Thầy Duy Hiếu gieo quẻ: VNI sẽ về 500

Thầy Duy Hiếu gieo quẻ: VNI sẽ về 500

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Ủy ban Chứng khoán cho rằng: "Thị trường chứng khoán trong thời gian tới sẽ rất xán lạn". Sự phân tích của chúng tôi ở trên cung cấp cơ sở cho sự hoài nghi nhận định này. Nhiều người thậm chí đã cảnh báo: Hãy coi chừng! "Sập bẫy". Bởi lẽ rằng, nếu quả thực thị trường đang tự điều chỉnh thì chỉ số VN - Index nhất thiết phải giảm mạnh, có thể là dưới mức 500 điểm, để trở về với thực tại của nó là dựa trên cơ sở kinh tế hiện thực của nó. Tuy nhiên, không thể phủ nhận một sự điều chỉnh có thể là lớn hơn nhiều của những nhà đầu cơ.

Đầu cơ và lũng đoạn lên sàn, đương nhiên những nhận định kể trên về thị trường chứng khoán chỉ là dự báo có thể. Nói khác đi, cần phải có sự phân tích sâu sắc hơn thực chất thị trường chứng khoán mới có thể có dự báo chính xác và hợp lý





Đầu cơ và lũng đoạn trên sàn chứng khoán: Thị trường đi về đâu?



Thị trường chứng khoán VN đang có sự điều chỉnh mạnh mẽ (Trong ảnh: Giao dịch tại sàn của Cty Chứng khoán Sài Gòn - SSI)
Bài liên quan:
Đầu cơ và lũng đoạn trên sàn chứng khoán: 4 vấn đề then chốt cần giải quyết! [03/05/2007]
Đầu cơ và lũng đoạn trên sàn chứng khoán: Đâu là giá trị thực của doanh nghiệp? [27/04/2007]




* Đám đông đang bị ?osập bẫy??

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, nền kinh tế Việt Nam đang có sự tăng trưởng cao vì vậy thị trường chứng khoán phát triển là điều tất yếu. Tuy nhiên, có không ít chuyên gia của IMF và Ngân hàng thế giới nhận xét rằng đã xuất hiện "bong bóng" trên thị trường chứng khoán VN. Lý lẽ cho nhận định này xoay quanh ba vấn đề: Giá cổ phiếu vượt quá xa giá trị thực của nó; chính sách tài chính tiền tệ và luật pháp của Nhà nước chưa trở thành công cụ điều tiết thị trường có hiệu quả và đám đông có thể "sập bẫy".



Quả thực là nếu so với các thị trường chứng khoán xếp vào hàng tăng trưởng "nóng" trên thế giới thì thị trường chứng khoán VN được xếp ở thứ hạng cao.

Các nhà đầu cơ... đang giăng bẫy?

Chỉ trong một thời gian ngắn, mức tăng giá của phần lớn các cổ phiếu ở cả hai thị trường, chính thức và phi chính thức gấp 20 lần, nhiều loại cổ phiếu tăng 30 lần, thậm chí là 50 lần so với mệnh giá ban đầu. Trên cả hai sàn Hà Nội và TP HCM, chỉ số P/E đang ở mức bình quân 21 lần và 30 lần đối với khoảng 1/4 DN niêm yết trên thị trường. Sự tăng giá nóng như vậy, trên thực tế là nguyên nhân chính của tình trạng bùng nổ đầu tư, một khối lượng tiền khổng lồ đã đổ vào thị trường chứng khoán. Khối lượng vốn hoá thị trường từ 0,5 tỷ USD đã tăng lên 13,8 tỷ USD, tăng 28 lần chỉ trong vòng một năm kể từ tháng 12/2005.


--------------------------------------------------------------------------------

Đánh giá một cách tổng quát thì số ít các chuyên gia của IMF và ngân hàng thế giới đã có lý khi cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đã xuất hiện nhân tố "bong bóng". Vấn đề đặt ra là liệu rằng quả bóng này có thể căng và hơn thế là nổ tung hay "sập sàn" như nhiều nhà đầu tư vẫn nơm nớp lo sợ không?

--------------------------------------------------------------------------------

W. Crispin - biên tập viên về Đông Nam Á của báo điện tử "Asia Times" cho rằng: vốn nước ngoài đổ ồ ạt vào thị trường chứng khoán VN có thể làm mất khả năng điều tiết tiền tệ để chống lạm phát hay giảm phát cũng như điều tiết thị trường tài chính của chính phủ. Theo ông, các nhà đầu tư lớn có khả năng mua vào và bán ra liên tiếp làm tăng đột biến giá cổ phiếu - FPT là một ví dụ. Sự kích giá này thường kéo theo sự tăng giá đồng loạt của các cổ phiếu. Kết quả của chiến thuật chẳng có gì mới này, trên thực tế cứ như có phép lạ lôi đám đông lao vào vòng xoáy của thị trường. Khi mà giá cổ phiếu đã lên đến cực điểm thì các nhà đầu cơ bán ra, trong khi dân chúng tranh nhau mua vào. Theo một thông tin nội bộ của tổ chức môi giới chứng khoán thì trong thời gian gần đây, lượng mua vào chủ yếu là của các nhà đầu tư mới nhỏ lẻ, nghĩa là nhiều nhà đầu tư vẫn chưa kịp nhận ra nguy cơ "sập bẫy" của đám đông, thị trường chứng khoán có thể tụt dốc, cam kết phát triển thị trường của Chính phủ có thể không thực hiện được. Như vậy, có thể là một số ít chuyên gia của IMF và Ngân hàng thế giới đã thuyết phục được rất nhiều người, bởi lẽ thực tế của thị trường chứng khoán VN dường như đã đứng về phía họ.

