CTCK giã từ “vũ khí nóng”

Sản phẩm mới: Khi nhà đầu tư muốn!

Trong khi Thông tư 74/2011/TT-BTC khá dè dặt trong việc cho triển khai các sản phẩm mới thì một số CTCK đã âm thầm đi xa hơn trong việc tìm dịch vụ khác biệt phục vụ NĐT. Ứng trước tiền bán chứng khoán, margin tỷ lệ cao, bảo lãnh thanh toán T+60… có lẽ đã trở thành lỗi thời. T+0, short sell (bán khống), option… mới là những lợi thế cạnh tranh để thu hút NĐT.

NĐT cần, CTCK có

Môi giới CTCK D không ngần ngại tung ra lời mời gọi về các sản phẩm mới của công ty với hứa hẹn gia tăng tài khoản gấp nhiều lần trên một diễn đàn chứng khoán có lượng NĐT truy cập lớn nhất hiện nay. Sản phẩm đầu tiên môi giới này giới thiệu là T+0. Với sản phẩm này, NĐT có thể mua bán trong cùng 1 phiên (mua trước bán sau, bán trước mua sau đều được). Ưu điểm của sản phẩm là không cần đợi T+4, đòn bẩy cao, không tính phí margin, hạn chế được rủi ro. Nhược điểm của sản phẩm là "ăn mỏng". Theo đánh giá của môi giới này thì với sản phẩm T+0 của công ty, NĐT có thể "đánh như thị trường Mỹ luôn".

Sản phẩm thứ 2 là short sell. NĐT vay chứng khoán trong kỳ hạn nhất định từ CTCK hoặc thông qua các môi giới của CTCK, sau đó chứng khoán được đẩy vào tài khoản, NĐT tự bán. Sản phẩm này có ưu điểm là NĐT sẵn có hàng trong tài khoản nên áp dụng được nhiều chiến lược cuốn chiếu. Có thể tạo ra xu hướng giá thậm chí điều khiển được giá theo mong muốn. Nhược điểm là hàng không phải của mình, mất phí vay khá cao. Có những mã chứng khoán NĐT chỉ được mượn trong kỳ hạn ngắn.

Sản phẩm thứ ba là option. NĐT nộp một khoản tiền cọc để mua/bán cổ phiếu ở giá ký hợp đồng, đòn bẩy cao 1/10, rủi ro hạn chế (trường hợp xấu nhất là mất ít hơn hoặc bằng khoản đặt cọc). Ưu điểm của sản phẩm là bảo hiểm rủi ro, đòn bẩy cao, khoản lợi nhuận cao với số tiền ít trong khi nhược điểm là mất phí cọc ban đầu, thời gian có kết quả lâu hơn.

Được biết, để có thể tham gia vào các sản phẩm trên, NĐT phải mở tài khoản tại CTCK và do CTCK quản lý (có nhân viên môi giới tư vấn sản phẩm). Đối với sản phẩm T+0, NĐT phải đặt cọc tối thiểu 15%, 1 lô giao dịch tối thiểu là 10.000 CP. Sản phẩm short sell đặt cọc 30%, sản phẩm option khoảng 8-12%, tùy mã chứng khoán.

Trong khi các sản phẩm option, T+0 không phải CTCK nào cũng làm được do liên quan đến công nghệ và năng lực của nhân viên thì sản phẩm bán khống lại khá phổ biến theo hai cách. Thứ nhất là NĐT vay cổ phiếu để bán trước sau đó mua lại với giá rẻ hơn. Cầu nối trung gian trong trường hợp này là các môi giới hay các công ty đầu tư. Nguồn cung cổ phiếu đến chủ yếu từ các quỹ hay các NĐT trường vốn. Thứ hai là CTCK cung cấp gói dịch vụ "bán khống - margin", hướng tới các khách hàng VIP. Thị trường đi xuống là thời điểm thích hợp cho việc sử dụng vay bán khống.

Rủi ro

Sự sụt giảm thất thường trong thời gian qua của TTCK được CTCK giải thích là do triển vọng vĩ mô chưa mấy sáng sủa. Việc lên điểm trong những ngày đầu tháng 6 chủ yếu mang tính kỹ thuật do NĐT nhận thấy giá cổ phiếu xuống khá sâu nên đẩy mạnh mua vào. Tuy nhiên, theo nhiều NĐT thì sự biến động quá thất thường thậm chí ngay trong cùng một phiên khiến chuyện thắng - thua trở nên bấp bênh, nhiều khi phụ thuộc vào sự may rủi. Một trong nhiều nguyên nhân là có sự tham gia của các sản phẩm mới.

