Thuế CK

Thuế chứng khoán “ăn” vào vốn đầu tư
(ĐTCK-online) Với diễn biến TTCK “mất lửa” từ đầu năm đến nay, nhiều NĐT lâm vào cảnh thua lỗ. Vậy nhưng, họ vẫn phải nộp thuế, do đầu năm đã “trót” đăng ký nộp thuế theo hình thức 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, dù rằng không muốn chọn cách này.
NĐT đang mong được sự chia sẻ từ phía cơ quan quản lý, ngõ hầu có một chính sách thuế hợp lý hơn để “nuôi” NĐT, giúp TTCK phát triển.
Một NĐT tại sàn APEC cho biết, bình thường anh không quan tâm đến chuyện thuế khoá, do ngay từ đầu năm đã đăng ký nộp thuế theo hình thức thứ nhất là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, nên sau mỗi lần giao dịch, CTCK tự động khấu trừ thuế. Nhưng đó là câu chuyện khi đầu tư có lãi. Mới đây, rảnh rỗi ghé sàn, nghe nhiều NĐT kêu đầu tư lỗ vẫn bị thu thuế, ngẫm lại anh mới thấy đây đúng là sự phi lý, dẫu rằng NĐT đã đăng ký nộp thuế theo hình thức 0,1% trên giá trị chuyển nhượng. Với nhiều lần cắt lỗ tính từ đầu năm đến nay, tính ra tiền thuế đã “ăn” vào vốn đầu tư của anh thêm vài chục triệu đồng.
Sự phi lý mà NĐT kể trên nêu ra cũng nhận được sự đồng cảm của nhiều người trong cuộc. Chị Tuyết, một NĐT tại Hà Nội chia sẻ: thực ra, khi đăng ký phương án nộp thuế, chị muốn chọn nộp theo hình thức thứ hai là chịu thuế thuế suất 20% trên tổng lợi nhuận thu được từ đầu tư chứng khoán trong năm. Thế nhưng, nghe CTCK, bạn bè, thậm chí cơ quan thuế “đe” cách này rất phiền hà khi quyết toán thuế vào cuối năm, nên chị đành chọn hình thức nộp 0,1% giá trị mỗi lần chuyển nhượng cho tiện.
“Có lần cắt lỗ âm mất 30% vốn, nhưng lại bị tiền thuế ‘xẻo’ thêm 0,1% nữa, tương đương non chục triệu đồng chứ đâu có ít, nên rất xót. Vẫn biết mình chọn cách nộp thuế như vậy thì đành chịu, nhưng rất ấm ức”, chị Tuyết bày tỏ.
Tìm hiểu của ĐTCK tại nhiều CTCK cho thấy, hầu hết NĐT đều chọn hình thức nộp thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, bởi vậy họ đang rơi vào tình cảnh kinh doanh thua lỗ mà vẫn phải nộp thuế. Theo ông Trần Thiên Hà, Tổng giám đốc CTCK An Phát (APG), ngay từ đầu năm, Công ty đã lưu ý NĐT cần cân nhắc thiệt hơn giữa hai phương án nộp thuế để có lựa chọn phù hợp. Do tâm lý sợ thủ tục thuế rườm rà, nên gần như 100% NĐT mở tài khoản tại Công ty đều chọn phương án nộp 0,1% trên giá trị chuyển nhượng. Với những NĐT chọn cách nộp theo hình thức chịu thuế suất 20% trên tổng thu nhập, thì cuối năm mới thực hiện quyết toán, nhưng NĐT vẫn phải bị tạm khấu trừ theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng. Bởi vậy, lâu nay APG đang thay mặt NĐT thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức: sau khi NĐT thực hiện chuyển nhượng chứng khoán, Công ty tự động khấu trừ 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng. Cuối tháng, Công ty tổng hợp số liệu cũng như tiền chuyển cho cơ quan thuế.
Quy trình khấu trừ thuế như trên cũng diễn ra tương tự tại các CTCK khác. Tại CTCK Tân Việt (TVSI), ông Nguyễn Việt Cường, Phó tổng giám đốc TVSI cho biết, gần như toàn bộ NĐT mở tài khoản giao dịch tại đây đều chọn nộp thuế theo cách 0,1% trên giá trị chuyển nhượng. Bởi vậy, việc nộp thuế của NĐT thực chất đã hoàn tất ngay sau mỗi lần chuyển nhượng chứng khoán, chứ không cần biết lỗ hay lãi.
Theo nhiều NĐT, chọn cách nộp thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng bị thiệt thòi trong trường hợp thua lỗ, nhưng do cách nộp thuế thứ hai thủ tục quá rườm ra, nên họ không có sự lựa chọn nào khả dĩ hơn. Cụ thể, với cách nộp thuế thứ hai, ngay việc kê khai thuế, đến CTCK in sao kê giao dịch, rồi đề nghị họ ký, đóng dấu xác nhận đã mất không ít thời gian. Điều NĐT “ngán” hơn cả là trong trường hợp họ không phải chịu thuế do đầu tư lỗ, thì kinh nghiệm hoàn thuế của nhiều cá nhân, doanh nghiệp cho thấy, phải “trầy da tróc vẩy” mới được hoàn thuế.
Thực ra, cách tính thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng không phù hợp với nguyên tắc đánh thuế của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, theo quy định của Luật, thu nhập chịu thuế từ kinh doanh được xác định bằng doanh thu trừ các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập chịu thuế từ kinh doanh trong kỳ tính thuế. Nghĩa là, chỉ khi có lãi, NĐT mới phải chịu thuế. Nhiều thành viên TTCK cho rằng, Bộ Tài chính cần điều chỉnh sự bất hợp lý trên bằng cách lấy tư tưởng NĐT kinh doanh có lãi mới phải chịu thuế như cách tính thuế thứ hai. Điều quan trọng là phải đưa ra phương án đơn giản hoá thủ tục hành chính thuế, qua đó giúp NĐT dễ dàng thực hiện nghĩa vụ thuế.

Hữu Đạo ​