Rồi Mỹ sẽ dần điều chỉnh mức thuế.

Một nghiên cứu gần đây của viện Doanh nghiệp Hoa kỳ (AEI) chỉ ra vấn đề tính toán thuế quan mà chính quyền Trump đưa ra là "không có căn cứ về kinh tế học" .

Hiện tại, Mỹ tính thuế dựa trên số tiền Mỹ nhập siêu từ nước đó chia cho tổng số hàng Mỹ nhập từ nước đó, rồi chia đôi, hoặc lấy 10%, cái nào cao hơn thì dùng. Nghĩa là ngay cả khi Mỹ không nhập siêu (hoặc thậm chí xuất siêu) từ một nước nào đó, nước đó vẫn phải chịu ít nhất 10% thuế.

Bài báo còn chỉ ra rằng cách tính thuế này không hề có lý lẽ kinh tế gì cả. Việc Mỹ nhập siêu từ một nước không chỉ do thuế và các rào cản thương mại, mà còn do dòng vốn vào giữa các nước, chuỗi cung ứng, lợi thế của từng nước, vị trí địa lý,...

Thêm nữa, ngay cả khi chấp nhận cách tính thuế của ông Trump, bài báo cũng chỉ ra một lỗi làm cho mức thuế mà Mỹ nghĩ các nước khác đang áp dụng bị đội lên gấp bốn lần. Vì vậy, cái gọi là thuế "ăn miếng trả miếng" của ông Trump cũng bị thổi phồng quá đáng.

Lỗi cụ thể là ở chỗ chính quyền ông Trump tính sai độ nhạy của giá hàng nhập khẩu theo thuế. Họ nhìn vào việc giá bán lẻ thay đổi thế nào khi có thuế, thay vì xem giá nhập khẩu thay đổi ra sao. Bài báo dẫn nghiên cứu của ông Alberto Cavallo và cộng sự, cho thấy thuế gần như được cộng hết vào giá hàng nhập khẩu vào Mỹ, còn việc giá bán lẻ có tăng hay không thì chưa rõ ràng. Việc lấy độ nhạy của nhu cầu nhập khẩu theo giá nhập khẩu nhân với độ nhạy của giá bán lẻ theo thuế là không đúng.

Nếu sửa lại lỗi này, mức thuế mà Mỹ cho rằng các nước khác đang áp dụng sẽ giảm xuống khoảng một phần tư so với con số đã nói, và vì thế, thuế mà ông Trump công bố cũng sẽ giảm theo tỷ lệ đó, nhưng vẫn phải trên mức sàn 10%. Bảng 1 trong bài báo cho thấy nếu tính lại, mức thuế cao nhất cũng không quá 14% đối với bất kỳ nước nào, và với hầu hết các nước thì đúng 10%.

Tóm lại, tác giả bài báo cho rằng cách tính thuế mà chính quyền ông Trump dùng không có cơ sở về lý thuyết kinh tế lẫn luật thương mại. Họ hy vọng chính quyền sẽ sớm sửa sai, vì việc giảm bớt rào cản thương mại sẽ giúp kinh tế phát triển hơn và có thể tránh được suy thoái.

--- Gộp bài viết, Apr 9, 2025, Bài cũ: Apr 9, 2025 ---

Lưu ý, đây chỉ là một nghiên cứu của một đơn vị độc lập, không liên quan tới thay đổi chính sách. Nhưng trong bài phỏng vấn của các giới chức chính phủ như Scott Bessent, hay Lutnick cũng nói thẳng là áp thuế là phải áp, nhưng sẽ còn nhiều điều chỉnh. Khi hệ thống thuế mới này có vấn đề, việc điều chỉnh trong tương lai có thể diễn ra.