Ông Lê Ngọc Hoàng, NĐT tại sàn TVSI đưa ví dụ, chỉ trong phiên giao dịch ngày 14/6, NĐT không tỉnh táo có thể bị mất đến gần 14%. Đầu ngày, chỉ số chứng khoán giảm, đến giữa phiên thì tăng mạnh, nhiều mã chứng khoán lên trần nhưng đến cuối phiên đã giảm về sàn. Phiên giao dịch này, cả hai sàn đạt tổng giá trị trên 2.000 tỷ đồng, cao nhất từ đầu năm. Sau phiên giao dịch đó, chỉ số chứng khoán đi xuống bất chấp nhiều tin tức vĩ mô tích cực hỗ trợ.

"Tôi nghĩ, những phiên giao dịch như vậy được hỗ trợ bới những NĐT lớn có 'đặc quyền' hoặc những CTCK đưa ra các sản phẩm bán khống, cho vay chứng khoán mới", ông Hoàng nói.

Khi các sản phẩm mới chưa được cơ quan chức năng cho phép triển khai (bởi chứng khoán là ngành nghề kinh doanh có điều kiện) rủi ro có thể xảy ra với cả NĐT và CTCK, nhất là khi có tranh chấp xảy ra. Đó là những bài học đã có từ lâu nhưng luôn luôn mới.

Việt Nam sẽ có hệ thống giám sát đầu tư công

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, dự án hiện đang trong giai đoạn khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và sẽ trình thẩm định, phê duyệt đầu tư trong đầu tháng 10/2011.
Dự án “Hệ thống thông tin phục vụ theo dõi, giám sát và đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước” được giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì. Theo kế hoạch, dự án sẽ được hoàn thành và đưa vào vận hành vào cuối năm 2013.

Tại buổi hội thảo mới đây, ông Mai Hữu Dũng, Giám đốc Trung tâm Tin học, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã giới thiệu về dự án “Hệ thống thông tin phục vụ theo dõi, giám sát và đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước”.
Đây là dự án được thực hiện theo Quyết định số 1605/QĐ-TTg ngày 27/8/2010 về phê duyệt Chương trình quôc gia về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2011-2015.

Mục tiêu dự án là nhằm xây dựng Hệ thống thông tin phục vụ việc theo dõi, giám sát và đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các đơn vị liên quan của các Bộ, ngành và địa phương;

Trong đó, dự án sẽ được đầu tư về hệ thống thiết bị kỹ thuật để xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác sử dụng Hệ thống thông tin phục vụ việc theo dõi, giám sát và đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước;

Xây dựng cơ sở dữ liệu các quy định, hướng dẫn về quản lý đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước và các văn bản liên quan; Xây dựng cơ sở dữ liệu về các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước; Các phần mềm ứng dụng để cập nhật và tra cứu các thông tin; Quy trình quản lý chất lượng thông tin và dữ liệu của Hệ thống thông tin theo dõi, giám sát và đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước…

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, dự án hiện đang trong giai đoạn khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và sẽ trình thẩm định, phê duyệt đầu tư trong đầu tháng 10/2011. Theo kế hoạch, dự án sẽ được hoàn thành và đưa vào vận hành vào cuối năm 2013.

Khi dự án chính thức vận hành sẽ góp phần nâng cao năng lực và hiệu quả của hoạt động giám sát, đánh giá các dự án đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước nói riêng, quản lý hoạt động đầu tư sử dụng vốn của Nhà nước nói chung.

Chưa “thoát khỏi” xu hướng đi ngang

Liên tiếp trong những phiên giao dịch cuối tuần, thị trường đón nhận những thông tin tốt như: chỉ số CPI tháng 6 của cả nước đã giảm tốc, chỉ tăng 1.09%; giao dịch trên thị trường trái phiếu diễn ra sôi động, lãi suất trúng thầu liên tục giảm đã phát đi những tín hiệu lạc quan về khả năng giảm lãi suất. Bên cạnh đó Bộ Tài chính cũng đã hoàn tất phương án giãn và miễn giảm thuế năm 2011 và 2012 nhằm kích thích nền kinh tế.

Mặc dù đón nhận những tin tốt trên nhưng thị trường vẫn giảm điểm dù tốc độ giảm đã bớt đi. Lực cầu chùn tay và thanh khoản sụt giảm mạnh cho thấy tâm lý thận trọng của giới đầu tư đang lên cao.

