Gạo Lộc Trời (LTG) Đã Bị Phá Như Thế Nào ?

PHÓNG SỰ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN
Gạo Lộc Trời (LTG) ĐÃ BỊ PHÁ NHƯ THẾ NÀO?
Từ tượng đài 20% thị phần thuốc bảo vệ thực vật đến ngày hủy tư cách công ty đại chúng

Phóng sự mini của Vietcarlo2 bám theo hành trình từ vị thế 20% thị phần thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam đến những dấu hiệu bất thường thể hiện qua báo cáo tài chính của Gạo Lộc Trời (LTG) trước khi cuộc khủng hoảng toàn diện 2024-2025 của doanh nghiệp nổ ra.

1. Từ cỗ máy in tiền thuốc bảo vệ thực vật sang giấc mộng “nhà máy một triệu héc-ta gạo”
Trước 2021 LTG là top 1 thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam chiếm 20% thị phần, với 60% doanh thu là thuốc bảo vệ thực vật, 28% là gạo, tuy nhiên trong khi thuốc BVTV là mảng ngon có biên lãi gộp lên tới 34%, mảng gạo có biên lãi chỉ khoảng 1-3% tức thuốc bảo vệ thực vật gánh hết team.
Gạo vốn là ngành có bản chất kinh tế tệ hại với giới đầu tư:

• · Doanh nghiệp gạo không có quyền định giá bán và khả năng tự tăng giá. Giá phụ thuộc thị trường thế giới, chính sách nhập của Philippines, chính sách xuất của Ấn Độ, vận tải, phân bón và xăng dầu. Sản phẩm sêm sêm nhau công nghệ giản đơn, vị thế các công ty gạo với khách hàng quốc tế rất thấp, biên lãi ròng chỉ tầm 1-2% tạo điều kiện cho bất kỳ yếu tố nào bên trên cắn lỗ sâu dù biến động nhỏ.
• · Công ty gạo còn yếu thế với chính nông dân (nhà cung cấp nguyên liệu). Khi giá lúa tăng, nông dân có động cơ bán cho người trả giá cao hơn; hợp đồng liên kết có nhưng ràng buộc rất yếu. Đây là bản chất khốn khổ của nhiều ngành nông nghiệp vốn phải hợp tác mật thiết với nông dân vì về bản chất họ không có gì để mất và doanh nghiệp chỉ tổ thiệt thân nếu khởi kiện. Hệ lụy là khi giá tăng bất ngờ, khách quốc tế đặt nhiều => LTG và doanh nghiệp gạo không đủ tồn kho => để giữ mối, buộc mua lại của nông dân với vị thế mặc cả rất yếu. Giá lúa vì thế chạy lên bằng xe máy nhưng giá hợp đồng đi bộ theo: Gây nghịch lý giá gạo tăng càng nhanh thì càng lỗ lớn.
• · Ngành cực kỳ tốn vốn lưu động. Tiền phải ứng trước cho nông dân, mua lúa trả tiền ngay, trong khi gom lúa => sấy => tồn kho => xay xát => vận chuyển rồi cho khách nợ thường lên tới 1.5 đến 2 tháng công nợ.

=> Nhưng CEO Nguyễn Duy Thuận (Bổ nhiệm từ 2020) đã tái phát minh toàn ngành gạo với sáng kiến “Gạo có biên lãi gộp 30%” đồng thời gieo vào đầu cổ đông LTG giấc mộng “nhà máy một triệu héc-ta” với viễn cảnh thiên đường: mô hình sản xuất gạo cắt hết trung gian, giao thẳng từ nhà máy xay xát đến khách, đặt đến đâu làm đến đó nên biên lãi gộp có thể tới hơn 30% - ngang dược phẩm và sữa tươi, 1 điều ngành gạo thế giới cũng chưa tưởng tượng ra dù chơi thuốc ngủ.

• Câu chuyện của ông Thuận sau đó chủ yếu xoay quanh tiền, khi được hỏi vì sao thực tế LTG chỉ làm ra biên lãi gạo 2–3%, câu trả lời đại ý là về lý thuyết rất khả thi nếu có đủ tiền, dự án chưa sinh lời như mong muốn vì thiếu tiền, muốn chứng minh xin cổ đông kiên trì bỏ thêm tiền.

=> Quả thật vậy, nợ vay ngân hàng của LTG từ khi ông Thuận nhậm chức (2020-2023) đã tăng từ khoảng 2 nghìn tỷ lên hơn 6 nghìn tỷ với chi phí lãi vay tăng trưởng very good từ 90 tỷ lên 582 tỷ, dĩ nhiên với lãi gộp 2023 có gần 2,500 tỷ trong khi chi phí bán hàng + quản lý doanh nghiệp tổng đã khoảng 1,600 tỷ, lãi vay chắc chắn nuốt phần lớn lợi nhuận.

