GEG và câu chuyện đầu tư 2026-2027

Những điểm mới của Dự thảo Luật Điện lực sửa đổi
Năng lượng 10:58 | 15/10/2026 Theo dõi Congthuong.vn trên

Dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 sẽ được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Việc sửa đổi xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nhằm khắc phục các bất cập, vướng mắc trong cơ chế, chính sách, đồng thời tạo bước đột phá trong thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng, đáp ứng mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn và hoàn thiện thể chế

Thời gian qua, tình hình an ninh năng lượng quốc gia đối mặt với không ít áp lực: nhu cầu phụ tải điện tiếp tục tăng cao, nguy cơ thiếu hụt điện cục bộ vào các mùa cao điểm, việc huy động các nguồn năng lượng tái tạo gặp rào cản về hạ tầng lưới truyền tải và cơ chế giá. Bên cạnh đó, tiến độ triển khai nhiều dự án nguồn và lưới điện trọng điểm bị kéo dài do vướng mắc về thủ tục đầu tư, quy hoạch và đàm phán hợp đồng mua bán điện.

Thực tiễn đó đòi hỏi phải thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển năng lượng, phát triển kinh tế tư nhân, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Việc bổ sung khung pháp lý cho các dạng năng lượng mới, các công cụ điều tiết thị trường như Chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và mô hình đối tác công tư (PPP) trong truyền tải điện là giải pháp căn cơ nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn nêu trên.

Đồng thời, để giải phóng nguồn lực, Dự thảo Luật hướng tới tháo gỡ các nghẽn mạch về thủ tục. Việc tích hợp, giảm bớt thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đã thuộc chương trình, dự án thực hiện quy hoạch giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư. Phương thức quản lý nhà nước cũng chuyển dịch từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", giảm thủ tục xin cấp phép ban đầu và quản lý thông qua các "điều kiện duy trì hoạt động điện lực" nhằm nâng cao hiệu lực quản lý mà không gây phiền hà cho doanh nghiệp.


Dự thảo Luật Điện lực sửa đổi hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm minh bạch. Ảnh minh họa

Những điểm mới cốt lõi

Để giải quyết các yêu cầu thực tiễn và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 tập trung vào các nhóm chính sách lớn:

Thứ nhất, mở rộng phạm vi miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Dự thảo quy định các dự án điện lực (bao gồm cả nguồn điện và lưới điện) thuộc chương trình, dự án để thực hiện quy hoạch sẽ không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Văn bản chấp thuận nhà đầu tư được quy định thay thế cho văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư. Quy định này không áp dụng đối với các dự án điện hạt nhân, dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, dự án đầu tư công, dự án PPP hoặc dự án liên quan đến khu vực quốc phòng, an ninh.

Thứ hai, cho phép khu vực tư nhân tham gia phát triển điện hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR). Loại trừ công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ khỏi phạm vi độc quyền nhà nước, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ này theo đúng định hướng tại Nghị quyết số 70-NQ/TW nhằm bổ sung nguồn điện nền công suất lớn, ổn định cho hệ thống.

Thứ ba, thiết lập khung pháp lý cho Thị trường Chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC). Dự thảo chính thức xác định REC là tài sản (quyền tài sản) dưới dạng chứng nhận điện tử xác nhận thuộc tính năng lượng tái tạo. Thị trường REC được vận hành độc lập với hoạt động mua bán điện thương phẩm, bảo đảm không tính trùng và có khả năng liên thông quốc tế, giúp thúc đẩy phát triển năng lượng sạch.

Thứ tư, chuẩn hóa cơ chế giao kết hợp đồng qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Quy định rõ đối với các dự án đấu thầu có tiêu chí đánh giá về giá điện và thời hạn hợp đồng, bên mua điện sẽ ký kết hợp đồng mua bán điện trực tiếp dựa trên giá trúng thầu trong hồ sơ dự thầu, bỏ quy định bắt buộc phải đàm phán lại giá điện sau khi trúng thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ đưa dự án vào vận hành.

Thứ năm, hoàn thiện khung chính sách đối với điện gió ngoài khơi, DPPA và lưới điện PPP. Bổ sung các quy định cụ thể về quản lý kết quả khảo sát, điều kiện năng lực nhà đầu tư, nghĩa vụ ký quỹ và trách nhiệm trích lập kinh phí tháo dỡ công trình điện gió ngoài khơi. Mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) bao gồm cả đơn vị bán lẻ điện, đi kèm cơ chế kiểm soát chi phí hệ thống. Đồng thời, làm rõ hình thức hợp đồng BOT, hợp đồng dịch vụ truyền tải và cơ chế phân bổ rủi ro cho các dự án lưới điện truyền tải đầu tư theo hình thức PPP.

