Kinh tế toàn cầu chống chọi đại dịch Covid tốt hơn kỳ vọng !!!!!!

Vẫn còn bất ổn

OECD cho rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu theo dự báo của tổ chức này vẫn không chắc chắn và phụ thuộc nhiều vào diễn biến của đại dịch Covid-19 cũng như sự hỗ trợ tiếp theo của các nhà hoạch định chính sách. OECD lưu ý đà phục hồi toàn cầu đã mất một số động lực trong những tháng gần đây.

“Đà phục hồi vẫn đang diễn ra sau khi các biện pháp phong tỏa được nới lỏng và các doanh nghiệp tái mở cửa nhưng bất ổn vẫn cao và niềm tin vẫn rất dễ vỡ”, báo cáo của OECD nhấn mạnh.
Báo cáo cho rằng các lĩnh vực kinh doanh bị dịch bệnh tác động nặng nề nhất như vận tải, giải trí và du lịch có thể đối mặt với làn sóng đóng cửa và thất nghiệp mới nếu nhu cầu không phục hồi nhanh chóng.

Một số dự báo của OECD dựa vào các giả định chính sách có thể không thành hiện thực trong năm nay. Chẳng hạn, OECD dự báo Anh sẽ đạt được một thỏa thuận thương mại tự do cơ bản với Liên minh châu Âu (EU). Nhưng đàm phán hai bên có thể sụp đổ sau khi chính phủ của Thủ tuớng Anh Boris Johnson giới thiệu một dự luật phá vỡ các điều khoản trong thỏa thuận rời EU của Anh.

OECD cũng dự báo Quốc hội Mỹ sẽ thông qua gói kích thích mới trị giá 1.500 tỉ đô la Mỹ trong mùa thu này nhưng cuộc đàm phán giữa phe Cộng hòa và phe Dân chủ đã rơi vào bế tắc. Theo OECD, kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 5% trong năm 2021, thấp hơn một chút so với mức 5,2% trong dự báo lần truớc, một phần là do vaccine Covid-19 chưa thể triển khai tiêm chủng rộng rãi vào cuối năm nay.
OECD cảnh báo làn sóng Covid-19 thứ hai vẫn là rủi ro lớn đối với các hoạt động kinh tế và sức khỏe cộng đồng trong năm 2021.
OECD cho rằng nếu Covid-19 tái trỗi dậy mạnh hơn hoặc các chính phủ triển khai các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt hơn, điều này có thể khiến mức tăng truởng GDP toàn cầu mất 2-3 điểm phần trăm trong năm 2021 so với mức dự báo. Các nhà kinh tế của OECD nhấn mạnh chặng đuờng phục hồi của kinh tế toàn cầu sẽ rất dài do các tổn thất dai dẳng từ cuộc khủng hoảng dịch Covid-19. “Ở hầu hết các nền kinh tế, tổng giá trị GDP vào cuối năm 2021 sẽ vẫn thấp hơn so với thời điểm cuối năm 2019”, theo báo cáo của OECD.


Khống chế sớm dịch bệnh cùng với các chính sách hỗ trợ kinh tế, đặc biệt là nỗ lực đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, giúp Trung Quốc trở thành nền kinh tế duy nhất trong nhóm G20 có triển vọng tăng trưởng dương trong năm nay. Ảnh: Reuters

Cần duy trì chính sách hỗ trợ

Theo OECD, dù đà sụt giảm kinh tế toàn cầu không mạnh như lo ngại trước đó nhưng đà phục hồi đang chậm lại và sẽ cần thêm sự hỗ trợ chính sách từ các chính phủ và ngân hàng trung ương.
“Vấn đề là đà hồi phục hình chữ V sẽ không diễn ra. Ưu tiên số một lúc này là các chính phủ đừng dừng chính sách hỗ trợ kinh tế quá nhanh”, Tổng Thư ký OECD, Angel Gurria, nói.

Nhà kinh tế trưởng OECD, Laurence Boone, cũng nhấn mạnh: “Điều quan trọng là các chính phủ tránh mắc sai lầm bằng việc thắt chặt chính sách tài khoá quá nhanh như đã từng diễn ra sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Nếu như các chính phủ không duy trì chính sách hỗ trợ, các vụ phá sản và tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng nhanh hơn và tác động nặng nề đến đời sống của người dân trong những năm tới”

Bà lưu ý khi mà thế giới còn phải sống chung với dịch bệnh trong nhiều tháng nữa, nhiệm vụ khó khăn nhất của các chính phủ là xác định cần phải làm gì để hỗ trợ người lao động trong những ngành chịu tổn thương lớn nhất, thay đổi việc làm. OECD lưu ý các chương trình hỗ trợ kinh tế phải nhắm đến các trọng điểm tốt hơn nhằm bảo vệ việc làm trong các ngành bị dịch bệnh tác động nặng nề nhất.