Có thể nhận thấy rằng nhưng yếu tố tích cực ở trên vẫn là chưa đủ để làm giới nhà đầu tư yên tâm vào thị trường.

Tuần giao dịch tới, thông tin về dư nợ tín dụng phi sản xuất trước giờ G 30/6 sẽ là tâm điểm chú ý. Bên cạnh đó, những thông tin bên lề về kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cũng sẽ ảnh hưởng đến quyết định của giới đầu tư.

Chúng tôi cho rằng rủi ro để thị trường tiếp tục giảm sâu đã giảm đi đáng kể khi triển vọng kinh tế vĩ mô đã có nhiều điểm sáng trở lại. Nhưng cũng rất khó để thị trường bật mạnh vì những bất ổn mang tính dài hạn và cơ cấu vẫn còn ám ảnh giới đầu tư, trong khi nguồn tín dụng khó nới rộng trong bối cảnh chính sách tiền tệ thắt chặt. Chúng tôi nghiêng về khả năng thị trường sẽ tiếp tục giao dịch đi ngang trong tuần kết thúc giữa năm 2011.

Margin, những tác động từ quy chế mới

Với điều kiện các dạng thức khác nhau của giao dịch ký quỹ hiện tại, việc áp dụng các tỷ lệ ký quỹ theo dự thảo quy chế áp dụng từ ngày 1/8 sẽ không gây ra nguy cơ giải chấp với phần lớn khoản đã ký quỹ hiện nay có tỷ lệ ký quỹ 50%.

Trên TTCK Việt Nam, nhu cầu và việc đáp ứng nhu cầu hỗ trợ vốn để đầu tư chứng khoán được biết đến là dịch vụ ký quỹ (margin) cho NĐT đã có từ lâu, trước khi quy định pháp luật điều chỉnh các hoạt động này ra đời.

Với việc Thông tư 74/2011/TT-BTC về giao dịch chứng khoán có hiệu lực thi hành từ 1/8/2011, NĐT có thể sẽ lo ngại về tác động thực tế của các quy định về giao dịch ký quỹ đối với thị trường, khi các CTCK sẽ phải tuân thủ các tỷ lệ yêu cầu trong quy chế hướng dẫn giao dịch ký quỹ. Các quy định sẽ ảnh hưởng đến hai tác động chính của dịch vụ ký quỹ là thanh khoản trên thị trường thông qua thay đổi sức mua của NĐT với quy định về tỷ lệ ký quỹ ban đầu; và tác động đến chỉ số giá khi các khoản vay bị xử lý bán bởi các CTCK theo quy định về tỷ lệ ký quỹ duy trì. Trên thực tế, quy định về giao dịch ký quỹ, với mục tiêu làm tăng thanh khoản nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho các thành viên chỉ có tác dụng cải thiện thanh khoản nếu giao dịch ký quỹ chưa có.

Trong điều kiện đã có tự phát các hình thức này như hiện nay thì có thể dễ đoán, quy định mới chỉ có tác dụng giảm rủi ro cho các bên tham gia, đồng thời hạn chế tác động hỗ trợ thanh khoản với yêu cầu cao hơn về tài sản đảm bảo.

Tỷ lệ ký quỹ ban đầu (nôm na được tính là giá trị vốn bỏ ra trên tổng giá trị vốn và giá trị vay) hiện nay phổ biến ở mức 50%, nghĩa là giá trị khoản vay bằng giá trị vốn của NĐT bỏ ra. Tỷ lệ này đã từng có thời điểm xuống rất thấp trong các năm trước đây, có 1 được vay 5. Rõ ràng, tỷ lệ này càng thấp thì khả năng tăng sức mua tối đa của NĐT càng cao và nhờ đó, tính thanh khoản cũng có cơ hội tăng lên nhiều.

Tuy nhiên, điều đó cũng hàm ý rủi ro cho CTCK càng lớn, vì giá trị khoản vay không được đảm bảo bằng giá trị vốn bỏ ra tương ứng của người vay. Theo dự thảo về quy chế hướng dẫn giao dịch mua ký quỹ của UBCK thì tỷ lệ ký quỹ ban đầu là 70%, nghĩa là NĐT được phép vay tối đa 3 phần khi đã có 7 phần để đầu tư chứng khoán. Rủi ro cho bên cho vay giảm xuống và đồng thời sức mua của người vay cũng giảm. Tác động của quy định trong bối cảnh hiện tại là tăng mức an toàn cho CTCK và giảm mức độ đầu cơ của NĐT so với các dịch vụ hỗ trợ tài chính hiện nay.

