Hệ thống KRX – Bước đệm phát triển của Thị trường chứng khoán

I. Hệ thống KRX là gì?

KRX là hệ thống công nghệ thông tin quản lý và điều hành giao dịch trên TTCK Việt Nam, được Sở GDCK TP.HCM (HOSE) ký kết với Sở GDCK Hàn Quốc vào năm 2012. Dự kiến hệ thống này sẽ được đưa vào vận hành trong năm 2024 sau thời gian dài trì hoãn.

​

Trước đây, hệ thống công nghệ được sử dụng ở thị trường Việt Nam được mua và chuyển giao từ của Thái Lan. Hệ thống này đã cũ và thường xuyên gặp vấn đề, đỉnh điểm là vào giữa năm 2021, hệ thống thường xuyên bị nghẽn lệnh do chỉ có thể tiếp nhận khoảng 900.000 lệnh, trong khi thị trường đang ở giai đoạn bùng nổ.

Lúc đó công ty Hệ thống thông tin FPT (FPT IS) đã đưa ra giải pháp thay thế tạm thời hệ thống của Thái Lan trong khi chờ triển khai KRX. Hệ thống của FPT đã nâng số lệnh tiếp nhận được lên khoảng 2 đến 3 triệu lệnh mỗi ngày, tạm thời giải quyết được vấn đề nghẽn lệnh. Ngoài ra thời gian thanh toán cũng giảm từ T+3 còn T+2,5.

Tới nay, hệ thống KRX đang được HoSE thử nghiệm với các công ty chứng khoán thành viên. Tính tới ngày 11/10/2023, đã có hơn 77% công ty chứng khoán kiểm thử thành công 100% chức năng của KRX, nhưng mới chỉ có hơn 13% công ty sẵn sàng triển khai hệ thống mới.

II. Những lợi ích mà KRX mang lại?

Việc triển khai KRX đang được coi là mục tiêu lớn với thị trường chứng khoán trong nước vì hứa hẹn mang lại hàng loạt thay đổi tích cực cho thị trường.

Xử lý việc nghẽn lệnh

Việc tiếp nhận hệ thống từ FPT IS đã hạn chế được hiện tượng này, nhưng không phải là không xảy ra. Trong giai đoạn tháng 4 – 5/2022, khi thị trường bắt đầu điều chỉnh mạnh, hiện tượng nghẽn đã xuất hiện trở lại.

Với hệ thống KRX, không chỉ có cải thiện về mặt số lượng lệnh mà cả về tốc độ khớp lệnh. Từ đó đáp ứng được nhu cầu thị trường, trong các thời điểm thanh khoản gia tăng đột biến.

Giảm thời gian thanh toán

Hệ thống KRX được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian thanh toán một cách đáng kể, từ T+2.5 với hệ thống hiện tại về T+0, đồng nghĩa với việc cho phép nhà đầu tư thực hiện giao dịch trong ngày. Cho phép nhà đầu tư mua và bán cổ phiếu liên tục ngay trong ngày trên TTCK cơ sở – giống như trên TTCK phái sinh.

​

Nghiệp vụ này dự kiến sẽ giúp Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam cải thiện về thanh khoản. Đồng thời, việc cho phép giao dịch trong ngày tại TTCK cơ sở có thể cho phép nhà đầu tư dễ dàng hơn trong việc luân chuyển dòng tiền giữa thị trường phái sinh và thị trường cơ sở.

Tạo nền móng cho các sản phẩm mới

Ngoài việc rút ngắn thời gian thanh toán, hệ thống KRX còn tạo nền móng để triển khai thêm các sản phẩm hợp đồng quyền chọn (option contracts), thúc đẩy giao dịch thuật toán được lập trình sẵn, như: lướt sóng siêu ngắn (Scalping), giao dịch theo cặp (Pair trading) hay giao dịch lưới (grid)…

Sự đa dạng của các sản phẩm tài chính được cung cấp trên TTCK sẽ giúp thu hút nhiều hơn nữa các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế cũng như vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII), đồng thời cung cấp cho nhà đầu tư thêm các công cụ để tìm kiếm lợi nhuận cũng như phòng vệ rủi ro trong cả xu hướng tăng và xu hướng giảm của thị trường.

Cải thiện thanh khoản thị trường

​

Với hệ thống KRX được đưa vào vận hành, thanh khoản thị trường được kỳ vọng sẽ được cải thiện đáng kể. Theo dự báo từ giới chuyên gia, thanh khoản khớp lệnh trong phiên có thể lên tới 4 tỷ USD, tương đương với mốc xấp xỉ 96 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, gấp từ ít nhất 5 lần so với mốc khớp lệnh hiện tại.

Hỗ trợ cho việc nâng hạng thị trường

Việc vận hành hệ thống KRX là điều kiện cần và sự xuất hiện của cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) là điều kiện đủ để các giao dịch này được thực hiện và kiểm soát rủi ro về mặt thanh toán, trong trường hợp giao dịch không được thực hiện.

​

Sơ đồ ước tính thời gian vận hành hệ thống KRX và Nâng hạng thị trường

Đây là một điều kiện trong việc đánh giá nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo chuẩn FTSE Russell và thị trường trong nước đang bị coi là có hạn chế vấn đề này.

Kết luận:

Bài viết “Hệ thống KRX – Bước đệm phát triển của Thị trường chứng khoán” là những thông tin ngắn và hữu ích về KRX, hy vọng sẽ giúp ích cho quá trình tìm kiếm thông tin của NĐT. Qúy NĐT hãy theo dõi tiến độ của hệ thống, vì khi KRX được đưa vào vận hành trên thị trường như kế hoạch, đây sẽ là “chất xúc tác” lớn cho Ngành chứng khoán trong năm 2024.