OECD cho rằng các nguồn lực hỗ trợ cần phải hướng đến các doanh nghiệp chỉ tạm thời ‘ngắc ngoải’, thay vì hỗ trợ các doanh nghiệp rốt cục không thể sống sót. Điều này có nghĩa là các chính phủ phải chấp nhận để những doanh nghiệp yếu kém bị loại bỏ khỏi thị trường, thay vì tiếp tục hỗ trợ họ.

Các nhà kinh tế của OECD cảnh báo nếu các chính phủ không đưa ra đuợc quyết định khó khăn như vậy, họ sẽ tạo ra những doanh nghiệp xác sống (zombie), chỉ sống lay lắt nhờ chính sách hỗ trợ và gây gánh nặng cho nền kinh tế.

Tình hình VN đang tốt lên!

Trong báo cáo lần đầu phát hành về kinh tế vĩ mô của Việt Nam, Goldman Sachs dự báo tăng trưởng GDP năm nay chỉ ở mức 2,7%, song sẽ phục hồi mạnh mẽ lên 8,1% vào năm sau - cao nhất từ 1997.
Goldman Sachs vừa lần đầu tiên công bố báo cáo riêng về kinh tế vĩ mô Việt Nam, trong đó dự báo tăng trưởng GDP năm nay là 2,7%, thấp hơn con số WB và ADB đưa ra trước đó là 2,8% và 3,1%. Tuy vậy, lạm phát sẽ được kiểm soát dưới 4%, theo mục tiêu trước đó đã được Quốc hội thông qua.

Sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế và lạm phát được kiểm soát, cán cân thanh toán được cải thiện trong năm tới là những chỉ báo cho thấy kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định. Bước sang năm 2021, tổ chức này cho rằng tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 8,1%, mức tăng trưởng cao nhất kể từ 1997.


Động lực lớn nhất giúp nền kinh tế sớm phục hồi đó là xuất khẩu. Goldman Sachs cho rằng vị trí trong chuỗi cung ứng và địa lý có đường biên giới giáp Trung Quốc, chỉ mất 2-3 giờ lái xe tính từ phía Bắc là lợi thế của Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu. Đồng thời, chi phí lao động cạnh tranh hơn, khiến nhà đầu tư nước ngoài đến từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc... hoạt động trong những ngành sử dụng nhiều lao động vẫn xem Việt Nam là điểm đến hấp dẫn. Đáng nói, xu hướng này bắt đầu từ 2010, trước thời điểm chiến tranh thương mại Mỹ - Trung xảy ra và tập trung vào những ngành như may mặc, da giày, túi xách...


Đồng thời, các hiệp định thương mại tự do (FTA) với những đối tác lớn còn giúp Việt Nam không bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa bảo hộ thương mại ngày một gia tăng. Minh chứng cho điều này có thể kể đến kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ năm ngoái tăng trưởng gần 30% và đạt kim ngạch hơn 61,3 tỷ USD. Do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, người tiêu dùng Mỹ đã chuyển việc mua hàng, trong đó có thiết bị viễn thông từ Trung Quốc sang Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc). Đồng thời, việc Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực vào 1/8 vừa qua, một lần nữa bổ sung lợi thế cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.


Tiếp nữa, việc xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao với sản lượng lớn và giá trị cao tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu sử dụng thiết bị gia dụng và thiết bị phục vụ làm việc tại nhà có xu hướng gia tăng, do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Theo đó, xuất khẩu sản phẩm công nghệ, thông tin và truyền thông từ Việt Nam tăng 6,3% trong 8 tháng, chiếm 70% tổng kim ngạch xuất khẩu. Những mặt hàng như điện thoại thông minh, điện tử gia dụng và máy tính đã soán ngôi những mặt hàng có giá trị và kim ngạch xuất khẩu lớn của dệt may, da giày từ 2015.



Ngoài ra, quan hệ thương mại truyền thống lâu đời với Trung Quốc cũng mang lại lợi ích cho Việt Nam trong thời gian tới. Trường hợp Trung Quốc là một trong số ít những nền kinh tế thế giới có mức tăng trưởng tích cực trong năm nay sẽ kéo theo nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam gia tăng. ASEAN từng là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam nhưng kể từ năm 2009, Trung Quốc đã dần thay thế vị trí này, với cơ cấu tăng từ 40% lên khoảng 50% năm 2020, trong bối cảnh đại dịch toàn cầu.