Thứ sáu, định hướng chính sách giá điện và phân cấp an toàn công trình. Dự thảo theo nguyên tắc giá điện phản ánh đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ; từng bước xóa bỏ việc bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng và vùng miền. Việc hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo sẽ được thực hiện trực tiếp từ ngân sách nhà nước thay vì lồng ghép qua giá điện. Đồng thời, phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt phương án ứng phó tình huống khẩn cấp và phương án bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện đối với các công trình nằm trên địa bàn liên tỉnh.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 hướng tới tháo gỡ trực tiếp các khó khăn từ thực tiễn, tạo lập hệ thống pháp lý minh bạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững thị trường điện cạnh tranh.

Sửa đổi Luật Điện lực: Gỡ 'điểm nghẽn' trong phát triển nguồn và lưới điện
(Chinhphu.vn) - Chiều 20/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

20/10/2026 17:01


Phiên họp Quốc hội chiều 20/10 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, dự án Luật được xây dựng trên các định hướng cốt lõi: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực thực hiện; tăng cường cắt giảm thủ tục hành chính; tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế-xã hội.

Sự cần thiết ban hành Luật xuất phát từ 3 cơ sở chính. Về cơ sở chính trị, dự án Luật thể chế hóa chủ trương, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Về cơ sở pháp lý, dự án được xây dựng trên cơ sở Hiến pháp, Luật Điện lực số 61/2024/QH15, kế thừa, phát huy các quy định của Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội và hướng tới đồng bộ với các luật mới về quy hoạch, đầu tư và đất đai.

Về cơ sở thực tiễn, quá trình triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và việc bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027–2030 đã bộc lộ những vướng mắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội về quy hoạch, đầu tư năng lượng tái tạo và giá điện.

Mục tiêu của dự án Luật là tạo khuôn khổ pháp lý phát triển nguồn điện và lưới điện nhằm bảo đảm an ninh cung cấp điện trong tình hình mới.

Tiếp thu các ý kiến đóng góp, Chính phủ đã chủ động thực hiện hai điều chỉnh lớn trong dự thảo: Chỉ ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành là Luật Điện lực đối với chủ trương đầu tư các dự án điện lực; không quy định cơ chế đặc thù đối với các công trình điện lực cấp bách nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật về xây dựng.

Dự thảo Luật gồm 3 điều, với trọng tâm là 5 nhóm nội dung chính: Làm rõ phạm vi cơ chế đặc thù về chủ trương đầu tư; thu hẹp quy định độc quyền Nhà nước; ưu tiên ưu đãi có chọn lọc theo loại hình điện; bổ sung cơ chế hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng yếu thế.

Về quy hoạch và đầu tư xây dựng, dự thảo Luật quy định một số dự án điện lực không phải chấp thuận chủ trương đầu tư; giá điện trúng thầu là cơ sở ký kết hợp đồng mua bán điện nhằm hạn chế đàm phán lại giá; bổ sung phương thức đầu tư lưới điện truyền tải theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Về năng lượng tái tạo và năng lượng mới, dự thảo Luật hoàn thiện quy định về thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo, hệ thống điện gió ngoài khơi và cơ chế cần thiết cho phát triển các nguồn điện khác.

Về cấp phép, thị trường và mua bán điện, dự thảo Luật tiết giảm điều kiện cấp giấy phép hoạt động điện lực và bổ sung các trường hợp miễn trừ; hoàn thiện các cấp độ thị trường điện cạnh tranh; mở rộng mua bán điện trực tiếp.

Về giá điện và giá dịch vụ điện, dự thảo Luật quy định lộ trình giảm và tiến tới xóa bù chéo giữa các nhóm khách hàng; làm rõ giá hợp đồng một số loại hình điện; ban hành cơ chế giá khuyến khích năng lượng tái tạo và lưu trữ điện.



Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Minh bạch giá điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia
Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật, đánh giá hồ sơ đã được chuẩn bị công phu, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét.

Ủy ban đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực đầu tư, đồng thời bảo đảm minh bạch, cạnh tranh, phân bổ rủi ro hợp lý và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia.

Về cơ chế đầu tư, cơ quan thẩm tra tán thành việc miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với một số dự án điện lực thực hiện theo quy hoạch được phê duyệt, nhưng đề nghị quy định rõ phạm vi, điều kiện áp dụng và sự liên thông với thủ tục đất đai, lâm nghiệp, khu vực biển.

• Đề xuất sửa đổi 4 luật, tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động thương mại
• Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Cần làm rõ quy định về tố tụng điện tử

Đối với giá điện, Ủy ban đề nghị làm rõ nguyên tắc giá điện chỉ được hình thành trên cơ sở chi phí hợp lý, hợp lệ, hiệu quả đầu tư, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường; không chuyển rủi ro của nhà đầu tư sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện.

