Uống trà cảm ngộ luận bàn lãi suất ngân hàng

Tôi chỉ đơn giãn đưa ra một số nguyên nhân của việc lãi suất tăng nóng và một số giải pháp rút gọn theo quan điểm của bản thân như sau:
1. Nguyên nhân:

• Nền kinh tế đang cần vốn để tăng trưởng nhanh
  Đây là nguyên nhân "gốc". Khi mục tiêu tăng trưởng cao kéo theo đầu tư và tín dụng tăng mạnh, cầu vốn tăng nhanh hơn khả năng cung cấp vốn ổn định của hệ thống ngân hàng, từ đó hình thành áp lực tăng lãi suất.

• Tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn
  Đây là nguyên nhân trực tiếp nhất. 6 tháng đầu năm, tín dụng tăng khoảng 7,7%, trong khi huy động chỉ tăng 5,5%. Ngân hàng phải cạnh tranh thêm nguồn tiền gửi → lãi suất huy động tăng.

• Nhu cầu vốn trung – dài hạn rất lớn
  Đầu tư công, hạ tầng, bất động sản, sản xuất (các siêu dự án liên tục triển khai trong thời gian qua hầu hết là các dự án cần nguồn vốn trung và dài hạn)… khiến nhu cầu tín dụng tăng mạnh. Trong khi nguồn huy động của ngân hàng phần lớn vẫn là tiền gửi ngắn hạn. Sự lệch kỳ hạn làm ngân hàng có nhu cầu huy động nguồn vốn ổn định hơn, đặc biệt kỳ hạn dài. Việc nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn từ 30% lên 40% từ 1/7/2026 có thể giảm bớt áp lực này, nhưng không xóa được hoàn toàn.

• Thu ngân sách lớn nhưng giải ngân/chi ngân sách chưa tương ứng
  Khi tiền thuế đi từ doanh nghiệp → Kho bạc mà chưa quay lại nền kinh tế thông qua chi ngân sách, một phần thanh khoản bị "tạm khóa" khỏi hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh, đây có thể là một nguyên nhân đáng chú ý gây căng thanh khoản.

• Áp lực tỷ giá khiến NHNN khó nới lỏng tiền tệ quá mạnh
  Nhập khẩu tăng nhanh tạo nhu cầu USD; nếu NHNN phải bán USD để ổn định tỷ giá thì đồng thời thu VND về. Vì vậy, áp lực tỷ giá có thể hạn chế khả năng hạ lãi suất VND.

• Một số nguyên nhân khác: Cạnh tranh thị phần huy động giữa các ngân hàng, nợ xấu khiến dòng tiền không quay lại được hệ thống...

2. Giải pháp: cơ bản là rất khó, tại hạ chỉ dám đưa ra một số ý kiến nhỏ
- Đưa dòng tiền trở lại hệ thống một cách có hiệu quả, một trong số đó là tăng giải ngân vốn đầu tư công
Kho bạc → giải ngân đầu tư công → nhà thầu → nhà cung cấp → người lao động → ngân hàng
- Cần có giải pháp thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng
- Tăng tỷ lệ LDR tỷ lệ tối đa dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (cái này hơi rủi ro nên tăng quá cao)
- Giữ ổn định tỷ giá để NHNN có dư địa điều hành VND
- Kiểm soát chặt chẽ các dự án không hiệu quả