Hic, cụ rùa chính thức hy sinh.........

Chủ tịch Hội đồng chữa trị cụ rùa, nhấn mạnh rằng việc cứu chữa cụ phải làm cẩn thận. “Ngày 7/3, ban chỉ đạo rùa hồ Gươm sẽ trình lên thành phố duyệt các giai đoạn cứu rùa. Cụ rùa là là biểu tượng linh thiêng, động vật quý hiếm, nên việc cứu chữa không thể tùy tiện”, ông Đăng nói.

Bác giật tít gì mà ghê thế, em cứ nghĩ là hy sinh thật

mà cũng sợ thật, cứ kiểu hoãn đi hoãn lại kiểu này thì cụ dễ ra đi lắm

đã hy sinh đâu
nhảm mod khóa bây giờ

Chắc chờ 3 ngày sau cụ nổi lên thôi

Khổ có mỗi bắt Cụ lên mà chữa thôi mà chém gió nhiều quá!

Tìm hậu duệ cho Rùa hồ Gươm

Bên cạnh việc chữa trị vết thương trên mình cụ Rùa hồ Gươm, cần có những nghiên cứu sâu hơn về giống rùa này nhằm duy trì nòi giống và bảo tồn quỹ gene, các nhà khoa học đề xuất.

Rùa ở hồ Gươm được cho là cùng loài với một con khác ở hồ Đồng Mô (Hà Nội), và từng tồn tại ở Yên Bái, Phú Thọ, Hòa Bình. Nếu điều này được chứng minh, các nhà khoa học cho rằng có khả năng lai tạo chúng để nhân giống. Tuy nhiên cũng có một số ý kiến khác cho rằng rùa ở hồ Gươm là loài hoàn toàn mới, khác biệt.
Theo tài liệu của chương trình bảo tồn rùa châu Á (Asia Turle Propram), thế giới ghi nhận còn bốn con rùa Hoàn Kiếm (tên khoa học là Rafetus swinhoei). Trong đó, ở Việt Nam có hai cá thể, một sống ở hồ Gươm và một ở hồ Đồng Mô, hai con còn lại ở Trung Quốc.

Rùa Hoàn Kiếm (Rafetus swinhoei) tại hồ Đồng Mô, Sơn Tây, năm 2008. Ảnh: ATP. Khả năng nhân giống cụ rùa

Tim McCormack, giám đốc ATP, cho rằng nhân giống rùa Hoàn Kiếm nói chung, cụ rùa hồ Gươm nói riêng là việc làm thiết thực nhất lúc này để bảo tồn loài rùa này trước nguy cơ tuyệt chủng. “Nói dại, nếu một mai cụ Rùa ra đi mà chưa có con cháu nối dõi tông đường thì sẽ là tổn thất rất lớn không chỉ về mặt sinh học, mà cả về tâm linh đối với người Việt", ông nói.
ATP cho rằng rùa ở hồ Gươm và rùa ở hồ Đồng Mô là cùng loài và có thể lai tạo giống được. Tuy nhiên giới khoa học trong nước có ý kiến trái chiều. Chẳng hạn Phó giáo sư Hà Đình Đức, người có hơn 20 năm nghiên cứu rùa ở hồ Gươm, cho rằng đây là loài hoàn toàn mới, không giống bất cứ con rùa nào đã được biết đến.
Mặc dù vậy, theo ông Tim McCormack, nếu có đủ điều kiện về môi trường sống cho con đực con cái, thì ngay cả khi ghép đôi sinh sản động vật không cùng loài cũng không có vấn đề gì.
Trên thực tế, khi ghép cá thể không cùng loài, có thể sinh ra con lai, như ghép ngựa và lừa sẽ ra con la. Tương tự, với loài rùa nói chung, khi tìm ra con rùa gần loài, cũng sinh ra một số con lai, McCormack phân tích.
"Về mặt khoa học, thế hệ đầu tiên (F1), con sinh ra có thể bị vô sinh hoặc vẫn tiếp tục sinh sản được. Những con sinh sản được ở lứa F1 cho ra đời con thuộc lứa F2, F3... Trong các lứa ấy, thế nào cũng có con mang gene thuần với gene một trong hai cá thể ban đầu, lứa F0, tức là mang gene thuần của Rùa ở hồ Gươm", Tim McCormack khẳng định.
Cũng theo ông McCormack, những nỗ lực tìm kiếm rùa Hoàn Kiếm ngày càng trở nên khó khăn. Trung Quốc trong hai năm 2008, 2009 đã "se duyên" cho hai con rùa Hoàn Kiếm, thu được 600 trứng trong 3 năm, nhưng không trứng nào nở thành con.

