Lãi suất đồng loạt giảm, chuyên gia dự báo sắp tới sẽ “dễ thở hơn”

Lãi suất đồng loạt giảm, chuyên gia dự báo sắp tới sẽ “dễ thở hơn”
(Dân trí) - Những diễn biến mới nhất từ thị trường quốc tế được kỳ vọng là yếu tố hỗ trợ lãi suất của Việt Nam sẽ bớt áp lực hơn dịp cuối năm và năm 2027.
Theo số liệu mới nhất được Ngân hàng Nhà nước công bố, gần 3 tuần sau chỉ đạo của cơ quan quản lý về việc giảm lãi suất huy động và cho vay, mặt bằng lãi suất đang hạ nhiệt.

Cụ thể, về lãi suất niêm yết, các ngân hàng đã đồng loạt giảm 0,5%/năm đối với những khoản tiền gửi mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Giai đoạn cuối tháng 10, lãi suất huy động thực tế đối với các khoản tiền gửi phát sinh mới bình quân giảm khoảng 0,4%/năm so với thời điểm giữa tháng 10.

Trong khi đó, lãi suất cho vay phát sinh mới trong giai đoạn cuối tháng 10 đã giảm từ 0,2-0,5% so với thời kỳ giữa tháng 10. Có trên 20 ngân hàng công bố các chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi dành cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm từ 1,5-2%/năm.

Việc điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi tạo cơ sở để các tổ chức tín dụng tiếp tục giảm lãi suất cho vay theo đúng chỉ đạo, dù vậy biến động lãi suất còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác cả ở trong nước và quốc tế.


Kiểm đếm VND tại ngân hàng (Ảnh: Thành Đông).

Tại Diễn đàn Kinh tế thường niên lần thứ 12 - MB Economic Insights 2026 với chủ đề “Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động” diễn ra ngày 6/11 ở TPHCM, các chuyên gia đã nêu những dự báo về lãi suất trong thời gian tới.

TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu, Đại học VinUniversity, nguyên Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương, cho biết diễn biến mới nhất trên thị trường quốc tế là bầu cử nửa nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ với kết quả chiến thắng nghiêng về Đảng Dân chủ và phản ứng của thị trường mở ra kỳ vọng lãi suất hạ nhiệt.

Theo TS Tú Anh, thời gian qua lãi suất tăng cao trên toàn cầu do một dòng vốn rất lớn chảy vào các cổ phiếu công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI); ngân hàng trung ương nhiều nước từ châu Âu, Nhật, Mỹ đều đồng loạt tăng lãi suất trái phiếu. Những yếu tố này làm cho giá vốn trên thế giới tăng. Tuy nhiên, năm nay, sau kết quả cuộc bầu cử giữa kỳ, Đảng Dân chủ đưa ra thông điệp Mỹ đang đầu tư quá lớn vào AI không cần thiết, làm chi phí năng lượng cao quá và ảnh hưởng kinh tế… Ngay lập tức, nhận định trên đã tác động tiêu cực tới thị trường chứng khoán Mỹ, một loạt cổ phiếu công nghệ bị bán tháo.

“Khi việc thắt chặt đầu tư vào AI diễn ra, lượng vốn khổng lồ đổ vào thời gian qua sẽ dịch chuyển sang các lĩnh vực khác, các nền kinh tế khác. Thị trường cũng kỳ vọng Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm cơ bản vào tháng 12 nhưng tôi cho rằng điều này không chắc chắn trong bối cảnh nợ công của Mỹ cao, sức ép giảm trái phiếu lớn. Năm 2027, dự báo Fed có thể hạ lãi suất giúp dòng vốn chảy vào Việt Nam nhiều hơn, góp phần giảm sức ép lên lãi suất tiền đồng”, TS Nguyễn Tú Anh nói.


Các chuyên gia nêu dự báo về lãi suất tại diễn đàn (Ảnh: BTC).


Ngoài ra, một trong những yếu tố quan trọng giúp kinh tế Việt Nam ổn định vĩ mô là tỷ giá USD/VND được kiểm soát, từ đó duy trì sức hấp dẫn của kinh tế giúp dòng vốn FDI chảy mạnh vào. Xu hướng thặng dư cán cân thương mại, cán cân thanh toán tích cực giúp một lượng tiền mới chảy vào, Ngân hàng Nhà nước sẽ mua được ngoại tệ, bơm thanh khoản và lãi suất không còn chịu sức ép neo cao như hiện nay. Song song đó, chính sách tài khóa phải có sự hỗ trợ để có thể cân bằng được trong kiểm soát vĩ mô.

TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, cũng cho rằng dự báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) là năm 2027 giá dầu sẽ giảm dù tốc độ giảm chưa bằng tốc độ tăng của năm nay. Khi giá dầu giảm, áp lực lạm phát sẽ đỡ hơn. Khi lạm phát toàn cầu đi xuống cũng giảm bớt áp lực cho chính sách tiền tệ của các nước khác, trong đó có Việt Nam với độ mở kinh tế lớn.

“Kiểm soát lạm phát; có biện pháp để dòng vốn đầu tư công lan tỏa mạnh mẽ hơn đóng góp vào GDP để kéo đầu tư tư nhân, lan tỏa cho đầu tư… cũng là những bài toán cần giải quyết. Vì vậy, dự báo lãi suất sẽ hạ nhiệt mạnh từ nửa năm 2027, còn giai đoạn sắp tới sẽ giảm nhưng tốc độ chưa nhiều”, TS Võ Trí Thành nói.


TS Võ Trí Thành chia sẻ tại diễn đàn (Ảnh: BTC).

Ở góc độ ngân hàng, ông Trần Minh Đạt, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Quân đội (MB), cũng cho rằng lãi suất VND chịu tác động từ các yếu tố quốc tế như chính sách lãi suất của Fed và cả kiểm soát lạm phát, quan hệ cung cầu vốn ở trong nước. Cụ thể, ông Đạt dẫn thông tin được TS Thành đưa ra tại diễn đàn là tổng dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng hiện hơn 20,7 triệu tỷ đồng, trong khi huy động vốn khoảng 19,1 triệu tỷ đồng. Như vậy, chênh lệch vốn đang âm 1,6 triệu tỷ đồng cần tiếp tục huy động để bù vào và thu hút dòng tiền gửi mới.

Trong bối cảnh trên, lãi suất khó tăng nhưng để giảm tiếp thì đòi hỏi nỗ lực rất lớn của hệ thống ngân hàng. Theo lãnh đạo MB, lãi suất cao không chỉ doanh nghiệp lo mà ngân hàng cũng “đau khổ”.

“Bởi lãi suất cho vay khoảng 8%/năm, doanh nghiệp sẽ dễ trả. Nhưng nếu lãi suất lên khoảng 12% là doanh nghiệp gặp khó và ngân hàng cũng khó không kém. Bản thân MB đã chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ để có thể cấp hạn mức tín dụng cho doanh nghiệp với lãi suất hợp lý. Nếu doanh nghiệp quản lý tài chính với những dữ liệu minh bạch, rõ ràng, có thể được vay lãi suất tốt hơn”, ông Đạt nói.