Khủng hoảng thừa “chứng ung”

[FONT=&quot]Khủng hoảng thừa “chứng ung”[/FONT]
[FONT=&quot]Khi nhắc đến cụm từ này người ta nghĩ đến ngay tới vấn đề "tình trạng thừa thải quá mức" hay "cơn khủng hoảng". [/FONT]



[FONT=&quot]"Khủng hoảng thừa được xem là phổ biến bắt nguồn từ nguồn cung thừa thải quá mức hay do mức cầu giảm đi, một lượng hàng hoá đáng kể bị giảm giá trị xuống thấp hơn cả chi phí cơ bản được bỏ ra để sản xuất ra nó"[/FONT]
[FONT=&quot]Với thị trường chứng khoán VN đã rơi vào tình trạng này "gà để nhiều chứng"[/FONT]


Chúng khoán nhiều như quân Nguyên


Đầu năm đua nhau lên sàn nhưng vẫn Còn hơn 3,7 tỷ cổ phiếu chờ phát hành năm 2010

​

Theo thống kê tại Bảng 1, năm 2010, các DN niêm yết đã lên kế hoạch phát hành 1,28 tỷ cổ phiếu không thu về tiền mặt (thông qua chia tách), tương đương 7,7% số lượng cổ phiếu đang lưu hành trên cả 2 sàn HSX và HNX vào thời điểm 31/12/2009.
Trong kế hoạch chia tách, các DN thực hiện khá nhanh nhẹn: đến hết tháng 8/2010, DN trên 2 sàn HSX và HNX đã thực hiện được 81% kế hoạch đặt ra.
Phát hành cổ phiếu thu về tiền mặt cũng chiếm phần đáng kể, tuy nhiên được thực hiện chậm hơn: với kế hoạch hút về 19.378 tỷ đồng, cho tới 31/8/2010, các DN niêm yết (không kể ngân hàng) trên hai sàn thu được 48% số kế hoạch và chỉ còn 4 tháng nữa để hoàn tất việc hút về thêm 9.316 tỷ đồng trong điều kiện thị trường vốn không thuận lợi. Đáng chú ý, nếu chia theo đối tượng phát hành thì phát hành cho cổ đông hiện hữu thu tiền về chiếm tỷ trọng lớn nhất (66%), có thể là do phát hành cho cổ đông hiện hữu có tính khả thi cao (cổ đông hiện hữu nếu từ chối quyền mua sẽ chịu rủi ro pha loãng, vì giá cổ phiếu bị sụt giảm tương ứng với lượng cổ phiếu phát hành thêm).

​

Phát hành trái phiếu chuyển đổi là một trào lưu từ nửa cuối năm 2009; trong năm 2010, các DN dự định phát hành và thu về 7.713 tỷ đồng, trong đó mới thực hiện được gần 2.000 tỷ đồng.

Xét về giá trị, giả sử giá của cổ phiếu thưởng mà cổ đông nhận được chỉ tính theo mệnh giá, thì số tiền mà DN dự định giữ lại từ việc thưởng cổ phiếu này (thay vì trả cổ tức bằng tiền mặt) là 12.800 tỷ đồng, còn tổng số lượng phát hành cổ phiếu thu về tiền mặt và trái phiếu chuyển đổi theo kế hoạch là 27.091 tỷ đồng.
.

Thống kê trên chưa bao gồm thông số quan trọng về tăng vốn của các ngân hàng. Năm 2010, các ngân hàng niêm yết trên 2 sàn dự định thu hút 17.000 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu và 1.500 tỷ đồng thông qua trái phiếu chuyển đổi. Tính đến ngày 6/9/2010, có 23 ngân hàng TMCP chưa đáp ứng đủ vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Để đáp ứng được mức vốn điều lệ này, 23 ngân hàng cần tăng ít nhất 32.447 tỷ đồng từ nay tới cuối năm. Số tiền này là chưa kể các ngân hàng đã đáp ứng vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng cũng có kế hoạch tăng vốn. Đáng lưu ý là đa số ngân hàng đều nhận được giấy phép tăng vốn trong tháng 7 - 8/2010, vì vậy áp lực tăng vốn của các ngân hàng chủ yếu sẽ rơi vào nửa cuối năm.
Việc phát hành cho cổ đông hiện hữu cũng là một vấn đề khi nhiều DN đầu tư lẫn sang nhau. Ví dụ, Ngân hàng Bảo Việt tăng vốn cho cổ đông hiện hữu, ngoài BVH thì cổ đông của Ngân hàng còn có CMC và VNM, vì vậy các DN này cũng phải chuẩn bị phương án góp vốn.