=> LTG bắt đầu đẩy mạnh doanh thu gạo

2. Doanh thu tăng bao nhiêu, tiền chạy ra ngoài bấy nhiêu
Xem ảnh 2 (Biểu đồ diễn biến doanh thu và phải thu khách hàng)

• Năm 2022, doanh thu tăng 1.466 tỷ; phải thu khách tăng khoảng 1.439 tỷ. 100 đồng doanh thu, 98 đồng nằm lại công nợ.
• Năm 2023, doanh thu tăng 4.397 tỷ; phải thu khách tăng khoảng 4.188 tỷ. 100 đồng doanh thu 95 đồng nằm lại công nợ.

Rủi ro công nợ gia tăng rõ rệt:

• Các khoản quá hạn khó thu hồi tăng từ 339 lên khoảng 808 tỷ trong 2023.
• dự phòng phải thu tương ứng tăng từ khoảng 298 tỷ lên 490 tỷ. Vấn đề ở đây là tiền về chậm và 1 phần tiền có mùi không về.
• Tất nhiên vì thế dòng tiền bắt đầu lao dốc và âm kỷ lục vào 2023, LTG bắt đầu phụ thuộc nhiều hơn vào nợ vay bank.

Câu chuyện ở đây khá rõ: LTG không thiếu doanh số nhưng chết khát giữa biển doanh thu vì bán hàng mà không thu được tiền, lấy nợ bank nuôi phải thu.
Vấn đề là khách nào đang cầm tiền của LTG ?

3. Những khách hàng “tuổi trẻ tài cao” của LTG: mới ra đời đã nợ trăm tỷ
Trong nhóm phải thu lớn xuất hiện các tên đáng chú ý


1. Cường Nguyên Agri

• Công ty TNHH SX TMDV Cường Nguyên Agri thành lập ngày tháng 9/2021 nhưng đến 2022 đã mua nợ của LTG 173 tỷ chiếm 8% tổng phải thu khách
• số nợ này sang 2023 vọt lên 812 tỷ.

2. Duy Phát Kiên Giang

• Công ty TNHH Bảo vệ thực vật Duy Phát Kiên Giang thành lập tháng 10/2021 (hiện đã ko còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký), vốn điều lệ ban đầu được các nguồn hồ sơ doanh nghiệp ghi nhận chỉ 500 triệu đồng. Cuối 2023, LTG cho Duy Phát nợ tiền hàng 455 tỷ.

3. Bảy Binh

• Công ty TNHH MTV Bảy Binh thành lập ngày tháng 5/2021 nhưng đến 2022 đã mua hàng nợ của LTG 284 tỷ.

Bạn thấy vấn đề chung chứ ?
4. Mạng lưới Lộc Nhân: vừa là người nhà, vừa mua, vừa bán, vừa nợ nhau
Đầu năm 2023, công ty con của LTG chi hơn 186 tỷ đồng mua 49% Công ty CP Lương thực Lộc Nhân – công ty mới thành lập vào tháng 7/2022 và trở thành công ty liên kết; qua đó LTG hợp nhất sở hữu gián tiếp 3 công ty liên doanh liên kết khác bên dưới Lộc Nhân:

• · Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Đại Tài;
• · Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Hiếu Nhân;
• · Công ty CP Lương thực Hưng Phước.
• Trong đó:
• · Lộc Nhân, Hưng Phước và Hiếu Nhân đều có chung 1 người đại diện pháp luật là Trần Văn Cắt (XEM ẢNH 4 - HỆ SINH THÁI LỘC NHÂN)
• 
• · ông Tiêu Phước Thạnh, người từng thuộc Ban kiểm soát của LTG, đồng thời giữ ghế Chủ tịch HĐQT ở cả Hưng Phước, Hiếu Nhân và Đại Tài trong giai đoạn được báo chí rà soát.
• Sau khi trở thành nhóm liên kết gián tiếp, các công ty này xuất hiện dày đặc ở cả hai phía sổ sách của LTG: phải thu khách hàng, trả trước cho người bán, phải trả người bán và giao dịch mua bán trong kỳ.

Cuối quý I/2024:

• · Đại Tài nợ LTG khoảng 835,5 tỷ đồng;
• · Hiếu Nhân nợ khoảng 404,2 tỷ;
• · Hưng Phước nợ khoảng 643,5 tỷ.

Tổng cộng gần 1.883 tỷ đồng, xấp xỉ 29% toàn bộ phải thu khách hàng của LTG. Ở chiều ngược lại, LTG cũng có các khoản phải trả và trả trước cho chính nhóm công ty này.

