng ta vẫn ổn vì vẫn còn 50% vị thế, nếu TT giảm tiếp thì cũng vẫn chấp nhận được vì đã kịp bán 50% rồi. Nó sẽ giúp chúng ta đạt được trạng thái tâm lý cân bằng để sáng suốt ra quyết định chuẩn hơn thay vì để cho tâm lý dẫn dắt vì đang expose vào TT 100%
Bởi vì chúng ta không biết điều gì sẽ xảy ra nên việc hành động như vậy là hợp lý. Còn không nếu muốn giữ lại danh mục buộc phải short phái sinh để hedge.

Cứ bán đi một nửa, dù không biết ngày mai ra sao, ít nhất, tối về bạn đã có giấc ngủ ngon, Còn bây giờ thì chúng ta ngồi lướt hàng trăm bài báo, chạy khắp các diễn đàn, xem báo nào update nhanh nhất (vì tin các báo lặp nhau) về tình hình bệnh nhân Đà nẵng, chúng ta vui khi báo nào đó nói là "viêm phổi", và hoang mang khi báo nào lại nói "dương tính", chúng ta lại hy vọng khi báo nói "những người tiếp xúc âm tính", rồi lại lo lắng khi họ nói "mất dấu F0".... Giờ chúng ta đang bị cuốn vào mớ hỗn độn, ảnh hưởng xấu đến trí tuệ của chúng ta chỉ vì một "thụ động", và "vi phạm quy tắc"

----
Chứng khoán không phải là giỏi Toán hay Excel là đã ngon, vì bộ môn này “phần lớn” được quyết định bởi tâm lý.
Việc không hành động gì hôm qua để quản trị rủi ro là bạn đang rơi vào các bẫy tâm lý sau: conservative bias (không chịu update lại thông tin mới vào định giá cổ phiếu mà mình nắm giữ), status quote bias (ngồi yên không làm gì vì chỉ khư khư ôm lấy kế hoạch đầu tư ban đầu dù xuất hiện tình hình mới trọng yếu)
Sau khi chỉ biết đứng nhìn thị trường giảm và chờ hết phiên, rồi chạy lên diễn đàn tìm người cùng cảnh ngộ với mình (phe lạc quan) thì chúng ta lại đang rơi vào bẫy tâm lý "confirmation bias" (thiên kiến xác nhận, cố tình đi tìm thông tin ủng hộ cho niềm tin trong đầu mình, còn thông tin phủ nhận thì cố tình bỏ qua)
Việc nhận biết chúng ta bị mắc bẫy tâm lý gì giúp phòng tránh chuyện để tâm lý dẫn dắt/xỏ mũi chúng ta, như Ad bị một loại tâm lý là loss-aversion bias, nên cứ vào lệnh là cài đặt điểm stoploss tự động luôn (bên VND và SSI đều có tính năng này), nếu khi cổ phiếu giảm về đó thì nó tự động bán, bởi vì nếu không làm thế thì khi cp giảm về đó mình lại không dám bán nữa và để khoản lỗ kéo dài.

Khi khoản lỗ 5-7% trong giới han cho phép, nhà đầu tư vẫn đang còn lý trí, nhưng khi số lỗ vượt quá giới hạn chúng ta bắt đầu buông xuôi, hy vọng và từ đây chúng ta hoàn toàn để cảm xúc làm chủ mình