Hiến kế cho Chính phủ cách chống lạm phát hiệu quả!

Lạm phát tăng cao, Chính phủ hô hào chống cùng với những chính sách thắt chặt tiền tệ được ban hành, Ngân hàng nhà nước cho nâng mức lãi suất tiền gửi lên để hút bớt tiền đồng với ý đồ giảm lượng tiền lưu thông trên thị trường, góp phần kìm chế lạm phát. Thế nhưng 7 tháng đầu năm, lạm phát vẫn tiếp tục tăng mạnh, từ chỉ tiêu kìm chế ở mức 7% hôm đầu năm đến nay phải điều chỉnh lên đến 17%. Bao nhiêu chính sách thắt chặt tiền tệ chỉ với một mục đích là kìm chế lạm phát mà vẫn như muối bỏ biển, tháng 6 có giảm chút xíu, nhưng tháng 7 lại tăng lên.
Vậy chính sách thắt chặt tiền tệ của Chính phủ nhằm kìm chế lạm phát thực sự có tác dụng hay không? Đó là một câu hỏi không dễ trả lời! Có người biện minh, nếu không có chính sách thắt chặt thì lạm phát bây giờ có thể đã lên trên 20%? Tuy nhiên có chuyên gia kinh tế cho rằng: Lạm phát hiện nay không phải do lượng tiền mặt lưu thông trên thị trường quá nhiều mà do nguồn cung sản phẩm hoàng hóa đột nhiên giảm mạnh. Chính sách thắt chặt tiền tệ thời gian qua đã phản tác dụng, không những nó làm cho hàng loạt doanh nghiệp bị đình đốn, sự phát triển của nền kinh tế đất nước đình trệ mà lạm phát vẫn không được đẩy lùi?
Vị chuyên gia này phân tích như sau: Lạm phát ở Việt Nam năm 2011 bắt nguồn từ dịp tết Nguyên Đán, tiếp theo đó được hỗ trợ mạnh bằng hai đợt tăng giá xăng liên tiếp ở mức kỷ lục, từ 16.500đ/lít lên 21.300đ/lit. Sang tháng 4 đến tháng 6, lạm phát tiếp tục được nuôi dưỡng bởi chính việc chạy đua lãi suất của các ngân hàng.
Vị chuyên gia này nhấn mạnh: Lãi suất ngân hàng cao tạo nên sức hấp dẫn để hút bớt lượng tiền lưu thông chỉ góp được một phần nhỏ hạn chế lạm phát, nhưng nó lại tạo ra một hiệu ứng phản tác dụng rất lớn: Gây nên tâm lý của người dân cho rằng đồng tiền Việt Nam mất giá mạnh nên đẩy giá các mặt hàng tăng lên. Ngoài ra một bộ phận rất đông người dân đem tiền đi gửi ngân hàng với mức lãi suất rất cao dẫn đến thu nhập hàng tháng tăng vọt, do đó họ thoải mái hơn trong việc chi tiêu hàng ngày, vấn đề đó cũng góp phần làm tăng giá các mặt hàng tiêu dùng hàng ngày.
Có thể nói nếu dùng biện pháp tăng lãi suất ngân hàng lên mức quá cao nhằm hút bớt tiền đồng lưu thông trên thị trường để kìm chế lạm phát giống như bệnh nhân dùng thuốc quá liều. Điều đó sẽ gây ra những phản ứng phụ rất nguy hiểm. Lãi suất tiền gửi tăng đẩy lãi suất cho vay có lúc lên đến mức 25 – 28%/năm, cộng thêm chính sách thắt chặt tiền tệ của Chính phủ khiến hầu hết doanh nghiệp vừa và nhỏ điêu đứng, đói vốn, chi phí tăng cao nên sản xuất không có lãi, thậm chí lỗ nặng.
Bởi vậy hàng loạt doanh nghiệp sản xuất phải đóng cửa vì không có vốn đầu tư, nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất sau khi tính toán đã quyết định đem số vốn liếng tiền mặt của mình gửi ngân hàng lấy lãi suất hàng tháng thay vì đầu tư sản xuất. Nếu như chuyện đó chỉ xảy ra ở một vài doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thì không ảnh hưởng gì, nhưng xảy ra đồng loạt trên cả nước sẽ tạo nên sự thiếu hụt nguồn cung hàng hóa - việc thiếu hụt nguồn cung hàng hóa bất thường sẽ tạo cơ hội cho thương lái đẩy giá lên cao - góp phần gia tăng lạm phát.
Không chỉ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất mà cả những hộ gia đình, từng người dân, thay vì đầu tư mua lợn giống, trâu bò, gà, các loại nông, thủy sản để chăn nuôi sản xuất, họ lại đem vốn liếng gửi ngân hàng để lấy lãi, vì như thế hiệu quả hơn là chăn nuôi mất công tốn sức. Điều đó dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung thực phẩm nên giá thực phẩm tăng đột biến như hiện nay mà thịt lợn là điển hình. Thực tế thời gian qua nhiều người dân đã đem vốn liếng gửi ngân hàng thay vì mua lợn giống để chăn nuôi đem bán…
Tóm lại là những nhà hoạch định chính sách cần có tầm nhìn bao quát hơn, Chính phủ cần có cơ chế cụ thể hơn đối với từng lĩnh vực, đặc biệt vấn đề hỗ trợ sản xuất và điều tiết nguồn tiền cho hợp lý. Thay vì ra sức thắt chặt, hút bớt dòng tiền vào nhà băng hãy khơi thông dòng chảy tiền tệ một cách hợp lý để tạo ra nhiều sản phẩm hơn. Song song với việc hút bớt lượng tiền đầu cơ và nhà rỗi đang lưu thông trên thị trường, cần có cơ chế bơm trở lại cho các doanh nghiệp, hộ gia đình vay vốn sản xuất với mức lãi suất ưu đãi để tạo nên nguồn cung sản phẩm dồi dào. Khi lượng cung – cầu cân bằng, lạm phát ắt sẽ được đẩy lùi và nền kinh tế sẽ ổn định.