Kỷ lục lại bị phá, lần này còn lớn hơn

Tháng trước, tôi đã khá sốc cho con số 4,25 tỷ USD thâm hụt chỉ trong 15 ngày đầu tháng 4 và tạo thành kỉ lục 17 năm. Tháng này dữ liệu tiếp tục khiến tôi phải hoa mắt.

Chỉ trong nửa đầu tháng 5/2026, thâm hụt thương mại đã lên tới gần 5,7 tỷ USD vượt toàn bộ con số nửa tháng 4 vừa rồi, và có thể là mức cao nhất lịch sử nếu xu hướng duy trì đến cuối tháng.

Nhìn lại những gì đã cảnh báo từ tháng 4 ba nhóm áp lực chính:

• Máy vi tính, điện tử & linh kiện
  
  
• Máy móc thiết bị
  
  
• Dầu thô & xăng dầu đã cảnh báo đây sẽ là áp lực kéo dài
  

Tháng 5 xác nhận đúng như vậy. Xăng dầu vẫn là gánh nặng khi nửa tháng thâm hụt gần 1 tỷ USD, điện tử vẫn dẫn đầu, và tổng thâm hụt lũy kế từ đầu năm đến giữa tháng 5 đã lên 14 tỷ USD tức bằng 70% lượng thặng dư cả năm trước.

Điều gì đang thực sự xảy ra?

Máy vi tính, điện tử chiếm 4,7 tỷ chỉ trong nửa đầu tháng 5 tương đương ~83% tổng thâm hụt kỳ này. Lũy kế từ đầu năm nhóm này đã lên 28,8 tỷ USD.

Như tôi đã phân tích tháng trước, đây phần lớn phản ánh các ông lớn FDI Samsung, Apple và chuỗi cung ứng liên quan đang nhập khẩu tư liệu sản xuất để chuẩn bị cho các dòng sản phẩm mới. Về bản chất không hoàn toàn tiêu cực, nhưng phần “gia công ăn lãi ít” ngày càng lộ rõ hơn: Việt Nam nhập linh kiện, lắp ráp, rồi xuất đi giá trị gia tăng giữ lại trong nước giảm.

Có một số ý kiến nêu rằng nhập siêu này là do FDI nhập rồi sẽ tái xuất siêu mạnh... đấy là việc năm nào cũng diễn ra, tuy nhiên năm nay không như vậy, vì đã 6 tháng liên tiếp nhập siêu

Xăng dầu: Đúng như cảnh báo vẫn chưa hạ nhiệt. Tháng 4 tôi đã nói xăng dầu đang trở thành áp lực đặc biệt. Tháng 5 tiếp tục xác nhận điều đó. Với diễn biến giá dầu toàn cầu còn phức tạp và nguồn cung chưa ổn định, áp lực này chưa có dấu hiệu giảm trong ngắn hạn.

Tháng 4 tôi kết bằng câu hỏi: “Áp lực này có lớn không?”

Tháng 5 tôi có câu trả lời một phần: Lớn hơn tháng trước và xu hướng chưa đảo chiều.

Kỷ lục thâm hụt liên tiếp bị phá. Xuất nhập khẩu Việt Nam từ 2025 đến nay vận hành theo cách không giống các năm nào trong quá khứ, nguyên nhân còn có phần nhạy cảm.

Dữ liệu từ Cục Hải Quan Việt Nam, Widata

Cre: Trương Đắc Nguyên

--- Gộp bài viết, 26/05/2026, Bài cũ: 26/05/2026 ---

Ngoài ra cập nhật thêm số thâm hụt tháng 4 2026, đầu tháng số trên tổng cục thống kê là -3,2 tỷ USD, nhưng hiện nay cập nhật lại theo tổng cục hải quan là -4 tỷ USD