Chính sách xóa bù chéo cũng cần phân biệt với hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, đối tượng chính sách, bảo đảm khả năng tiếp cận điện năng.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị gắn giá điện trúng thầu và thời hạn hợp đồng mua bán điện với kết quả đấu thầu, hạn chế đàm phán lại các nội dung đã xác lập.

Với điện gió ngoài khơi, cần làm rõ cơ chế thẩm định quốc phòng, an ninh, chuyển nhượng dự án và xử lý chi phí khảo sát. Các quy định về chứng chỉ năng lượng tái tạo, điện hạt nhân module nhỏ cũng cần bảo đảm tính khả thi, đồng bộ pháp luật và yêu cầu an toàn.

--- Gộp bài viết, Oct 22, 2026, Bài cũ: Oct 22, 2026 ---

Sửa luật điện lực và Chu kỳ Elnino... tác động thế nào GEG được hưởng lợi ko các bác...

Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về hút vốn vào năng lượng tái tạo

Thông tin báo chí


23/10/2026

Đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam trong nửa đầu năm nay tăng gấp 4 lần cùng kỳ, theo BloombergNEF. Dòng vốn tăng trong bối cảnh Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu phát triển mạnh điện gió, điện mặt trời, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn vốn và hợp đồng mua bán điện dài hạn.

BloombergNEF - đơn vị nghiên cứu thị trường năng lượng thuộc Bloomberg - vừa công bố báo cáo cho biết đã có khoảng 4,2 tỷ USD đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2026.

Theo đơn vị này, mức đầu tư tăng gấp 4 lần cùng kỳ năm ngoái, giúp Việt Nam lần đầu trở lại vị trí dẫn đầu Đông Nam Á sau 5 năm.

BloombergNEF nhận định việc mở rộng khả năng ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị phát điện có thể huy động thêm vốn tư nhân, đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Tại Việt Nam, BloombergNEF thống kê khoảng 300 MW công suất thuộc các thỏa thuận mua điện sạch ngoài cơ sở sử dụng điện, tính đến ngày 14/10. Tuy nhiên, trong đó có 250 MW thuộc các dự án đã khởi công, ký điều khoản sơ bộ nhưng chưa hoàn tất hợp đồng mua bán điện.

Thị trường đã ghi nhận giao dịch đi vào thực tế. Từ ngày 1/6, Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên mua điện tái tạo qua lưới quốc gia theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), với nguồn cung từ Nhà máy Điện mặt trời Đức Huệ 2 tại Tây Ninh.

Nhà máy có công suất thiết kế 49 MWp, tương đương 41,4 MWac, do Công ty CP Điện TTC Đức Huệ - Long An đầu tư, phát triển. Giao dịch này đánh dấu bước triển khai thực tế của cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia, mở thêm lựa chọn mua điện tái tạo cho doanh nghiệp sản xuất.

Cơ chế DPPA hiện được thực hiện theo Nghị định 57/2025, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 243/2026. Với hình thức qua lưới quốc gia, đơn vị phát điện từ gió, mặt trời hoặc sinh khối có công suất từ 10 MW trở lên được tham gia khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.



Nguồn vốn rót vào lĩnh vực năng lượng tái tạo của Việt Nam tăng mạnh trong nửa đầu năm nay.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030, tổng công suất điện mặt trời dự kiến đạt 46.459-73.416 MW; điện gió trên bờ và gần bờ đạt 26.066-38.029 MW.

Để tích hợp nguồn điện gió, điện mặt trời quy mô lớn, quy hoạch đồng thời yêu cầu phát triển lưới điện và các nguồn lưu trữ. Công suất pin lưu trữ dự kiến đạt 10.000-16.300 MW vào năm 2030, được bố trí gần trung tâm nguồn năng lượng tái tạo và các trung tâm phụ tải.

Nhu cầu vốn cho hệ thống điện rất lớn. Riêng giai đoạn 2026-2030, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh xác định tổng vốn đầu tư phát triển nguồn và lưới điện truyền tải khoảng 136,3 tỷ USD, gồm 118,2 tỷ USD cho nguồn điện và 18,1 tỷ USD cho lưới truyền tải. Đây là nhu cầu vốn của toàn bộ các loại hình nguồn điện và lưới truyền tải.

Trong bối cảnh đó, hợp đồng mua điện của doanh nghiệp có thể tạo thêm đầu ra cho dự án, hỗ trợ huy động vốn. Theo BloombergNEF, việc mở cơ chế cần đi cùng khả năng tiếp cận điện sạch với chi phí phù hợp và điều kiện hợp đồng đủ rõ để nhà đầu tư, bên mua tính toán dài hạn.

Đơn vị nghiên cứu này khuyến nghị Việt Nam tăng tính minh bạch, khả năng dự báo của phí sử dụng lưới và các khoản thanh toán trong DPPA; mở rộng khả năng gộp nhu cầu của các doanh nghiệp tại nhiều địa điểm.

Theo Báo TP

sóng ngành điện cuối năm ko các bác?