Tuy nhiên, có không ít các chuyên gia kể cả trong và ngoài nước đã có những nhận định hoàn toàn trái ngược. Họ cho rằng, thị trường chứng khoán VN giàu tiềm năng và sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Bởi vì nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán tiếp tục tăng mạnh, và sự can thiệp của Chính phủ như là chiếc van an toàn.

Và tâm lý... số đông

Chúng tôi cho rằng, những lý do nêu trên chưa đủ thuyết phục, bởi lẽ các nền kinh tế thị trường tăng trưởng nhanh không nhất thiết sẽ loại bỏ "bong bóng" của thị trường chứng khoán. Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng nhanh nhất thế giới, trong khi "bong bóng" đã lên sàn chứng khoán Thượng Hải. Điều này cũng có thể nói về trường hợp của Nhật Bản trong cuối thập niên 60 và Thái Lan trong nửa cuối thập niên 70. Sở dĩ như vậy là vì, không phải tăng trưởng mà là sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế mới thực sự là nhân tố quyết định sự phát triển của thị trường chứng khoán. Điều này có nghĩa là sự phát triển của hệ thống DN tư nhân mà đặc biệt là các DN cổ phần ở trạng thái đạt hiệu quả theo quy mô, sự gia tăng thu nhập thực tế của nhân dân lao động và sự phát triển của tự do hoá thương mại mới thực sự là những nhân tố quyết định sự phát triển của thị trường này.

Ở VN, kinh tế tư nhân tuy đã phát triển trong những năm gần đây, nhưng cái trước hết thực sự cần thiết đối với hệ thống này không phải vốn mà là thể chế và chính sách phù hợp của Chính phủ. Đối với đám đông đổ tiền vào thị trường chứng khoán lại chứng tỏ sự khan hiếm của các lĩnh vực đầu tư hiệu quả, chính sách tài chính tiền tệ bất hợp lý? Cộng dồn những yếu tố này có nghĩa là nền kinh tế nước ta đang tăng trưởng không lành mạnh. Nói khác đi, không thể khẳng định cầu vốn tăng rất mạnh trên thị trường chứng khoán là do hiệu quả sử dụng vốn tăng của hệ thống DN tư nhân, do vậy cầu vốn tăng lên. Bằng chứng là, cho đến nay hệ thống này về cơ bản vẫn nằm ngoài thị trường tài chính chính thức. Mặt khác, thị trường chứng khoán VN tồn tại chủ yếu dựa trên cổ phần hoá DNNN và các quỹ đầu tư hay DN tư nhân nước ngoài đầu tư vào thị trường chứng khoán. Đối với DNNN, kể cả DN trước và sau cổ phần hoá chưa khi nào ở trạng thái đạt hiệu quả theo quy mô. Điều này có nghĩa là cầu tăng trên thị trường chứng khoán hoàn toàn không phải do tăng hiệu quả sử dụng vốn của hệ thống DNNN cổ phần hoá tạo nên. Bằng chứng là tính chung cho toàn hệ thống, lượng vốn do bán cổ phiếu tăng rất mạnh trong khi đầu tư cho sản xuất kinh doanh của DN không tăng, hoặc tăng không đáng kể, thậm chí cả vốn huy động được từ ngân hàng cũng được chuyển vào thị trường chứng khoán kiếm lời. Khi mà, đầu tư vào thị trường chứng khoán đạt lãi suất lớn hơn 100%/năm, trong khi đầu tư vào sản xuất kinh doanh thường chỉ đạt dưới 10%/ thì vốn thu được từ bán cổ phiếu của DN đương nhiên sẽ quay trở lại thị trường chứng khoán. Sự vận động nhanh của hình thái tiền này đã phản ánh hoàn toàn sai lạc bản chất kinh tế của nó, trong khi các nhà kinh tế uống rượu và tán thưởng sự tăng trưởng ngoạn mục của thị trường chứng khoán. Đối với các quỹ đầu tư, DN tư nhân hay cá nhân người nước ngoài đầu tư chứng khoán ở VN chủ yếu là nhằm mục tiêu đầu cơ. Và cho dù lực lượng này chỉ chiếm 30% tổng lượng vốn, nhưng lại đóng vai trò chi phối, làm biến dạng thị trường. Thêm vào đó, yếu tố tâm lý, phong trào hay hành động theo các nhà đầu tư nước ngoài của số đông, trên thực tế đã làm gia tăng đầu cơ trên thị trường. Nói cụ thể hơn, cầu tăng do thu nhập của người lao động tăng nhờ tăng trưởng, trên thực tế đang thúc đẩy thị trường theo chiều hướng gia tăng đầu cơ chứ không phải ngược lại. Thành thử, ngay cả sự gia tăng thu nhập của người lao động cũng không đủ chứng minh cho tăng cầu của thị trường chứng khoán, do vậy rất ít độ tin cậy nếu cho rằng tăng trưởng kinh tế nhanh, cầu chứng khoán nhất thiết sẽ tăng theo. Như vậy có thể kết luận rằng, sự bùng nổ của thị trường chứng khoán trong thời gian qua nếu không chủ yếu là do đầu cơ và lũng đoạn thì cũng bị chi phối lớn của nó. Dù có lậåp luận thế nào đi nữa thì điều này luôn là chỗ dựa quan trọng nhất đối với dự báo thị trường chứng khoán VN.