Goldman Sachs dự báo triển vọng xuất khẩu của Việt Nam sẽ duy trì đà phục hồi tuy nhiên mức độ và xu hướng như thế nào phụ thuộc vào diễn biễn của dịch Covid-19. Trong kịch bản cơ sở, xuất khẩu Việt Nam sẽ đạt hơn 180 tỷ USD vào cuối 2021, với điều kiện vaccine sử dụng rộng rãi ở thời điểm giữa năm tới và những đối tác thương mại lớn của Việt Nam đều mở cửa trở lại. Ngoài ra, ở kịch bản xấu nhất, thế giới vẫn chưa có vaccine và ghi nhận thêm nhiều ca nhiễm Covid-19 mới thì kim ngạch xuất khẩu có thể giảm trong năm nay và chỉ tăng nhẹ trong năm tới dù dịch Covid-19 trong nước đã được kiểm soát.


Báo cáo này còn chỉ ra, dịch Covid-19 mang đến cho Việt Nam cả cơ hội và thách thức. Việt Nam có 1.044 ca nhiễm Covid-19 trên tổng số 96,5 triệu người tính đến 1/9. Như vậy tỷ lệ nhiễm Covid-19 của Việt Nam là 11 người trên 1 triệu dân, thấp hơn rất nhiều so với con số 3.500 người của thế giới. Chính phủ Việt Nam đã áp dụng biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ngặt vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4, sau đó, duy trì việc nới lỏng giãn cách đến tháng 7.

Việc thực hiện giãn cách đã tiêu tốn những khoản chi phí lớn đối với nền kinh tế và số lượng người lao động mất việc lớn. Ví dụ, doanh số bán lẻ giảm 31% vào tháng 4 và số người mất việc làm là 2,4 triệu vào quý II, lần đầu tiên thị trường lao động ghi nhận số lượng thất nghiệp lớn nhất, kể từ thời điểm giữa năm 2012. Tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị đã tăng lên con số 4,5% vào quý II, mức cao nhất trong một thập kỷ và tập trung chủ yếu ở lĩnh vực dịch vụ. Đồng thời, tăng trưởng GDP quý I giảm mạnh, chỉ đạt 3,8%, sau đó giảm xuống còn 0,4% vào qúy II, mức tăng trưởng thấp kỷ lục từ khi thực hiện thống kê.


Tuy nhiên, Goldman Sachs dự báo tăng trưởng GDP sẽ bước vào đà phục hồi vào quý III khi hoạt động công nghiệp, dịch vụ, bán lẻ, xuất khẩu và đầu tư công.

Triển vọng chính sách tài khóa và tiền tệ

Giải pháp hỗ trợ nền kinh tế ứng phó bởi những khó khăn của dịch Covid-19 bằng chính sách tài khoá hay tiền tệ được Goldman Sachs kỳ vọng sẽ tiếp tục được ban hành trong trường hợp cần thiết. Do phải củng cố tài khóa, kiểm soát nợ công dưới mức 65% GDP nên dư địa có thể không còn nhiều.

Sau hai lần giảm lãi suất cơ bản lên tới 150 điểm phần trăm vào tháng 3 và 5, chính sách tiền tệ được kỳ vọng duy trì việc nới lỏng tiền tệ trong những tháng tới. Đồng thời, cán cân thanh toán dù đã được cải thiện trong những năm gần đây những vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, thị trường tài chính địa phương kém phát triển, khả năng tiếp cận các nguồn vốn như tài trợ từ nước ngoài bị hạn chế. Thêm nữa, dự trữ ngoại hối đến nay còn khiêm tốn, khoảng 85 tỷ USD.


Ngân hàng Nhà nước yêu cầu lạm phát phải được kiểm soát dưới mức 4% như chỉ tiêu Quốc hội đã đề ra. Tuy nhiên, trên thực tế trong những tháng vừa qua, chỉ số nhóm lương thực, thực phẩm đóng góp 31% vào mức tăng chung của chỉ số giá tiêu dùng. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và sản lượng tăng trưởng âm là những trở ngại trong việc thực hiện chỉ tiêu lạm phát năm nay.