Cụ Rùa Hồ Gươm năm 2005. Ảnh do Phó giáo sư Hà Đình Đức cung cấp. "Trường hợp xấu nhất, được coi là giải pháp cuối cùng phải nghĩ tới việc ghép đôi sinh sản rùa ở Đồng Mô với rùa ở Trung Quốc, tạo giống mới cho rùa loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng này", McCormack nói.
Rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô được xác nhận là giống đực, con rùa này có thể ghép đôi sinh sản với cá thể cái Rùa Hoàn Kiếm ở Trung Quốc. Trong hội thảo về rùa vừa qua ở Singapore, phía Trung Quốc rất ủng hộ phương án này, McCormack cho biết sau khi trở về từ hội nghị. .
Nếu phương án được phía Việt Nam chấp thuận, một nửa số cá thể con nở thành công sẽ được đưa về Việt Nam mỗi năm; còn cá thể rùa đực ở hồ Đồng Mô sẽ được đưa trở lại hồ Đồng Mô sau một số năm thực hiện ghép đôi nhân giống.
Cho đến nay chưa ai biết giới tính của cụ Rùa trong hồ Gươm. Để xác định điều này cần có sự quan sát kỹ lưỡng hoặc lấy mẫu ADN.
Nghi ngại

Tuy nhiên, phó giáo sư Hà Đình Đức (người có kinh nghiệm 20 năm nghiên cứu về rùa Hoàn Kiếm), giáo sư Lê Trần Bình (Viện công nghệ sinh học) và nhiều nhà khoa học khác cho rằng, Rùa Hồ Gươm không phải loài Rafetus swinhoei, mà là loài mới được đặt Rafetus leloii. Ông Đức cho rằngkhông thể nhân giống hai cá thể không cùng loài.
Ông Hà Đình Đức nói rằng, về mặt khoa học hai loài khác nhau khi giao phối trứng sẽ không thụ tinh nên nhân giống sẽ không kết quả. Nếu hai loài khác nhau giao phối có thể sinh ra cá thể con F1 nhưng thế hệ này bất thụ (không có khả năng sinh sản). Trên thế giới cũng chưa thấy nghiên cứu nào nhân giống hai loài rùa khác nhau, mà chỉ biết khi lừa đực giao phối với ngựa cái sẽ sinh ra con la; ngựa đực giao phối với lừa cái sinh con Hinny đều bất thụ.

Ảnh so sánh sọ rùa hồ Gươm và giải Thượng hải. Theo ông Đức, rùa hồ Gươm là loài mới, không phải giải Thượng Hải. Ảnh: Hà Đình Đức.



Giáo sư Mai Đình Yên, phó chủ tịch Hội sinh thái học Việt Nam, cho rằng cũng như bất kỳ loài nào, duy trì nòi giống là việc nên làm, chưa kể rùa Hoàn Kiếm là rùa quý hiếm, trên thế giới chỉ còn 4 con sống sót.
“Dù muốn hay không, cụ Rùa cũng như bao nhiêu sinh vật khác, một ngày nào đó sẽ chết, nên những nghiên cứu về giống loài của rùa tại Việt Nam là cần thiết để tuy trì nòi giống của cụ Rùa, một loài vật còn mang giá trị tâm linh”, giáo sư Yên nói.
Trước tiên, theo giáo sư Yên, phải xem giới tính cụ, sau đó, xác định cụ thuộc loài nào rồi so sánh với với 3 con rùa còn lại trên thế giới, cùng loài nào thì nên “ghép đôi”.
Theo ông yên, việc ghép đôi lai tạo nên được thử nghiệm trên cá thể rùa ở Đồng Mô trước với hai cá thể rùa ở Trung Quốc. “Nếu mọi việc tốt đẹp, sau đó mới tiến hành với cá thể rùa ở hồ Hoàn Kiếm”.
Các nhà khoa học cảnh báo, sức ép về mặt tâm linh là yếu tố gây khó khăn trong hoạt động liên quan đến cụ rùa. Ngoài ra, với kích thước lớn, việc vận chuyển rùa Hoàn Kiếm cũng là một yếu tố gây khó khăn. Ông Yên cũng cho rằng có thể còn tồn tại những con rùa cùng loài Hoàn Kiếm khác nữa trên lãnh thổ Việt Nam chưa được tìm thấy.

Hương Thu​

Chờ các bố báo cáo, khảo sát, đánh giá, hội thảo xong thì tèo mịa rồi.

Chân dung đội cứu cụ Rùa








Đội dẫn dắt rùa Hồ Gươm do ông Nguyễn Ngọc Khôi (đội trưởng) đã tiến hành khảo sát trên mặt hồ, chủ yếu là dò tăm để xác định đường đi của cụ.