Tỷ lệ ký quỹ ban đầu
Giá trị vốn (tài sản thực có)
Giá trị vay
Tỷ lệ ký quỹ duy trì
Mức giảm
giá trị tổng
tài sản tối đa
Dự thảo quy chế
70
70
30
35
53
Thực tế hiện nay
50
50
50
35
23

40
40
60
25
20

Một tác động khác mà các NĐT cũng quan tâm là liệu khi có hiệu lực thi hành quy định về giao dịch ký quỹ, với các khoản ký quỹ đã áp dụng, tài sản của họ có nguy cơ bị giải chấp hay không? Điều này phụ thuộc vào sự khác biệt giữa tỷ lệ ký quỹ tối thiểu mà các CTCK hiện đang áp dụng và tỷ lệ ký quỹ tối thiểu (tỷ lệ ký quỹ duy trì) theo quy chế hướng dẫn.

Theo dự thảo quy chế thì tỷ lệ ký quỹ duy trì không được thấp hơn 35%, nghĩa là tài sản thực có không được thấp hơn 35% giá trị tổng tài sản theo giá thị trường, nếu thấp hơn thì NĐT phải bổ sung tài sản, hoặc CTCK được quyền bán giải chấp để đưa về tỷ lệ ký quỹ duy trì. Với các dịch vụ hỗ trợ tài chính kiểu ký quỹ hiện tại, tỷ lệ duy trì của các CTCK dao động trong khoảng 25 - 40%. Với tỷ lệ ký quỹ ban đầu phổ biến ở mức 50%, tỷ lệ duy trì trung bình của các CTCK hiện nay cao hơn và ở quanh mức 35%. Tỷ lệ này thấp hơn với các hình thức margin có tỷ lệ ký quỹ ban đầu thấp hơn.
Như vậy, nếu áp dụng theo dự thảo quy chế thì với các khoản vay ký quỹ đã và đang thực hiện, chỉ các khoản vay ký quỹ có tỷ lệ ký quỹ ban đầu thấp hơn 50% (được vay nhiều hơn giá trị vốn) có nguy cơ bị giải chấp nếu tỷ lệ ký quỹ tính theo giá thị trường thấp hơn 35%.

Đối với các khoản vay ký quỹ mới, áp lực bị bán giải chấp đối với NĐT giảm bớt nhiều. Nếu tuân theo dự thảo quy chế thì do giá trị vốn của NĐT bỏ ra ban đầu lớn (70%) khi áp dụng tỷ lệ ký quỹ duy trì là 35% thì giá trị tài sản giảm đến 53% mới bị giải chấp (có 70, vay 30, giá trị tổng tài sản giảm còn 47 thì giải chấp). So với mức hiện nay đang áp dụng phổ biến với tỷ lệ ký quỹ ban đầu 50% và tỷ lệ ký quỹ duy trì 35% thì giá trị tài sản giảm 23% đã thực hiện giải chấp (có 50, vay 50, giá trị tổng tài sản giảm còn 77 thì giải chấp) và tỷ lệ này là 20% đối với tỷ lệ ký quỹ ban đầu là 40% và tỷ lệ ký quỹ duy trì 25% (có 40, vay 60, giá trị tài sản giảm còn 80 thì giải chấp).

Như vậy, với điều kiện các dạng thức khác nhau của giao dịch ký quỹ hiện tại trên TTCK, việc áp dụng các tỷ lệ ký quỹ theo dự thảo quy chế áp dụng từ ngày 1/8 sẽ không gây ra nguy cơ giải chấp với phần lớn khoản đã ký quỹ hiện nay có tỷ lệ ký quỹ 50%, nhưng có nguy cơ với các khoản ký quỹ có tỷ lệ ký quỹ thấp hơn và giá trị tài sản đã giảm hơn 8%. Đối với các khoản ký quỹ mới sau ngày 1/8, tác động mà NĐT cảm nhận rõ là sức mua khi dùng dịch vụ ký quỹ sẽ giảm xuống, đồng thời áp lực giải chấp chỉ xảy ra khi mức độ giảm giá trị tài sản lớn hơn so với thời gian trước đây.

Theo Hoàng Thị Thanh Thùy - Trưởng phòng Nghiên cứu và Tư vấn đầu tư, CTCK Tân Việt

thiếu tiền rồi

tinh hình là giới đầu cơ đã thoát hàng hết và thanh khoản đã tèo

chừng nào thah khoản lên thì các bác mới lên vào

chưa lên vào tt lúc này

tiền đã hết mà lại không cho magin thì tiền ở đâu mà lên