Dựa trên những chỉ báo vừa nêu, Goldman Sachs dự báo mức chênh lệch sản lượng của nền kinh tế năm nay so với năm ngoái vẫn sẽ âm cho đến cuối 2022 theo kịch bản cơ sở. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp được giảm dần qua các năm, trong đó khu vực sản xuất sẽ phục hồi nhanh hơn so với dịch vụ. Tương tự, tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị sẽ giảm chậm hơn so với khu vực nông thôn, nơi có 67% lực lượng lao động sinh sống vào 2019.


Cán cân thanh toán (BOP) sẽ được cải thiện trong những tháng cuối năm do cán cân thương mại tăng trưởng mạnh và dòng vốn đầu tư nước ngoài phục hồi và Ngân hàng Nhà nước không phải tiến hành các biện pháp thắt chặt tiền tệ để bảo vệ tiền đồng.

Nhìn chung, kinh tế vĩ mô được nhìn nhận sẽ tiếp tục ổn định trong năm tới với chính sách điều hành hiện nay.

Văn phòng Chính phủ ngày 17/9 thông báo Nghị quyết phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8. Theo đó, Chính phủ giao Bộ Kế hoạch & Đầu tư tiếp tục rà soát, hoàn thiện kịch bản tăng trưởng và phương án điều hành những tháng cuối năm 2020, kế hoạch năm 2021. Trong đó, dự kiến tốc độ tăng trưởng GDP năm sau khoảng 6-6,5%.

Trên cơ sở báo cáo của cơ quan ngành kế hoạch, Ban cán sự Đảng Chính phủ sẽ xem xét, cho ý kiến trước khi báo cáo các cấp cao hơn theo quy định.

Trước đó, báo cáo của Bộ Kế hoạch & Đầu tư tại phiên họp Chính phủ đầu tháng này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng dự báo kinh tế Việt Nam vẫn đứng trước nhiều thách thức trong năm sau. Covid-19 trên thế giới tuy có dấu hiệu dịu lại nhưng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, khó lường và khả năng cao sẽ kéo dài cả năm 2021.

Triển vọng kinh tế toàn cầu rất khó khăn, các nước đối tác lớn suy thoái, khả năng phục hồi trở lại trạng thái trước khi Covid-19 xảy ra sẽ cần thời gian khoảng 2-4 năm tùy thuộc mức độ tác động. Dù vậy, lãnh đạo Bộ Kế hoạch & Đầu tư vẫn đưa ra dự báo GDP năm 2021 đạt khoảng 6,7%.


Sản xuất ống nhựa tại Nhà máy Hoa Sen. Ảnh: Phương Đông.

Cũng theo Nghị quyết, Chính phủ giao Bộ Kế hoạch & Đầu tư chủ trì, cùng Bộ Tài chính rà soát, tổng hợp phương án điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách năm 2020, trình Thủ tướng quyết định. Riêng số vốn năm 2020 do các bộ, cơ quan trung ương, địa phương đề nghị chuyển trả, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cùng Bộ Tài chính rà soát, báo cáo Thủ tướng quyết định trước ngày 25/9, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm nay.

Với khoản vốn kế hoạch đầu tư các năm 2018, 2019 đã điều chuyển, kéo dài sang 2020, Chính phủ đồng ý cho phép được kéo dài đến hết tháng 12 năm nay. Số vốn kế hoạch đầu tư năm 2020 chưa giao chi tiết tại một số bộ, ngành, địa phương sẽ được Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Tài chính rà soát, báo cáo Thủ tướng quyết định thu hồi, điều chuyển sang các đơn vị có nhu cầu bổ sung vốn, giải ngân tốt.

Nhận diện kinh tế sẽ tiếp tục gặp thách thức lớn trước tác động của Covid-19, Chính phủ nhấn mạnh "mục tiêu kép" vừa phục hồi kinh tế, vừa quyết liệt phòng, chống dịch bệnh tiếp tục là ưu tiên hàng đầu thời gian tới.

Vì thế, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách khác để vừa hỗ trợ kích thích kinh tế, vừa bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư chủ động đề xuất với Tổ công tác thúc đẩy hợp tác đầu tư với nước ngoài các giải pháp mạnh mẽ thu hút có sàng lọc dòng dịch chuyển chuỗi cung ứng và vốn đầu tư nước ngoài.

Còn Bộ Công Thương lên kế hoạch xúc tiến thương mại, đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường tiềm năng; kích cầu tiêu dùng nội địa, tăng cường phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại dưới mọi hình thức, bảo vệ sản xuất và tiêu dùng trong nước.