Có phải ai mua/bán chứng khoán cũng là nhà đầu tư?

Anh A đã phân tích kỹ thuật và quyết định mua 100.000 cổ phiếu HPG giá 32.800 (Hình 1), với kỳ vọng giá cổ phiếu sẽ tăng từ 10-15% trong 1 tháng. Nhưng không may, sau khi A mua thì HPG tiếp tục giảm về vùng hỗ trợ 30.000 (Hình 2). A đã hỏi 2 người bạn của mình và nhận được câu trả lời như sau:

• B (Nhà đầu tư giá trị): Tôi cũng đang nắm HPG, giá càng thấp tôi càng mua, vì được nhiều hơn với giá thấp hơn, HPG là công ty lớn, đầu tư chắc chắn không lỗ.

• C (Nhà đầu cơ): Thủng 30.000 thì cắt, chuyển qua mua con khác.

=> A nghĩ “B nói cũng có lý, mua được nhiều hơn, DCA giá giảm cũng nhanh về bờ, còn nghe theo C thì bán và -8,5%” => Sử dụng margin, mua thêm 100.000 cổ phiếu.
Kết quả: A bị margin call (Hình 3).









Nhiều người thường nhầm lẫn đầu tư và đầu cơ. Tuy nhiên, giữa hai khái niệm này có những điểm khác biệt cơ bản về mục tiêu, thời gian, lợi nhuận, mức độ rủi ro, cơ sở phân tích và tâm lý người tham gia.

• Đầu tư: Mục tiêu là kiếm lợi nhuận từ sự tăng trưởng giá trị của tài sản trong dài hạn. Nhà đầu tư thường lựa chọn các tài sản có khả năng sinh lời ổn định như cổ phiếu của các công ty lớn, tiềm năng; vàng; bất động sản…Và tiến hành phân tích cơ bản, định giá tài sản để tìm ra loại tài sản nào đang được bán với giá thấp hơn giá trị nội tại của nó. Thời gian đầu tư sẽ lớn hơn một năm. Nhà đầu tư cổ phiếu thường thích mua khi giá thấp, giá càng giảm càng mua, vì sẽ mua được số lượng nhiều hơn với số tiền ít hơn.

• Đầu cơ: Mục tiêu là kiếm lợi nhuận từ sự biến động giá cả của tài sản trong ngắn hạn. Nhà đầu cơ quan tâm đến lợi nhuận ngắn hạn và luôn tìm kiếm những cơ hội mua thấp, bán cao; kinh doanh chênh lệch giá giữa các thị trường. Thời gian đầu cơ thường rất ngắn, có thể là vài tháng, vài tuần, vài ngày, thậm chí là trong ngày. Nhà đầu cơ thường sử dụng phương pháp phân tích kỹ thuật hoặc phân tích tâm lý thị trường để lựa chọn điểm mua/bán trong ngắn hạn và sử dụng đòn bẩy tài chính để gia tăng lợi nhuận, đồng thời chấp nhận rủi ro cao hơn. Với mục tiêu sinh lợi trong thời gian ngắn, nhà đầu cơ cổ phiếu sẽ luôn lựa chọn những điểm mua “đẹp”, và đặt ra cho mình điểm cắt lỗ, giá giảm đến điểm cắt lỗ sẽ bán để mang tiền đi đầu cơ vào cổ phiếu khác, tránh chôn vốn quá lâu.

Mọi người cần xác định lợi nhuận kì vọng, khẩu vị rủi ro, tâm lý đầu tư của mình để xác định bản thân phù hợp với việc đầu tư hay đầu cơ, từ đó đưa ra những phương pháp phù hợp với bản thân. Vị thế khác nhau có góc nhìn khác nhau, đừng để bản thân rơi vào trường hợp "vô tình lướt sóng thành cổ đông".