Thất vọng: Chuyện T+2… xuất ngoại

http://cafef.vn/2010040609563271CA31/chuyen-t2-xuat-ngoai.chn

Chuyện T+2… xuất ngoại
Đã có ý kiến cho rằng, đã khá lâu rồi, cơ quan quản lý không có những nỗ lực tiếp thị về TTCK để tìm thêm nguồn cầu mới trong bối cảnh ngày càng có nhiều DN lên sàn.


Cuối tháng 3, 2 hội thảo lớn về 1 chủ thể: TTCK Việt Nam đã diễn ra gần như đồng thời tại Mỹ và Hồng Kông - những khu vực trung tâm tài chính hàng đầu thế giới. Ghi nhận từ những người tham dự cuộc hội thảo này cho thấy, giới đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến cơ hội đầu tư vào DN Việt Nam, vào TTCK Việt Nam.
Sự quan tâm của nhà đầu tư ngoại không chỉ bởi nền kinh tế châu Á, trong đó có Việt Nam, được nhận định sẽ vẫn là một đầu tàu cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay, mà còn bởi năm 2010, Việt Nam hứa hẹn quyết tâm cải cách DNNN bằng việc cổ phần hóa các DN lớn, bên cạnh đó là những kỳ vọng về sự chuyển biến về chất trong hoạt động của thể chế TTCK sau 10 năm hiện diện trước công chúng đầu tư.
Ngoài mối quan tâm về khả năng ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam, một ghi nhận đáng quan tâm từ các cuộc hội thảo trên cho thấy, nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến những vấn đề cụ thể.

Một thuyết trình gia trong đoàn Việt Nam sang Mỹ khi giới thiệu về cách thức đầu tư trên TTCK Việt Nam đã phải đối diện với nhiều câu hỏi tại sao, tại sao… Tại sao tại TTCK Việt Nam, nhà đầu tư chỉ được mở 1 tài khoản tại 1 công ty chứng khoán? Quy định này vấp ngay vào nguyên tắc quản trị rủi ro căn bản của nhiều quỹ đầu tư tại Mỹ, khi họ không chấp nhận đặt khoản tiền tính bằng trăm triệu USD vào chỉ một nhà môi giới tại Việt Nam.

Nhiều nhà đầu tư Việt Nam đang "hóa giải" sự cứng nhắc của quy định trên bằng cách nhận ủy quyền đầu tư từ vài tài khoản quen biết khác, hoặc "liều" mở tài khoản cùng tên mình tại những CTCK khác (nhiều nhà đầu tư hiện có tên trên tài khoản tại 5 CTCK). Nhưng đây không phải là cách mà những nhà đầu tư chuyên nghiệp học hỏi và làm theo.
Một câu hỏi tưởng chừng đơn giản khác. Tại sao khi đặt mua cổ phiếu lại phải ký quỹ tiền mặt, trong khi phải chờ 4 ngày sau số cổ phiếu mua được mới được quyền chuyển nhượng? Theo các nhà đầu tư ngoại, cách làm như vậy khiến họ bị "chôn" vốn 2 lần trong khoảng thời gian đến 4 ngày (tiền mua và cổ phiếu mua được). Đây cũng là một yếu tố không đáp ứng được yêu cầu về quản trị rủi ro của các quỹ đầu tư chuyên nghiệp.
Trở lại với câu chuyện tại TTCK Việt Nam. Việc nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản đã được UBCK lên tiếng đồng thuận với các ý kiến từ thị trường từ tháng 4 năm ngoái (chắc nói đúng ngày Cá tháng 4), nhưng đến nay vẫn dừng lại ở dự thảo sửa đổi quy chế giao dịch, đang chờ Bộ Tài chính xem xét. Việc rút ngắn thời gian thanh toán từ T+3 (thực chất là T+4) xuống T+2 (chứ chưa mong T+0 như các TTCK lớn nước ngoài), còn mỏi mòn hơn bởi chưa thấy đâu con đường đến đích.
Nhìn từ thị trường, UBCK vì sức ép của các thành viên, cũng cố gắng đưa ra hướng giải bài toán T+2, nhưng muốn giải được lại phải chờ sự nỗ lực của chính các thành viên thị trường. Với các CTCK, câu chuyện T+2 được đón nhận bằng những cảm xúc trái ngược, người muốn, người không, người thờ ơ, hờ hững…

Nhìn từ quy định pháp lý, đáng lẽ Bộ Tài chính phải là người cắm mốc thì trong văn bản mới nhất từ cơ quan này (Thông tư 43/2010-TT-BTC), thời điểm áp dụng T+2 lại là một chỉ đạo "nước đôi": "UBCK hướng dẫn cụ thể về thời hạn thực hiện bán chứng khoán sau giao dịch, sau khi được Bộ Tài chính chấp thuận". Với sự chờ đợi các thành viên chuẩn bị hệ thống, sau đó, chờ đợi Bộ Tài chính chấp thuận một lần nữa, không ai dám chắc câu chuyện về T+2 kia sẽ thành hiện thực trong 1 tháng, 2 tháng hay hàng năm nữa đây…
Nói tiếp về việc khơi dậy mối quan tâm của các nhà đầu tư ngoại. Đây đó từ thị trường đã có ý kiến cho rằng, đã khá lâu rồi, cơ quan quản lý không có những nỗ lực tiếp thị về TTCK để tìm thêm nguồn cầu mới trong bối cảnh ngày càng có nhiều DN lên sàn. Tuy nhiên, ngay cả khi việc tiếp thị về TTCK Việt Nam có hoành tráng đến đâu đi nữa, những vấn đề về kinh tế vĩ mô Việt Nam có ổn định và sự tăng trưởng của DN Việt có thật sự hấp dẫn dòng vốn ngoại đi nữa, thì vẫn có những nút thắt rất cụ thể, rất hữu hình ngăn cản dòng vốn này chảy vào TTCK Việt Nam.
Chuyện T+2 sang tận Mỹ với câu trả lời của người thuyết trình về TTCK Việt Nam là chưa biết thời điểm cụ thể được áp dụng, là một điểm kém vui không chỉ riêng về T+2, mà còn là với cả một thể chế TTCK sau 10 năm vận hành.
Hãy đừng để nhà đầu tư ngoại lắc đầu.