Khi cụ Rùa bỗng thành vơ - đét

Dù là loài vật trường thọ thì với độ tuổi được xác định gần 250 tuổi, rõ ràng Rùa cũng đã đến cõi. Nếu vậy, cái sự bảo tồn, phải chăng không là một sự bất khả tiếp theo.
LTS: Xung quanh vấn đề cứu chữa Rùa Hồ Gươm và cách truyền thông khai thác sự kiện này, Tuần Việt Nam đã nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều. Tôn trọng tính đa chiều của thông tin, chúng tôi trân trọng giới thiệu góc nhìn của tác giả Trần Sáng để độc giả cùng tranh luận..

>> Cụ Rùa và những chuyện khó tin chỉ có ở Hồ Gươm
>> "Bao nhiêu năm cụ Rùa sống ngoài vòng pháp luật"
>> "Cụ" rùa già, cụ chết là chuyện bình thường!


Liên tục những sự kiện nóng bỏng về kinh tế, chính trị, xã hội diễn ra gần đây, cũng không ngăn cản một sự kiện tưởng như vô cùng bình thường. Đó là, vào một ngày không đẹp trời nào đấy, ai đó phát hiện một chú Rùa ở hồ Gươm, nổi lên với thương tích trên mình. Lập tức việc này đã trở thành một trong những sự kiện truyền thông "hot" nhất sau tết Tân Mão.
Báo hình, báo giấy, báo nói, báo điện tử... liên tục đưa tin, viết bài về "cụ" Rùa Hồ Gươm. Những bài này, nếu không xếp vào vị trí vơ-đét thì cũng chân trang. Còn từ cụ, từ chỗ thận trọng nằm trong nháy nháy ("cụ ") nghiễm nhiên được một số báo giật tít trang trọng như một danh từ thân tộc đầy kính ngưỡng (Cụ). Cả một ủy ban được lập ra để chăm lo sức khỏe cho "cụ", cấp tập các cuộc họp liên ngành, hội thảo khoa học, để tầm cầu một phương án tối ưu chữa trị cho "cụ" Rùa...

Ảnh: GS Hà Đình Đức
Vì sao một con Rùa già sống trong một cái hồ nằm giữa thủ đô lại được quan tâm quyết liệt đến vậy? Câu hỏi này chắc chắn sẽ nhận được sa số những câu trả lời với hằng hà cách tiếp cận từ lịch sử, văn hóa đến tâm linh. Rằng tuy cũng chỉ là một loài vật, nhưng đây là loài linh vật, một trong "tứ Linh" - "Long, Ly, Qui, Phượng". Rằng một loài vật đã đi vào tín ngưỡng dân gian bao đời nay, chưa kể còn gắn với huyền tích Rùa thần nổi lên trao kiếm báu, để vị anh hùng dân tộc trừ diệt ngoại bang (sự tích hồ Gươm). Rồi các nhà khoa học gia đầu ngành về "Rùa học" cao giọng cảnh báo về sự tuyệt diệt của giống Rùa hiếm chỉ còn sót lại vài con trên thế giới. V.v và v.v...
Xin được đồng tình với tất cả những cách tiếp cận có lý này, bởi chúng đều được bảo chứng bằng những căn nguyên lịch sử, văn hóa, xã hội sâu xa. Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây là cách ứng xử của truyền thông đối với những sự kiện kiểu này. Trong trường hợp cụ thể của "cụ" Rùa, liều lượng và tần suất dường như đã vượt qua cái ngưỡng tri túc (biết thế nào là đủ).
Bởi xét từ góc độ tín ngưỡng dân gian, một lĩnh vực vô cùng nhạy cảm, thì cũng như cư dân của các cộng đồng nông nghiệp khác, tín ngưỡng của người Việt là tín ngưỡng đa thần có xu hướng sùng bái thiên nhiên, với các hình thức biểu hiện khác nhau như: Tô tem, Bái vật hay vật linh... Chính vì vậy, nếu chúng ta quá thậm xưng thần Rùa (xét từ góc độ tín ngưỡng) thì cũng nên nghĩ rằng biết đâu lúc nào đó thần Rắn, thần Chim, Thần Lửa, Nước, thần Sông, thần Núi... và biết bao thần khác cũng "sổ suýt, bất an" như cụ Rùa. Lúc đó, liệu chúng ta có chu đáo-tin cậy như đối với "cụ" linh Qui hồ Gươm hay không?
Hơn nữa cũng cần nhớ là hệ tư tưởng chính thống trong xã hội Việt Nam đương đại vẫn là chủ nghĩa duy vật biện chứng, lấy khoa học thực nghiệm làm thước đo ứng xử mọi sự vật hiện tượng trong đời sống xã hội. Nên chăng, với những linh vật-đa thần kia, chỉ nên đối xử như đối với một biểu tượng tín ngưỡng mà thôi. Nếu không, một khi đã vượt quá ngưỡng này, e rằng, sự sùng mộ thô thiển kia, sẽ mâu thuẫn với chính tư tưởng nền tảng đã được xác định trong hiến pháp chăng?
Chờ Rùa khật khừ mới dọn bãi mời lên
Một trong những cách giải thích cho những ồn ào truyền thông xung quanh sự kiện "cụ" Rùa, khả dĩ lọt tai nhất, có lẽ là cách giải thích của các nhà khoa học, quan tâm đến một loài động vật sắp tuyệt chủng, có tên trong sách đỏ. Đương nhiên điều này dễ nhận được sự đồng thuận của xã hội.
Tuy nhiên, nếu chịu khó "lùi' xa một chút, chúng ta sẽ thấy vấn đề đâu chỉ đơn giản như vậy. Bởi nếu thực sự quan tâm đến thế thì sự quan tâm đó phải có tính toàn diện và là một quá trình tiệm tiến vững chắc. Chứ đâu phải đợi đến lúc Rùa lụ khụ, khật khừ nổi lên, với mình mẩy đầy thương tích như vậy, mới rầm rộ truy sát rùa tai đỏ và dọn bãi mời "cụ" lên.