Cần một sự điều chỉnh lớn

Vấn đề còn lại là, liệu rằng cam kết của Chính phủ có ảnh hưởng ra sao đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán. Trước hết xin chú ý rằng, cam kết của Chính phủ chỉ được thực hiện thông qua việc cung cấp một khuôn khổ thể chế, chính sách tài chính, tiền tệ phù hợp nhằm thúc đẩy cạnh tranh thị trường. Điều dễ dàng nhận thấy là những chính sách này cũng như khuôn khổ thể chế hiện có đã không thể kiểm soát có hiệu quả tình trạng đầu cơ và lũng đoạn trên thị trường bất động sản và cũng sẽ tương tự như vậy đối với thị trường chứng khoán. Vì rằng, chưa hề có một động thái nào của chính sách tài chính tiền tệ hướng vào mục tiêu kiểm soát thị trường này. Hơn nữa, không phảỉ vì luật chưa hoàn thiện mà là nó chưa thích ứng với nguyên tắc cơ bản của thị trường. Minh chứng là để kiểm soát thị trường, trước hết cả luật và chính sách phải nhằm vào tạo lập cơ chế cạnh tranh, do vậy phải thúc đẩy tự do hoá thương mại, trong khi cả chính sách tài chính, tiền tệ và luật lại hạn chế nó. Cho đến nay, thị trường hoá giá xăng dầu của Chính phủ chỉ được coi là bước đi đầu tiên mang tính thử nghiệm đối với tự do hoá thương mại. Điều này như là bằng chứng hiển nhiên xác nhận rằng thị trường chứng khoán còn thiếu cơ chế cạnh tranh, và chừng nào còn thiếu cơ chế này thì, cam kết của Chính phủ về phát triển thị trường chứng khoán chỉ là lời hứa không có đảm bảo.

Như vậy, đánh giá một cách tổng quát thì số ít các chuyên gia của IMF và Ngân hàng thế giới đã có lý khi cho rằng thị trường chứng khoán VN đã xuất hiện nhân tố "bong bóng". Vấn đề đặt ra là liệu rằng quả bóng này có thể căng và hơn thế là nổ tung hay "sập sàn" như nhiều nhà đầu tư vẫn nơm nớp lo sợ không?

Hiện nay, chỉ số VN - Index đã liên tục giảm trong nhiều phiên giao dịch, xuống mức dưới 1.000 điểm. Thế nhưng, ngày 18/4 tất cả các cổ phiếu lại đồng loạt lên giá. Và sau đó ngày 23/4 lại có sự sụt giảm rõ rết. Vì vậy, hầu hết các nhà kinh tế nước ta cho rằng, thị trường đang điều chỉnh và vẫn diễn tiến bình thường.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Ủy ban Chứng khoán cho rằng: "Thị trường chứng khoán trong thời gian tới sẽ rất xán lạn". Sự phân tích của chúng tôi ở trên cung cấp cơ sở cho sự hoài nghi nhận định này. Nhiều người thậm chí đã cảnh báo: Hãy coi chừng! "Sập bẫy". Bởi lẽ rằng, nếu quả thực thị trường đang tự điều chỉnh thì chỉ số VN - Index nhất thiết phải giảm mạnh, có thể là dưới mức 500 điểm, để trở về với thực tại của nó là dựa trên cơ sở kinh tế hiện thực của nó. Tuy nhiên, không thể phủ nhận một sự điều chỉnh có thể là lớn hơn nhiều của những nhà đầu cơ.

Đầu cơ và lũng đoạn lên sàn, đương nhiên những nhận định kể trên về thị trường chứng khoán chỉ là dự báo có thể. Nói khác đi, cần phải có sự phân tích sâu sắc hơn thực chất thị trường chứng khoán mới có thể có dự báo chính xác và hợp lý.

(Còn nữa)

TS Duy Hiếu - Viện Kinh tế Việt Nam