5. Kết cục: lời hứa lãi 30%, lãi thực 2%, dòng tiền âm 2.942 tỷ
Đầu năm 2024, LTG bắt đầu nợ tiền mua lúa của nông dân. Tháng 7/2024, Nguyễn Duy Thuận bị miễn nhiệm. Hiện nay LTG đã bị hủy tư cách đại chúng và rời hệ thống Upcom.

Nhưng trách nhiệm quản trị không thể gói hết rồi gửi cho một cá nhân. Chiến lược gạo đã được HĐQT và Chủ tịch ủng hộ nhiều năm. Phải thu, vay nợ, đầu tư liên kết và giao dịch bên liên quan đều nằm trên báo cáo tài chính. Nếu một người có thể tự mình khiến hàng nghìn tỷ đồng chạy khỏi két mà hệ thống kiểm soát không chặn được, thì hệ thống đó hoặc hỏng hoặc đang đi ngủ.

Quan điểm người viết, theo những gì tôi cảm nhận qua các tài liệu và quá trình làm việc với các bank hòng cứu doanh nghiệp khỏi cuộc khủng hoảng toàn diện – Ban lãnh đạo LTG phần nhiều là người làm nghề giỏi với chuyên môn tập trung chủ yếu ở nông nghiệp – nơi họ đã gắn bó nhiều năm, còn năng lực về điều hành, tài chính và nhân sự rất mờ nhạt, 1 trong những bằng chứng thể hiện ở việc công ty phải điều kế toán trưởng lên làm CEO sau vụ việc, thể hiện sự thiếu hụt nhân sự am hiểu tài chính và dòng tiền. Hệ thống kiểm soát nội bộ trong LTG cũng lộ ra vấn đề.

Chỉ biết là giấc mộng triệu hecta gạo và lúc gạo sinh lãi 30% của Mr. Duy Thuận chắc còn xa vời.

• Số công ty bất chợt đi theo ngành gạo hoặc lao vào làm đa ngành đa nghề (BDS + năng lượng + đầu tư tài chính + AI + gạo) trong đó có gạo không chỉ gồm LTG, những trải nghiệm đã qua ở các công ty này luôn khiến tôi bật chế độ lập tức thận trọng mỗi khi nghe thấy những giấc mộng vĩ đại đi kèm thay máu ban lãnh đạo.

Nhà mình trên Fb: https://www.facebook.com/groups/1830378087280132
Nguồn chính
· BCTC hợp nhất kiểm toán LTG 2021–2023 và báo cáo hợp nhất quý I/2024.

· Lộc Trời, “Thông báo về việc thay đổi tư cách công ty đại chúng”, 11/8/2026: https://loctroi.vn/tin-tuc/thong-ca...n-loc-troi-thay-doi-tu-cach-cong-ty-dai-chung

· CafeF, “Đằng sau sự chấm dứt với Syngenta và mô hình nhà máy 1 triệu ha”, 2/12/2021: https://cafef.vn/loc-troi-dang-sau-...a-san-xuat-just-in-time-20211202145841572.chn

· Tuổi Trẻ, “Đổi ý phút chót trả cổ tức bằng cổ phiếu thay cho tiền”, 7/6/2024: https://tuoitre.vn/doi-y-phut-chot-...n-sep-loc-troi-noi-ly-do-2024060716330508.htm

· VnExpress, “Vì sao Lộc Trời khó tách khỏi mảng thuốc thực vật?”, 2017: https://vnexpress.net/vi-sao-loc-troi-kho-tach-khoi-mang-thuoc-thuc-vat-3619893.html

· TVN & Partners, “Rủi ro tài chính tăng cùng tham vọng ngành gạo hậu M&A Lộc Nhân”: https://tvnpartners.com.vn/loc-troi...-tham-vong-nganh-gao-hau-ma-cong-ty-loc-nhan/

· TVN & Partners, “Thấy gì từ Báo cáo tài chính của Lộc Trời?”: https://tvnpartners.com.vn/thay-gi-tu-bao-cao-tai-chinh-cua-loc-troi/

· Reuters, “Thai, Vietnamese exporters renegotiate 500,000 tonnes of rice deals”, 1/8/2023: https://www.reuters.com/markets/com...s-renegotiate-500000-t-rice-deals-2023-08-01/

· Tuổi Trẻ, “Lộc Trời bị hủy tư cách công ty đại chúng”, 12/8/2026: https://tuoitre.vn/loc-troi-bi-huy-...eu-ltg-co-nguy-roi-san-100260812141449912.htm

· Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của Cường Nguyên Agri, Bảy Binh, Duy Phát Kiên Giang, Lộc Nhân, Đại Tài, Hiếu Nhân và Hưng Phước.