Dòng tiền đang ở đâu

Dòng tiền đang ở đâu

Khan hiếm tiền mặt, NHNN phải quên đi lời nói "Giữ nguyên lãi suất cơ bản đến đầu năm 2010" để tăng thêm 1 điểm phần trăm LSCB với các mục tiêu "thu hút vốn, đảm bảo khả năng cho vay và tính thanh khoản của ngân hàng". Đáp ứng lại các "nỗ lực" của NHNN, hệ thống NHTM bước vào cuộc đua đẩy lãi suất huy động vốn lên kịch trần - nhưng "vẫn lo thiếu vốn".Câu hỏi được đặt ra là: Vậy dòng tiền đang ở đâu?Các giả thiết được đặt ra1. Đang ứ đọng trong các siêu dự án bất động sảnTrở lại với bài học đổ vỡ của hệ thống ngân hàng Mỹ - khởi nguồn cho sự sụp đổ của hệ thống kinh tế thế giới - bắt nguồn từ các hoạt động cho vay dưới chuẩn, theo ngôn ngữ bình dân hơn là "quá nhiều rủi ro", nguồn lợi nhuận từ hoạt động này là không phải bàn cãi - hệ thống tín dụng của Mỹ đã có những năm tháng phát triển hoàng kim nhất - nhưng tính rủi ro của nó thì thậm chí có thể nhìn thấy được - với sự sụp đổ của những định chế tài chính tưởng chừng như "động đất cũng không sập".Mới đây nhất, Dubai - công trường siêu cấp của thế giới - cũng chính thức xin khất nợ cho các khoản vay đầu tư vào các "siêu dự án bất động sản", và từ "khất nợ" đến "mất khả năng thanh toán" và "vỡ nợ" chỉ còn là vấn đề thời gian.Còn đâu đó nữa trên thế giới, các khối u của việc "đầu tư mà không cần biết đầu ra" có thể nổ ra bất cứ lúc nào.Liệu hệ thống tín dụng của Việt Nam có đang đi theo những vết xe đổ này.Trong bối cảnh nền kinh tế suy yếu, thì hệ thống tín dụng lại phải gồng lên theo các siêu dự án bất động sản với vốn đầu tư hàng ngàn tỉ đồng (các dự án sân gold, resort, building, biệt thự... liên tục được cấp phép xây dựng), liệu các chủ đầu tư, và cả ngân hàng cấp vốn có quá tự tin và chủ quan vào tính thanh khoản của các dự án này.Bản chất phân khúc này chỉ là một dạng của hoạt động kinh doanh MLM, thằng trước luộc của thằng sau, nhưng nguy hiểm là không biết bao giờ mới đến người tiêu dùng thực sự - những đại tỉ phú sẵn sàng bỏ ra vài chục tỉ chỉ để cho một nơi chui ra chui vào.2. Đang ứ đọng trong lượng hàng hoá dư thừaTrong hoàn cảnh kinh tế suy thoái, các nước trên thế giới đều có biện pháp chống đỡ riêng cho quốc gia mình, nhưng tổng hợp lại thì chỉ gói gọn trong giải pháp: Giữ đồng tiền nội tệ suy yếu, tập trung cho hoạt động xuất khẩu, mang tiền từ nước ngoài về nuôi dưỡng cho hệ thống tín dụng của nước mình.Nhưng bối cảnh nền kinh tế Việt Nam trong 1 năm trở lại đây dường như đi ngược với xu thế đó.Thay vì kích cầu, tức là kích thích vào nhu cầu tiêu dùng, để kích thích ngược vào hoạt động sản xuất - kinh doanh, thì gói "kích cầu" đang được hiểu ngược lại là "kích cung", với các chính sách hỗ trợ chủ yếu tập trung vào hoạt động sản xuất. Tiếc thay, lượng hàng hoá ấy không được hỗ trợ bởi các chính sách xuất khẩu, mà ngược lại - vô hình trung - đã đẩy ra xã hội lượng hàng hoá khổng lồ.Nhưng thực tế thì sao.Lượng hàng hoá được đưa ra thị trường quá lớn, trong khi nhu cầu xã hội lại không cao đến mức như vậy, đương nhiên cán cân cung - cầu thương mại sẽ bị lệch về bên cung, và lượng tiền - đã được quy đổi thành hàng hoá - cứ trôi nổi ngoài thị trường và chưa biết lúc nào sẽ quay trở lại với doanh nghiệp. Dòng vận động tiền - hàng - tiền của thị trường đã bị tắc lại ở khâu cuối cùng - quan trọng nhất.3. Đang ứ đọng trong các hoạt động phi sản xuấta. Chứng khoán- Lượng vốn đang lưu hành trên thị trường chứng khoán tính đến thời điểm hiện tại là không hề nhỏ, và dòng tiền này chỉ chảy từ túi nhà đầu tư này sang tài khoản của nhà đầu tư khác, hoàn toàn nằm ngoài hoạt động sản xuất - kinh doanh, và không một đồng nào chảy vào ngân sách cơ quan thuế.- Các công ty đại chúng, thay vì dùng nguồn vốn thặng dư từ IPO để tái đầu tư cho hoạt động sản xuất - kinh doanh, nâng cao hiệu quả, giá trị và lợi ích cho các cổ đông đã đầu tư vào doanh nghiệp, thì đa phần lại được sử dụng để đầu tư tài chính chéo sang các doanh nghiệp khác, để rồi cuối mỗi năm tài chính, các báo cáo đa phần đều có mục dành cho "trích lập dự phòng" cho các khoản "đầu tư tài chính".b. VàngTheo thống kê mới nhất, lượng tiền đang lưu hành trên các sàn vàng mỗi ngày lên tới 1 tỉ USD (18 nghìn tỉ VNĐ), có thể thấy đây là một con số không nhỏ, và dòng tiền này cũng chỉ lưu hành trong tài khoản của nhà các đầu tư, và cũng không một đồng nào chảy vào ngân sách cơ quan thuế.Nếu tất cả các giả thiết trên đều đúng, thì có thể hiểu dòng tiền hiện nay đang nằm ở đâu - và liệu dòng tiền còn đang tắc trong những nơi nào nữa - vì sao hệ thống ngân hàng phải đẩy lãi suất huy động lên tối đa mà vẫn thiếu thanh khoản, và có phải, bây giờ mới là lúc VNi ngấm đòn từ khủng hoảng tài chính, chứ không phải đã thoát khỏi khủng hoảng như chúng ta vẫn được biết.Hãy chờ xem.