Có phải là một đòn chọc gậy bánh xe???

Có phải là một đòn chọc gậy bánh xe???

Có phải là một đòn chọc gậy bánh xe???

Hôm qua, trên mạng kinh tế - tài chính toàn cầu Blomberg có trích dẫn một thông tin làm " bàng hoàng" hầu hết giới đầu tư chứng khoán Việt Nam. Bài báo dẫn lời một thành viên (có vai trò quan trọng) của một trong số các đối tác nước ngoài tham gia đấu giá để trở thành đối tác chiến lược (ĐTCL)của ngân hàng ngoại thương Việt Nam(VCB) rằng họ chỉ trả giá cho cổ phiếuVCB ở mức rất thấp là 50.000-70.000 VND/cp. Rõ ràng đây là một thông tin gây choáng nhất vào thời điểm này nếu như ta hiểu được sự kỳ vọng vào mức giá "ít nhất là 3 con số" của VCB sẽ là trụ cột nâng đỡ khi thị trường đang thiếu thông tin hỗ trợ. Thế nhưng, sau cơn choáng váng chúng ta có quyền đặt ra những câu hỏi không dễ trả lời về động cơ của nhà đầu tư nước ngoài khi công bố thông tin này???
Trước hết, có thể khẳng định một cách tương đối chắc chắn rằng thông tin đưa ra là chính xác - nhất là khi nó được công bố bởi một hãng tin khá uy tín như Blomberg. Thế nhưng thời điểm công bố là cực kỳ nhạy cảm khi cuộc đua trở thành nhà đầu tư chiến lược của VCB đang ở giai đoạn cuối cùng và nó cũng trùng với thời điểm Chính phủ bật đèn xanh cho việc gia hạn thời gian IPO ngân hàng hàng đầu này. Chúng ta đều biết tham gia cuộc chạy đua trở thành đối tác chiến lược của VCB có ba cái tên rất quen thuộc trên thị trường tài chính thế giới để chọn lấy hai đối tác đưa ra mức giá hợp lý và có chiến lược hỗ trợ phát triển phù hợp với VCB . Và đương nhiên, sẽ chẳng ai muốn làm khán giả bất đắc dĩ trong cuộc " xe duyên" này. Bởi ngoài việc sở hữu 10% cổ phiếu của một ngân hàng hàng đầu trong một thị trường tài chính còn rất nhiều tiềm năng như Việt Nam thì yếu tố"danh dự" trong cuộc đua cũng không thể không tính đến...
Thế nên câu hỏi đặt ra là, liệu có phải cuộc lựa chọn đã ngã ngũ và vị quan chức - giấu tên -đã cung cấp thông tin cho Blomberg là một trong những thành viên của '' kẻ bại trận". Nghi ngờ này là có cơ sở bởi ai cũng biết một nguyên tắc tối thiểu trong các vụ làm ăn của những đối tác nghiêm túc là không tiết lộ bất cứ thông tin gì liên quan đến quá trình bàn thảo khi hợp đồng còn chưa được ký kết. Thậm chí trong nhiều trường hợp đây còn là điều khoản mang tính pháp lý và sự vi phạm không những đồng nghĩa với việc chấm dứt quá trình thương thảo mà còn bị kiện ra toà. Hẳn ai cũng biết chuyện một công ty chứng khoán trong nước "trót" công bố sớm một đối tác chiến lược nước ngoài khi mọi chuyện vẫn đang được bàn thảo và câu chuyện sau đó bi đát thế nào với kẻ "nhanh nhảu đoảng"kia.
Với vụ việc đang diễn ra, kẻ ngoài rìa đã bắn một mũi tên trúng nhiều đích bởi cuộc đàm phán sau đó về mức giá cũng như khả năng hỗ trợ của các ĐTCL cho VCB chắc chắn sẽ rối như canh hẹ. Đây chính là đòn phép "không được ăn xôi thì đâm nồi cho thủng" như các cụ nhà ta đã đúc kết. Đồng thời, sau này cũng có lý do để thanh minh rằng, mức giá chào bán là quá cao so với giá mục tiêu nên chúng tôi đã chủ động từ chối, nho đang còn quá xanh(!)
Mặt khác, ảnh hưởng của quả bom tấn này đối với thị trường niêm yết và cả các cổ phiếu OTC hẳn là khá lớn. Trong lúc thị trường chứng khoán Việt Nam đang không ít những " tin xấu" từ thị trường thế giới lẫn chỉ số lạm phát khá cao ở trong nước thì với một đợt "rung chà" này sẽ không thiếu những con cá non gan nhảy lên mặt nước làm mồi cho ngư phủ. Và số tiền mai phục thất bại con khủng long VCB sẽ hữu dụng với ít nhất là những chú cá mập như SSI, DPM hay sắp tới là HPG...
Chính vì vậy, mặc dù đã có chỉ thị từ Chính phủ về việc không đặt ra thời hạn chót cho việc công bố ĐTCL và IPO VCB nhưng cũng không hề thiếu sức ép đối với các nhà đàm phán Việt Nam. Đó chính là sức ép của việc vừa không được bán rẻ tài sản quốc gia vừa chọn được người hỗ trợ tốt nhất cho chiến lược phát triển của ngân hàng ngoại thương Việt Nam. Và vấn đề không chỉ riêng đối với ngân hàng này. Việc IPO thành công VCB sẽ mở đường cho hàng loạt những tổ chức kinh tế nhà nước hàng đầu như Ngân hàng đầu tư phát triển, Tổng công ty rượu bia hay Mobifon, vinafon...tiếp tục quá trình cổ phần hoá theo định hướng đã được duyệt...
Có thể kết luận rằng, việc tiết lộ thông tin khi đang trong quá trình đàm phán của một trong số các đối tác là một hành động "thiếu chuyên nghiệp" một cách có chủ đích và rất đáng phê phán. Và chắc chắn rằng, những người có trách nhiệm phía Việt Nam sẽ sớm có ý kiến chính thức hoặc không chính thức. Vì nếu không, đây sẽ là một tiền lệ rất xấu đối với thị trường tài chính còn non trẻ của Việt Nam./.

Phí Trọng Hiếu
Tạp chí tài chính doanh nghiệp

Liên lạc: [email protected]
mobile:0904405665