Cảnh báo nguy cơ “bong bóng” tại TTCK mới nổi

Các thị trường mới nổi có thể đối mặt với bong bóng tài sản sau khi Chính phủ Mỹ tiếp tục nới lỏng định lượng, một động thái cho thấy dòng tiền nóng tiếp tục hướng về các thị trường này.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Ben Bernanke đã và đang cố gắng làm mọi thứ để tạo thanh khoản cho nền kinh tế Mỹ tiếp tục hồi phục khi quyết định bơm thêm 600 tỷ USD "tiền mới". Tuy nhiên, có thể phần lớn trong số này sẽ "tìm đường" ra nước ngoài tìm kiếm lợi nhuận và đối tượng hưởng lợi lớn nhất là các TTCK mới nổi.

Kể từ mức đáy tháng 3/2009, chỉ số chứng khoán các thị trường mới nổi MSCI Emerging Market Index đã tăng 135% so với mức tăng 75% của chỉ số Standard & Poor"s 500 của Mỹ. Khi mà 2 chỉ số có mức tương đồng về P/E, rõ ràng sự khác biệt về mức tăng là điều đáng ngạc nhiên.

Rất nhiều NĐT hiện đang lo lắng rằng, sự "tăng nhiệt" của các TTCK mới nổi sẽ gây bất ổn nền kinh tế thế giới và sẽ mất rất lâu để có thể lấy lại sự cân bằng. Câu hỏi đặt ra với NĐT là liệu các thị trường này sẽ đi về đâu, bong bóng vỡ hay tăng tiếp?

Một giả thiết được đưa ra là các TTCK mới nổi có thể đã đi hơi nhanh so với nền tảng. Theo cơ quan theo dõi Quỹ đầu tư EPFR Global, tính đến ngày 20/10/2010, thị trường mới nổi đã chứng kiến dòng tiền "nóng" kỷ lục đổ vào với 68,5 tỷ USD từ đầu năm, cả năm nay con số có thể vượt mức 83,2 tỷ USD của năm 2009.

Sự quan tâm mạnh mẽ đối với các thị trường mới nổi có nguồn gốc lịch sử. Theo Morningstar, năm 1990, 8 quỹ đầu tư cổ phiếu mới nổi có tài sản trị giá 380 triệu USD. Bây giờ con số là 288 quỹ và 365 tỷ USD.

"Điều gì sẽ xảy ra khi bạn có những cơ hội đầu tư hấp dẫn và thanh khoản quá nhiều? Bạn sẽ thấy cơn bão giá tài sản. Bong bóng luôn bắt đầu từ một câu chuyện hấp dẫn và các thị trường mới nổi đang là một câu chuyện hấp dẫn", Dylan Grice, Trưởng chiến lược toàn cầu tại Societe Generale, nói.

Những người lạc quan thì tin vào một kỷ nguyên mới đang tới. "Các thị trường mới nổi đang rất hấp dẫn nhưng tôi nghĩ rằng, bên dưới các dòng tiền nóng là một sự nhận thức đang tăng lên về sự tăng trưởng kinh tế đáng kể sẽ không diễn ra tại Mỹ", Lawrence Weinman, một nhà tư vấn đầu tư tại Los Angeles, cho biết.

Wainman nói rằng, những NĐT mà ông làm việc đang thay đổi mô hình phân bổ tài sản cam kết hơn nữa tới Trung Quốc, Brazil, Ấn Độ và các thị trường tăng trưởng nhanh khác.

Hãy xem xét Trung Quốc là một ví dụ về thị trường này đã đi tới đâu và khả năng đi tới đâu. Theo Công ty nghiên cứu kinh tế GaveKal, 90% xuất khẩu của Trung Quốc chỉ đến từ 9 (trong tổng số 31) tỉnh của nước này. 22 tỉnh còn lại có nhu cầu cực lớn về phát triển hạ tầng. Lãi suất thấp ở các nước phát triển sẽ có lợi cho các nước đang phát triển khi có nhiều cơ hội đầu tư tại đây hơn.

Theo Bloomberg và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), tổng sản phẩm của nền kinh tế Trung Quốc sẽ vượt mức 10% của cả thế giới trong vòng 2 năm tới, so với mức 2% của năm 1987. Trong khi đó, các nước phát triển nhóm G7 (Mỹ, Nhật, Đức, Canada, Italia, Anh và Pháp) thì được cho là sẽ sản xuất ít hơn 50% tổng sản lượng kinh tế toàn cầu vào năm 2012, so với mức 70% giữa thập niên 1980.

Chưa biết có bong bóng tài sản hay không, nhưng chính phủ các thị trường mới nổi đang đối mặt với nhiều thách thức từ dòng tiến mới đổ vào. "Họ không muốn quá nhiều tiền đổ vào, vì đồng nội tệ lên giá sẽ ảnh hưởng tới xuất khẩu", Ravi Ramamurti, Giám đốc Trung tâm thị trường mới nổi (Center for Emerging Markets) tại Đại học Northeastern, nói.

Colombia, nơi mà chỉ số chứng khoán đã tăng 50% trong năm nay, đang xem xét kiểm soát dòng vốn vào để ngăn chặn sự lên giá của đồng peso. Đồng baht Thái Lan thì hiện đang ở mức cao nhất trong vòng 13 năm qua và Chính phủ nước này đang cân nhắc đánh thuế lợi tức của NĐT nước ngoài vào trái phiếu.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) gần đây cảnh báo, gói kích thích kinh tế thứ 2 (QE2) trị giá 600 tỷ USD của Mỹ có thể tạo ra bong bóng tài sản tại thị trường mới nổi và gây nhiều sức ép lên tỷ giá. "Sự can thiệp mạnh vào tỷ giá và bất ổn có thể gây ra phản ứng mang tính bảo hộ", OECD nói.

Pierre Lapointe, Trưởng chiến lược vĩ mô toàn cầu tại Brockhouse Cooper lại cho rằng, câu chuyện bong bóng là không đúng, ít nhất là bây giờ nếu nhìn vào giá trị (valuations). P/E tương lai của MSCI Emerging Markets Index hiện chỉ vào khoảng 12 lần.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bong bóng sẽ không được tạo ra. Nếu xét xu hướng dài hạn, dường như nhiều thị trường mới nổi đang tiến về "vùng bong bóng" nếu xu hướng dòng tiền vẫn tiếp diễn.

"TTCK mới nổi luôn có lịch sử bong bóng. Do đó, khu vực này hiện đang có nhiều cơ hội rất tốt, nhưng hãy để ý và quan sát nó sẽ đi về đâu", Lapointe nói.(Nguồn: ĐTCK, 9/11)