Số liệu trên cũng chưa tính đến việc tăng vốn của các DN trên thị trường OTC; các đợt IPO đã và đang được tiến hành trong năm 2010, trong đó đáng kể có Petrovietnam Gas dự định thu hút khoảng 150 triệu USD từ đợt chào bán 5% vốn điều lệ ra công chúng vào đầu tháng 10.

Đến nay vẫn có nhiều ý kiến lo ngại về tốc độ tăng trưởng tín dụng chưa đáp ứng được nhu cầu Đến ngày 27-9, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng đã là 19,27%; đến hết tháng 9 ước sẽ đạt 19,5%. So với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2010 là 25%, và đến hết quý 3 nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng GDP 6,52%, rõ ràng đây là một tương quan hợp lý, chưa có gì đáng phải lo ngại. Trong tổng dư nợ toàn ngành hiện nay, dư nợ tín dụng khu vực phi sản xuất hiện nay là 385.000 tỷ đồng (trong đó dư nợ cho vay BĐS 218.000 tỷ đồng, tăng 18%; dư nợ cho vay chứng khoán 15.000 tỷ đồng, tăng 19,8%; dư nợ tín dụng tiêu dùng 151.000 tỷ đồng, tăng 19,7%), tăng 18,2% - thấp hơn mức dư nợ chung của toàn hệ thống. Trong khi đó, một số lĩnh vực sản xuất ưu tiên cho vay đều có mức tăng trưởng dư nợ cao: khu vực nông nghiệp - nông thôn tăng 19%; khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng 20%...




Ảnh hưởng tới TTCK
Lượng vốn huy động thu tiền mặt 27.091 tỷ đồng của thị trường năm 2010 theo kế hoạch (chưa kể khối ngân hàng) bằng 4,4% vốn hóa trên cả 2 sàn và bằng 7,4% vốn hóa 2 sàn nếu tính cả khối ngân hàng vào ngày 31/12/2009. Con số này không phải là quá lớn và được "thấm hút" phần nào bởi lượng đầu tư gián tiếp ròng của NĐT nước ngoài trị giá 1,8 tỷ USD vào Việt Nam trong nửa đầu 2010.

Xin được nhắc lại, nguồn cung của TTCK tăng lên là một yếu tố tích cực. Tuy nhiên, phía cầu mà theo thống kê trên chủ yếu là nguồn vốn trong nước không dồi dào, nếu không muốn nói là dần bị thu hẹp từ quý II,III nên không đáp ứng được phần tăng cung. Một nguyên nhân "nặng cân" là các ngân hàng - nguồn cung cấp vốn quan trọng đang gặp khó khăn trong tăng trưởng tín dụng nói chung và tín dụng cho đầu tư chứng khoán nói riêng. Áp lực tăng vốn từ nay tới cuối năm của các ngân hàng lớn gần gấp 3 lần của các DN niêm yết.
Ở bất kỳ vấn đề nào, ý nghĩa nằm ở hiện tại và tương lai, chứ không phải là cái đã diễn ra. Thị trường vốn nhiều khả năng vẫn khó khăn từ giờ tới cuối năm và để thực hiện kế hoạch tăng vốn thì các DN sẽ phải phát hành riêng lẻ hơn 3,7 tỷ cổ phiếu nữa so với tổng số cổ phiếu đang lưu hành ngày 31/8/2010 là 22,4 tỷ cổ phiếu, tương đương với rủi ro pha loãng 19% cho từ giờ tới cuối năm. Nhìn về tương lai xa hơn, khi ngân hàng và DN hoàn tất quá trình tăng vốn, điều đáng quan tâm sẽ là số tiền đã được các DN nhanh chóng huy động và tích lũy trong thời gian qua được sử dụng như thế nào để tạo hiệu quả lên tăng trưởng của DN, kích cầu cho các DN khác cũng như nền kinh tế.
--------------
[FONT=&quot]Khủng hoảng thừa “chứng ung”[/FONT]