Rùa nổi lên với mình mẩy đầy thương tích. Ảnh: Nguyễn Khánh
Đồng ý rằng, cứu chữa cho "cụ" Rùa có thể là một việc cần thiết. Song cũng nên thấy rằng, với tuổi tác và thể trạng của "cụ" Rùa hồ Gươm thì có lẽ việc nhân giống là gần như bất khả. Hơn nữa, dù là loài vật trường thọ thì với độ tuổi được xác định gần 250 tuổi, rõ ràng Rùa cũng đã đến cõi. Nếu vậy, cái sự bảo tồn, phải chăng không là một sự bất khả tiếp theo.
Sau nữa, cũng cần quan tâm đến những hiệu ứng xã hội của sự kiện này. Có lẽ, chẳng ai phản đối việc chữa trị cho Rùa hồ Gươm. Song cũng nên thấy rằng trong cuộc sống còn không ít những Cụ "người" cô đơn, cơ nhỡ khác, đang phải sống trong cảnh tha phương, cầu thực nơi gầm cầu, quán chợ, ốm đau, bệnh tật đều phó thác cả cho giời!
Sẽ là cực đoan nếu đặt ra một câu hỏi đại loại, giữa Người - sinh vật đại diện cho hình thức tổ chức cao nhất, theo thuyết tiến hóa Darwin, với Rùa - loài bò sát khiếm trí kia, nên chọn ai. Song, rõ ràng nếu không thế thì truyền thông cũng cần có một thái độ bình tĩnh cần thiết trước những sự kiện tương tự. Nếu không, e sẽ lại sa vào một sự cực đoan khác, sự cực đoan của Sở Trang Vương thời Xuân Thu Chiến Quốc, khi ông ta định dùng lễ đại phu để tế con ngựa yêu bị chết. Lúc đó Ưu Mạnh, một trung thần, đã can vua bằng một phản đề độc đáo:
Đầu tiên Ưu Mạnh "tham mưu": "Thẩn xin đẽo ngọc để làm quan, lấy gỗ tử có vân để làm quách, lấy gỗ biền, gỗ phong, gỗ dự chương để ở ngoài áo quan, sai quân sĩ mang áo giáp đào huyệt ở ngoài, những người già yếu mang đất, nước Tề, nước Triệu đứng tế ở trước, nước Hàn, nước Ngụy hộ vệ mặt sau, lập miếu thờ, dùng cỗ Thái lao để tế".
Khi vua tỉnh ngộ lại, ông mới nói thành thật khuyên: "Xin đại vương hãy chôn nó như chôn súc vật. Lấy bếp để làm quách, lấy vạc đồng để làm quan, thêm vào gừng để làm gia vị, đặt trên mâm cỗ mộc lan, lấy gạo nếp để tế, cho mắc áo lửa để chôn vào trong bụng người ta".
Kết cục là nhà vua đã sai người giao ngựa cho viên quan lại coi việc bếp núc. Chuyện đã diễn ra cách đây gần ba nghìn năm, song không phải không có đôi điều khiến chúng ta phải suy ngẫm.

Red