Thuế chồng thuế ...lõ vẫn được nộp thuế

Sau một năm ảm đạm, cổ tức được các cổ đông trông chờ nhiều nhất. Tuy nhiên do phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 5%/số tiền cổ tức được nhận nên các nhà đầu tư (NĐT) kém hào hứng.

Cuối tháng 11 vừa qua, chị Thu An - một NĐT tại sàn BVSC - nhận được cổ tức của Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) với tỷ lệ 17%/mệnh giá (tương đương 1.700 đồng/CP). Tính toán sẽ có được món cổ tức 17 triệu đồng nhưng khi thực nhận chỉ còn trên 16 triệu đồng vì bị trừ 850.000 đồng thuế TNCN 5% nên chị An bực bội. Theo chị An, trong ngày chốt quyền giá ACB đã bị trừ đi 1.700 đồng/CP (tương ứng tỷ lệ cổ tức). Với 10.000 CP ACB, giá 26.800 đồng/CP trước ngày chốt quyền, chị đã "mất" 17 triệu đồng. Tưởng rằng sẽ nhận được 17 triệu đồng cổ tức bù lại, ai ngờ lại bị trừ thuế TNCN nên tính ra, tổng trị giá số CP chị sở hữu đã giảm đi so với trước đó. "Nếu biết thế, tôi bán trước khi chốt quyền còn lợi hơn", chị An hậm hực. Thực tế, tính ra cổ tức được chia trên thị giá CP này chỉ tương đương với lãi suất tiết kiệm 6%/năm.

Có thể nói, cổ tức là niềm hy vọng cuối cùng của nhiều NĐT sau một năm chứng khoán lình xình và đi xuống. Nhiều chuyên gia trong và ngoài nước cũng cho rằng, với mức giá CP đã xuống thấp, phù hợp với đầu tư giá trị. Nếu thị trường có lình xình kéo dài thì cổ tức cũng hấp dẫn hơn lãi suất tiết kiệm. Nhưng với mức thuế TNCN 5% đã áp dụng trên cổ tức và lãi suất tiết kiệm đang ở mức cao như hiện nay, có thể nói, cổ tức còn thua lãi suất rất nhiều. Cụ thể, với mức cổ tức bằng tiền mặt hiện nay được nhiều doanh nghiệp (DN) chi trả phổ biến ở mức 20%/năm nhưng đa số đều có thị giá từ 20.000 - 29.000 đồng/CP. Như vậy tính ra NĐT cũng chỉ nhận cổ tức ở mức khoảng từ 7 - 10%/năm.

Thuế chồng thuế

Theo ông Lê Quang Hùng -Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần sản xuất thương mại may Sài Gòn (GMC) - vấn đề này đã được đặt ra ngay từ khi mới có dự thảo Luật Thuế TNCN. Bởi khi NĐT mua CP là góp vốn vào DN thì được chia lãi sau thuế nhưng họ vẫn tiếp tục phải đóng thuế TNCN.

Như vậy đây là số tiền bị đánh thuế hai lần vì các DN đã đóng thuế thu nhập trước đó và NĐT phải đóng thêm một lần thuế nữa.

Trong khi đó, ông Huỳnh Anh Tuấn - Tổng giám đốc Công ty chứng khoán SJC, nhận xét việc chia cổ tức bằng CP đã khiến cho giá CP bị giảm mạnh trong năm qua vì lượng cung gia tăng khiến NĐT thờ ơ với các CP đó. Bởi vậy năm nay số lượng DN niêm yết trả cổ tức bằng tiền mặt khá nhiều vì đáp ứng được nhu cầu của NĐT. Tuy nhiên việc tính thuế cổ tức bằng tiền mặt là chưa khuyến khích NĐT mua và nắm giữ CP lâu dài. Thậm chí nhiều NĐT đã so sánh mức cổ tức nhận được với lãi suất ngân hàng nhưng lãi suất gửi tiết kiệm không phải chịu thuế TNCN. Chính điều đó đã khiến cho nhiều NĐT không còn mặn mà đến việc nắm giữ CP đến ngày nhận cổ tức. Hơn nữa NĐT có thể làm một phép tính khác, như bán ra trước ngày chốt quyền và có thể mua lại sau để tránh việc trị giá CP bị trừ đi và số tiền cổ tức đó gần một tháng sau mới nhận được.

Ở một góc độ khác, nhiều NĐT cũng so sánh và cho rằng người nhận cổ tức bằng tiền mặt phải đóng thuế còn bị thiệt thòi hơn việc nhận cổ tức bằng CP. Bởi NĐT nhận cổ tức bằng CP hay nhận CP thưởng thì không phải đóng bất kỳ khoản thuế TNCN nào (chỉ đóng thuế TNCN khi bán số CP này đi như hoạt động mua bán bình thường trên thị trường).

Nếu vẫn để tình trạng như hiện nay sẽ khuyến khích các DN chia cổ tức bằng CP để "lách thuế". Hệ quả của nó là tăng nguồn cung lên thị trường và đè nặng lên giá CP như thời gian vừa qua.

chỉ có tại TTCK Việt Nam