Khả năng tăng dự trữ bắt buộc là cao

Stox.vn) - Đồng bộ với các giải pháp xóa bỏ tình trạng “đô la hóa” trên thị trường tiền tệ Việt Nam, khả năng yêu cầu tăng dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ trong thời gian tới là cao.

Đánh giá này dựa trên cơ sở mục tiêu chống “đô la hóa” cũng như lấy lại niềm tin của người dân vào VND của các cơ quan quản lý hiện nay.
Từ đầu năm 2011 tới nay, thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ trong nhóm giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, NHNN Việt Nam đã lần lượt tiến hành nhiều điều chỉnh trên thị trường tiền tệ như nâng ba trong số bốn lãi suất chủ chốt, quy định nghiêm ngặt mức trần huy động, có các biện pháp ngăn chặn hoạt động kinh doanh vàng và ngoại tệ trên thị trường “chợ đen”…
Tâm lý thích găm giữ ngoại tệ và vàng thay vì VND cùng với niềm tin vào VND không cao, hoạt động đầu cơ tồn tại trong một thời gian gian dài… nằm trong số những lý do tạo sự thiếu ổn định trong hệ thống tiền tệ hiện nay. Với mức dự trữ ngoại hối của Việt Nam tính tới cuối năm 2010, theo lời Bộ trường Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, đứng ở mức khoảng 10 tỷ USD, việc thu hút nguồn ngoại tệ găm giữ trong dân đang được các cơ quan quản lý hướng tới.
Hiện nay, các cá nhân, tổ chức có nhu cầu không còn dễ dàng tiếp cận với các khoản vay ngoại tệ như trước. Với yêu cầu của Chính phủ đảm bảo nhập siêu không quá 16% tổng kim ngạch xuất khẩu, hoạt động cho vay bằng ngoại tệ đang có xu hướng thu hẹp dần. Cụ thể, hiện các doanh nghiệp có nguồn thu bằng ngoại tệ hoặc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu của xã hội như xăng dầu… sẽ được ưu tiên cho vay USD. Ngược lại, theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, sẽ hạn chế cho vay nhập khẩu hàng hóa thuộc diện không khuyến khích nhập khẩu theo danh mục do Bộ Công Thương ban hành.
Mức dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ hiện hành đã được điều chỉnh giảm từ đầu năm 2010 so với mức 7% được áp dụng trước đó, nằm trong gói giải pháp kích cầu của Chính phủ sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới.

Loại TCTD​

Không kỳ hạn và
dưới 12 tháng​

Từ 12 tháng trở lên​

Các NHTM Nhà nước, NHTMCP đô thị, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng liên doanh, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính (ngoại trừ NH Agribank)

​

4%​

​

2%​

NH Agribank

3%​

1%​

NHTMCP nông thôn, NH hợp tác, Quỹ tín dụng nhân dân TW

3%​

1%​

(Nguồn: SBV)​

Nếu như quyết định tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ được đưa ra, các ngân hàng sẽ phải hạ lãi suất huy động USD, để tăng sự hấp dẫn của các hoạt động tín dụng bằng VND. Khi đó, người dân sẽ chuyển hướng sang các giao dịch VND, vì với việc giao dịch trên thị trường “chợ đen” bị siết chặt, lãi suất tiết kiệm USD xuống thấp, nếu không bán USD cho ngân hàng, người dân khó có thể “sinh lời” từ lượng ngoại tệ đang găm giữ.
Nếu ngược lại, khi yêu cầu tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc được đưa ra, các ngân hàng chọn phương án tăng lãi suất huy động USD, theo đó sẽ phải tăng lãi suất cho vay USD đầu ra, hoạt động tín dụng của các ngân hàng sẽ gặp khó khăn. Vì theo ý kiến của ông Phạm Thế Anh, kinh tế trưởng của công ty chứng khoán Thăng Long, nếu lãi suất cho vay USD lên mức 10%/năm là quá đắt đỏ. Như vậy, không chỉ hoạt động cho vay bằng USD sẽ kém hấp dẫn mà lợi nhuận của các ngân hàng cũng bị ảnh hưởng. Đặt trên mối tương quan với hoạt động tín dụng bằng VND, các ngân hàng khó có lựa chọn nào khác ngoài việc hạ lãi suất tiết kiệm USD.
Từ đầu tuần tới nay, 3 ngân hàng là Eximbank, Kienlong Bank và VietinBank đã hạ lãi suất huy động USD, phổ biến ở mức cao nhất là 5,3%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng, đón trước xu hướng giảm lãi suất huy động USD trên thị trường ngân hàng hiện nay.
Trong khi đó, trong một phát biểu gần đây, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, ông Lê Đức Thúy cũng đã nhận định tỷ lệ dự trữ bắt buộc hiện quá thấp và đề xuất NHNN nên tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, thâm chí lên mức khá cao, qua đó có thể điều tiết cung – cầu tín dụng một cách dễ dàng, hợp lý.
Đầu tháng này, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu cũng cho biết nếu thật cần thiết, NHNN sẽ tính đến phương án tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
Cuối tuần này, Hội đồng Tư vấn Chính sách Tiền tệ Quốc gia sẽ họp bàn về việc nên hay không nên quy định tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi bằng ngoại tệ của các tổ chức tín dụng.
NHNN cũng cho biết sẽ thực hiện các giải pháp nhằm giảm tình trạng đô la hóa, chuyển dần quan hệ huy động – cho vay bằng ngoại tệ trong nước của các tổ chức tín dụng sang quan hệ mua – bán ngoại tệ.

Anh Đặng I Analyst I Stox.vn​